Wloski blog

Włoski czasownik DARE

Salvatore De Bello — Sun, 07 Jul 2024 17:21:00 GMT

Użycie czasownika DARE w języku włoskim może być dość skomplikowane dla obcokrajowców, którzy uczą się tego języka. Czasownik ma wiele znaczeń i jest używany w różnych konstrukcjach. Przyjrzymy się różnym zastosowaniom włoskiego czasownika DARE i przedstawimy przykłady, które pomogą lepiej zrozumieć jego użycie.

Czasownik DARE jest powszechnie używany do wyrażenia czynności dawania / przekazywania czegoś komuś. Na przykład:

DARE QUALCOSA A QUALCUNO – DAWAĆ COŚ KOMUŚ

Do il libro a Paolo. – Daję książkę Pawłowi.

W tej konstrukcji po czasowniku DARE następuje przyimek „a”, który wprowadza osobę, której coś jest dawane.

Odmiana czasownika „dare”

PRESENTE – CZAS TERAŹNIEJSZY *

Io do (ja daję)

Tu dai (ty dajesz)

Lui / lei dà (on/ona daje) **

Noi diamo (my dajemy)

Voi date (wy dajecie)

Loro danno (oni dają)

** da bez akcentu oznacza preposizione czyli przyimek (zob. post Włoskie przyimki – preposizioni https://dbitalia.pl/blog/index.php?wloskie-przyimki-preposizioni ), natomiast dà z akcentem jest trzecią osobą liczby pojedyńczej czasownika „dare”.

PASSATO PROSSIMO – (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io ho dato (ja dałem)

Tu hai dato (ty dałeś)

Lui / lei ha dato (on/ona dał/a)

Noi abbiamo dato (my daliśmy)

Voi avete dato (wy daliście)

Loro hanno dato (oni/one dali/ły)

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Więcej informacji na temat odmiany czasownika "dare" można znaleźć na stronie coniugazione.it:

Idiomy i zwroty z włoskim czasownikiem „dare”

Dai!

W tej konstrukcji czasownik DARE jest używany do wyrażenia zaproszenia lub zachęty do zrobienia czegoś.

Synonim: Forza!

To znaczy: Wyraża napomnienie, podżeganie i tym podobne. Po angielsku: Come on!

Przykłady:

Dai, lascia perdere! – Daj spokój, zapomnij!

Dai, non fare così! – Daj spokój, nie rób tego!

Dare su

Synonim: Con vista su..., Con la finestra (lub "il balcone") che si affaccia su...

To znaczy: Z widokiem na...,

Przykłady:

Vorrei una camera con la finestra che dà sul mare. – Chciałbym pokój z widokiem na morze [dosł: Chciałbym pokój z oknem, które wychodzi na morze].

Dare a intendere

Synonim: Far credere

To znaczy: Sugerować, dać do zrozumienia

Przykłady:

Dà a intendere ai figli che nella sua vigna è nascosto un tesoro. – Daje swoim dzieciom do zrozumienia, że w jego winnicy kryje się skarb.

Dare adito a [qualcosa]

Synonim: Causare, provocare

To znaczy:

Dare adito a dubbi: Budzić wątpliwości

Dare adito a timori / a paure: Wywoływać strach

Dare adito a incomprensioni: Powodować nieporozumienia

Przykłady:

Dà adito a dubbi sulla sicurezza. – Budzi wątpliwości (obawy) co do bezpieczeństwa.

Dare alla luce

Synonim: Far venire al mondo, generare, mettere al mondo, partorire.

To znaczy: Urodzić, wydać na świat

Przykłady:

La settimana scorsa ha dato alla luce una graziosa bambina. – W zeszłym tygodniu urodziła śliczną córeczkę.

Dare (un) appuntamento

Synonim: Fissare un appuntamento

To znaczy: Umawiać się

Przykłady:

Chiamate il suo ufficio e fatevi dare un appuntamento. – Zadzwońcie do jego biura i umówcie się.

Dare ascolto

Synonim: Ascoltare

To znaczy: Słuchać

Przykłady:

Nessuno dà ascolto alla mamma o al papà. – Nikt nie słucha mamy i taty.

Dare consigli

Synonim: Suggerire, raccomandare, consigliare

To znaczy: Udzielić rady

Przykłady: Io non credo che tu sia nella posizione per dare consigli – Myślę, że nie jesteś w stanie udzielać rad.

Dare credito

Synonim: Concedere fiducia

To znaczy: Dawać wiarę

Przykłady: Invano ho cercato un pretesto per giustificare la mia impreparazione: il professore non mi ha dato credito! – Na próżno szukałam wymówki, żeby usprawiedliwić swoje nieprzygotowanie: profesor mnie nie docenił!

Dare da pensare

Synonim: Preoccupare, far pensare

To znaczy: Dać do myślenia

Przykłady: È un comportamento che dà da pensare. – To zachowanie daje do myślenia.

Dare di matto

Synonim: Perdere l’uso della ragione, ammattire, impazzire

To znaczy: Wariować, oszaleć, panikować

Przykłady:

Non dare di matto. – Nie wariuj.

Dare di stomaco

Synonim: Rigettare, rimettere, vomitare

To znaczy: Zwymiotować

Przykłady: Ho dato di stomaco due volte. – Dwa razy zwymiotowałem.

Dare fastidio

Czasownik DARE może być używany do wyrażania emocji lub uczuć. W tym przypadku DARE jest używany do opisania wpływu, jaki wywiera na nas określona sytuacja.

Synonim: Disturbare, infastidire

To znaczy: Dokuczać, przeszkadzać, denerwować

Przykłady:

Mi dà fastidio il rumore – Hałas mi przeszkadza

…e questo dà fastidio ad alcune persone. – … i to przeszkadza niektórym osobom.

Dare fiducia

Synonim: Credere

To znaczy: Wierzyć

Przykłady: Quando hai smesso di dare fiducia alle persone? – Kiedy przestałeś wierzyć w ludzi?

Dare fuoco

Synonim: Incendiare

To znaczy: Podpalić, przypalić

Przykłady: Ha dato fuoco al mio appartamento? – Spaliła/ł moje mieszkanie?

Dare il benvenuto

Synonim: Ricevere, salutare

To znaczy: Powitać

Przykłady: Oggi vorrei dare il benvenuto a due nuovi membri. – Chciałabym dziś powitać dwie nowe uczestniczki/dwóch nowych uczestników.

Dare il buon esempio / Dare il cattivo esempio / Dare l’esempio.

Synonim: ===

To znaczy: Dać dobry przykład / Dać zły przykład / Dać przykład

Przykłady: La famiglia è il primo luogo in cui si dà il buon esempio. – Rodzina jest pierwszym miejscem, w którym dawany jest dobry przykład.

Dare il permesso / Dare l’autorizzazione / Dare il consenso

Synonim: Permettere, accordare, concedere, consentire

To znaczy: Pozwolić, wydać pozwolenie

Przykłady:

Non posso dare il permesso. – Nie mogę się na to zgodzić.

Dare indietro

Synonim: Restituire, ridare

To znaczy: Oddać, oddawać, wrócić

Przykłady:

Ci ha dato indietro i soldi. – Zwrócił nam nasze pieniądze.

Dare in prestito

Synonim: Prestare

To znaczy: Pożyczyć

Przykłady:

Il Genoa ha dato in prestito allo Spezia il centrocampista polacco Filip Jagiello. – Genoa wypożyczyła drużynie Spezii polskiego pomocnika Filipa Jagiełło.

Dare informazioni

Synonim: Elargire informazioni, fornire informazioni

To znaczy: Udzielać informacji, podawać informacje

Przykłady:

Non posso dare informazioni. – Nie mogę ujawnić informacji.

W wideo ALMA TV È lontano il museo? znajdziesz przydatne wyrażenia służące do pytania o informacje i podawania informacji drogowych.

Dare inizio

Synonim: Introdurre, iniziare, avviare.

To znaczy: Rozpocząć

Przykłady:

Che cosa ha dato inizio alla rissa? – Co zaczęło bójkę?

Dare istruzioni

Synonim: Impartire istruzioni

To znaczy: Poinstruować

Przykłady:

Le ho dato istruzioni precise. – Dałam/łem Panu dokładne instrukcje.

Dare l’impressione

Synonim: Sembrare, parere

To znaczy: Sprawiać wrażenia

Przykłady:

Dare l'impressione giusta costa molto. – Wywarcie właściwego wrażenia wiele kosztuje.

Dare la colpa

Synonim: Accusare, incolpare

To znaczy: Obwiniać

Przykłady: Gli ho dato la colpa di tutto! – Obwiniłam/łem go o to wszystko!

Dare la parola

Synonim: 1) Promettere, giurare, impegnarsi 2) Concedere la parola

To znaczy: 1) Obiecać 2) Udzielić głosu

Przykłady:

Ti do la mia parola. – Masz moje słowo.

Dare la possibilità (un’ / l’opportunità)

Synonim: permettere

To znaczy: dać szansę, umożliwić

Przykłady:

Le ho dato la possibilità di lavorare con me. – Dałem/łam Panu szansę na współprace.

Dare la precedenza

Synonim: Privilegiare, avere la priorità, preferire

To znaczy: Ustąpić, ustępować

Przykłady:

Hai perso dei punti per guida troppo lenta e per non aver dato una precedenza a destra. – Straciłaś punkty za zbyt wolną jazdę i nie ustąpienie pierwszeństwa przejazdu.

Dare le dimissioni

Synonim: Rassegnare le dimissioni, dimettersi

To znaczy: Złożyć / składać rezygnacęj, podać się do dymisji

Przykłady:

Ho dato le dimissioni. – Podałem się do dymisji.

Dare nell’occhio

Synonim: Attirare l’attenzione, farsi notare

To znaczy: Zwrócić na siebie uwagę, rzucać się w oczy

Przykłady:

Potrebbe dare nell’occhio. – Mógłby zwrócić na siebie uwagę.

Dare ordini

Synonim: Ordinare, disporre, comandare

To znaczy: Nakazywać, wydawać rozkazy

Przykłady:

Non sei tu a dare ordini, qui! – Nie ty tu rządzisz!

Dare per scontato

Synonim: Considerare certo

To znaczy: Zakładać, założyć jako pewnik

Przykłady:

L'ho dato per scontato. – Przyjąłem to za oczywiste.

Dare ragione

Synonim: Riconoscere che qualcuno è nel giusto

To znaczy: Zgadzać się, przyznać rację

Przykłady:

Ti do ragione. – Przyznaję ci rację (według mnie masz rację).

Dare retta

Synonim: Lasciarsi guidare o consigliare da qualcuno, ascoltare

To znaczy: Słuchać

Przykłady:

Sapevo che dovevo dare retta a mia madre. – Wiem, że powinienem był posłuchać mamy.

Dare spiegazioni

Synonim: Spiegare, chiarire

To znaczy: Udziel wyjaśnień, tłumaczyć się, wyjaśniać.

Przykłady:

Non dovrai dare spiegazioni. – Nie będziesz musiała się tłumaczyć.

Dare torto

Synonim: Ritenere, sostenere che qualcuno non ha ragione

To znaczy: Twierdzić, że ktoś nie ma racji. Sprzeczać się, winić

Przykłady:

Non posso dargli tutti i torti. – Nie mogę go winić za wszystko.

Dare un esame

Synonim: Sostenere un esame

To znaczy: Zdać egzamin

Przykłady:

Ieri ho dato l’esame di chimica. – Wczoraj zdałem egzamin z chemii.

Dare un giudizio

Synonim: Esprimere un giudizio, giudicare

To znaczy: Osądzać, oceniać

Przykłady:

Non voglio dare giudizi in base all’aspetto fisico – Nie chcę wyciągać wniosków na podstawie wyglądu.

Dare un’occhiata a qualcuno / Dare uno sguardo a qualcuno

Synonim: Badare, guardare, sorvegliare, tenere d'occhio, vigilare.

To znaczy: Pilnować

Przykłady:

Potresti dare un'occhiata al bambino? – Czy mógłbyś popilnować dziecka?

Dare un’occhiata a qualcosa / Dare uno sguardo a qualcosa

Synonim: Leggere rapidamente, guardare

To znaczy: Spojrzeć, przejrzeć

Przykłady:

Dai un’occhiata a questo fascicolo. – Spójrz na te akta.

Dare una festa

Synonim: Fare / organizzare una festa

To znaczy: Urządzić imprezę

Przykłady:

Daremo una festa domani sera. – Robimy imprezę jutro wieczorem

Dare una mano

Synonim: Aiutare, dare aiuto, collaborare

To znaczy: Pomagać

Przykłady:

Lieto di poter dare una mano. – Cieszę się, że mogę pomóc.

Dare una risposta

Synonim: Rispondere

To znaczy: Odpowiedzieć, udzielać odpowiedzi

Przykłady:

Sono queste le domande cui dobbiamo dare una risposta. – Oto pytania, na które musimy odpowiedzieć.

Dare uno spettacolo / un film

Synonim: Avere in programma (presentare) uno spettacolo / Proiettare un film

To znaczy: Mieć w repertuarze spektakl. Wyświetlać film. Robić coś na pokaz.

Przykłady:

Al cinema danno un film di Fellini. – W kinie wyświetlają film Felliniego.

Ale także:

Dici “scusa” solo per dare spettacolo. – Mówisz "przepraszam" tylko na pokaz.

Sono certo che non vuole dare spettacolo. – Chyb Pana nie chce pan tu scen.

Inne zwroty z czasownikiem DARE

Dare luogo a qualcosa – Spowodować/ wywołać coś

Np. Questo comportamento può dare luogo a incomprensioni. – To zachowanie może powodować nieporozumienia.

Dare ragione a qualcuno – Przyznawać komuś rację

Np. Ti devo dare ragione. – Muszę przyznać ci rację.

Dare retta a qualcuno – Słuchać kogoś, postępować zgodnie z czyimś zaleceniem

Np. Devi dare retta ai tuoi genitori. – Musisz słuchać swoich rodziców.

Dare sfogo a qualcosa – Dawać czemuś upust

Np. Ho dato sfogo alla mia creatività – Dałem upust swojej kreatywności

Dare vita a qualcosa – Zapoczątkować coś (dosł. dać czemuś życie)

Np. Hanno dato vita a un nuovo progetto. – Zapoczątkowali nowy projekt.

DARSI

Istnieją również wyrażenia z czasownikiem „dare” w formie zwrotnej DARSI:

Darsi appuntamento: Zobacz “dare appuntamento”

Darsi da fare

Synonim: Adoperarsi, impegnarsi, sforzarsi

To znaczy: Angażować się, starać się

Przykłady:

Adesso è il momento di darsi da fare. – Czas wziąć się do pracy.

Darsi del tu / Darsi del Lei

Synonim: ===

To znaczy: W języku włoskim istnieją dwie formy uprzejmości i formalnego traktowania: „il tu” i „il Lei”. Podczas gdy „il tu” to nieformalny sposób zwracania się do kogoś, „il Lei” jest formą szacunku i uprzejmości, używaną w sytuacjach formalnych lub w stosunku do nieznajomych lub osób starszych.

Przykłady:

Ci possiamo dare del tu? / Possiamo darci del tu? – Czy możemy mówić po imieniu?

Darsi per vinto

Synonim: Arrendersi

To znaczy: Poddać się, rezygnować

Przykłady:

Nonostante le difficoltà, non si è mai dato per vinto. – Pomimo trudności, nigdy się nie poddał.

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

https://dbitalia.pl/dare.mp4

15 rocznica DB Italia – Niezapomniana impreza w pizzerii „Gli Italiani”

Salvatore De Bello — Mon, 01 Apr 2024 18:22:00 GMT

15 lat temu w marcu 2009 odbyła się inauguracja DB Italia, firmy zajmującej się prowadzeniem kursów włoskiego i tłumaczeniami.

23 marca 2024r. wspólnie z uczniami świętowaliśmy 15-lecie w warszawskiej pizzerii „Gli Italiani Pizzeria & Spaghetteria” w Warszawie gdzie każdy mógł poczuć się jak we Włoszech.

Kulinarna podróż po Włoszech

Goście mieli okazję skosztować wyśmienitych włoskich przysmaków, w tym tradycyjnego antipasto, chrupiącej focacci oraz różnorodnych rodzajów pizzy, wszystko podane z najlepszymi winami.

Aby uczcić to ważne wydarzenie, DB Italia zaproponowała lampkę prosecco i pyszne tiramisu.

Piosenki, śmiech i mnóstwo radości

Imprezę ożywiło wspólne śpiewanie słynnych włoskich piosenek.

Nie brakowało żartów i życzliwości, co sprawiło, że atmosfera stała się jeszcze bardziej intymna i przyjazna.

Podziękowanie

DB Italia pragnie serdecznie podziękować wszystkim obecnym za pomoc w uczynieniu tych 15. urodzin naprawdę wyjątkowym wydarzeniem. DB Italia to nie tylko miejsce nauki języka włoskiego, ale również wspólnota ludzi, którzy kochają Włochy i ich kulturę.

Grazie a tutti!

Specjalne podziękowania kierujemy do ekipy „Gli Italiani Pizzeria & Spaghetteria” za gościnność i pyszną kolację.

Zapraszamy!

Info o aktualnych wydarzeniach organizowanych przez DB Italia na stronie Facebook i o tych z ubiegłych lat w zakładce Włoski blog w kategorii Aktualności.

Zapraszamy wszystkich chętnych do nauki języka włoskiego w DB Italia. Przeczytaj opinie osób, które nam zaufały.

Salvatore De Bello

Słownictwo Biznesowe w Języku Włoskim: Przydatne Zwroty i Słownictwo

Salvatore De Bello — Sun, 22 Oct 2023 18:03:00 GMT

Włoski jest językiem biznesu w wielu międzynarodowych firmach. Znajomość podstawowych zwrotów i słownictwa biznesowego w języku włoskim może być bardzo przydatna dla osób, które chcą współpracować z włoskimi firmami. Jeśli Twoim celem jest rozwijanie kariery w świecie włoskiego biznesu lub po prostu chcesz poszerzyć swoje słownictwo z zakresu języka włoskiego, to ten artykuł jest dla Ciebie. W tym poście przeanalizujemy kluczowe zwroty i słownictwo biznesowe, które są niezbędne dla osób uczących się języka włoskiego w kontekście zawodowym.

Przedsiębiorstwo w języku włoskim

W języku włoskim istnieje kilka słów, które mogą być używane w odniesieniu do przedsiębiorstw.

Najczęściej używanymi słowami są „impresa", „società", „azienda" i „ditta".

"Impresa" to ogólne określenie na przedsiębiorstwo, bez względu na jego formę prawną. Przedsiębiorca to z kolei „imprenditore”.

„Società" oznacza spółkę.

„Azienda" to również określenie na przedsiębiorstwo, ale najczęściej jest używane w odniesieniu do dużych przedsiębiorstw.

„Ditta" to określenie na firmę, przedsiębiorstwo lub przedsiębiorstwo handlowe.

W dalszej części tekstu zostaną podane przykłady użycia tych słów:

• Ho aperto una nuova impresa. – Otworzyłem nowe przedsiębiorstwo.

• Lavoriamo per una società di informatica. – Pracujemy dla firmy informatycznej.

• È un'azienda leader nel settore. – Jest to wiodąca firma w branży.

• Ha aperto una nuova ditta. – Otworzył nową firmę.

Rodzaje przedsiębiorstw we Włoszech

We Włoszech, podobnie jak w Polsce, istnieje wiele rodzajów przedsiębiorstw. Różnią się one między sobą pod względem formy prawnej, liczby właścicieli, wielkości kapitału, zakresu działalności itp.

Najczęściej spotykane rodzaje przedsiębiorstw we Włoszech to:

Società per azioni (SpA) – spółka akcyjna, w której kapitał dzielony jest na akcje.

Società a responsabilità limitata (Srl) – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której kapitał dzielony jest na udziały.

Società semplice (Ss) – spółka cywilna, w której wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem osobistym.

Società in nome collettivo (Snc) – spółka jawna, w której wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem osobistym.

Società in accomandita semplice (SaS) – spółka komandytowa, w której wspólnicy komandytariusze odpowiadają za zobowiązania spółki do wysokości wniesionych wkładów, a wspólnicy komplementariusze odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem osobistym.

Impresa individuale – jednoosobowa działalność gospodarcza.

Kim jesteś z zawodu? Czasownik ESSERE i FARE

W języku włoskim, aby odpowiedzieć na to pytanie, można użyć czasownika „essere” lub „fare”.

Oto kilka przykładów użycia czasownika „essere” w odniesieniu do zawodu:

• Sono insegnante. – Jestem nauczycielem / nauczycielką.

• È una professoressa. – Jest nauczycielką.

Kiedy mówimy o zawodach, stosując czasownik „essere”, nie używamy rodzajnika określonego. Tu zapoznasz się z typami i zasadami użycia rodzajników określonych. Używamy ich stosując czasownik „fare”.

Oto kilka przykładów użycia czasownika „fare” w odniesieniu do zawodu:

• Faccio l'avvocato. – Pracuję jako prawnik.

• Fa l’insegnante. – Jest nauczycielem / nauczycielką.

Zobacz także post „Włoski czasownik FARE – James Błąd – Część 13”.

Pamiętaj, że nie ma jednej, uniwersalnej zasady, kiedy użyć czasownika „essere”, a kiedy czasownika „fare”. Najważniejsze jest, aby z kontekstu wypowiedzi wywnioskować, który czasownik jest bardziej odpowiedni.

Czasownik GESTIRE

Czasownik „gestire" w języku włoskim oznacza „zarządzać" lub „kierować". Można go użyć, aby opowiedzieć o swojej pracy lub obowiązkach zawodowych. Odnosi się do ogólnego zarządzania firmą lub projektem. Ponadto może być używany w odniesieniu do osób, procesów lub zasobów. Oto kilka przykładów:

• Gestisco una piccola impresa familiare. – Zarządzam małym rodzinnym przedsiębiorstwem.

• Nel mio lavoro, gestisco il team di sviluppo software. – W mojej pracy zarządzam zespołem programistycznym.

• Sono un manager e gestisco il reparto vendite. – Jestem menedżerem i zarządzam działem sprzedaży.

• Gestisco la contabilità dell’azienda. – Zarządzam księgowością firmy.

• Mi occupo di gestire i progetti di ricerca e sviluppo. – Zajmuję się zarządzaniem projektami badawczo-rozwojowymi.

GESTIRE

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

io gestisco

tu gestisci

lui / lei / Lei gestisce

noi gestiamo

voi gestite

loro gestiscono

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) * *

io ho gestito

tu hai gestito

lui / lei / Lei ha gestito

noi abbiamo gestito

voi avete gestito

loro hanno gestito

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Z czasownikiem „gestire” związany jest rzeczownik „gestione” czyli „zarządzanie” lub „administrowanie" i jest powszechnie używany w kontekście biznesowym, organizacyjnym i zarządzania projektami i procesami. Oto kilka przykładów użycia słowa „gestione" w zdaniach:

La gestione aziendale richiede una pianificazione accurata. – Zarządzanie firmą wymaga dokładnego planowania.
Mi occupo della gestione delle risorse umane. – Zajmuję się zarządzaniem zasobami ludzkimi.
La gestione del tempo è fondamentale per il successo professionale. – Zarządzanie czasem jest kluczowe dla sukcesu zawodowego.
Abbiamo bisogno di migliorare la gestione dei progetti. – Musimy poprawić zarządzanie projektami.
La gestione delle finanze è essenziale per la stabilità finanziaria dell’azienda. – Zarządzanie finansami jest niezbędne dla stabilności finansowej firmy.
La gestione delle risorse naturali è importante per la sostenibilità ambientale. – Zarządzanie zasobami naturalnymi jest ważne dla zrównoważonego rozwoju środowiska.

Terminu „gestione” można używać nawet w kontekście innym niż biznesowy.

Przykład:

• Ieri sera ho cenato in una trattoria a gestione familiare. – Wczoraj wieczorem jadłem kolację w rodzinnej restauracji.

Czasownik OCCUPARSI

Czasownik zwrotny „occuparsi” odnosi się do zajmowania się konkretnym zadaniem lub obszarem. Czasownik jest często powiązany z przyimkiem „di” (zob. post Włoskie przyimki – preposizioni). Może być używany w odniesieniu do osób, produktów lub usług.

Oto kilka przykładów:

• Mi occupo della gestione del personale. – Zajmuję się zarządzaniem personelem.

• Nella mia professione, mi occupo della contabilità aziendale. – W moim zawodzie zajmuję się księgowością firmową.

• Mi occupo di assistere i clienti nella scelta dei prodotti. – Zajmuję się pomaganiem klientom w wyborze produktów.

• Nel mio lavoro mi occupo dello sviluppo del software. – W mojej pracy zajmuję się rozwojem oprogramowania.

• Sono un insegnante e mi occupo dell’istruzione dei giovani. – Jestem nauczycielem i zajmuję się edukacją młodzieży.

Czasownik "occuparsi" jest używany, aby wyrazić swoje obowiązki i zajęcia zawodowe. Możesz dostosować te zdania do swojej własnej sytuacji zawodowej, aby opowiedzieć o swojej pracy po włosku.

OCCUPARSI

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

io mi occupo

tu ti occupi

lui / lei / Lei si occupa

noi ci occupiamo

voi vi occupate

loro si occupano

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) * *

io mi sono occupato /a

tu ti sei occupato /a

lui / lei / Lei si è occupato /a

noi ci siamo occupati /e

voi vi siete occupati /e

loro si sono occupati /e

Proces sprzedaży

Proces sprzedaży to zbiór czynności, które mają na celu doprowadzenie do zawarcia transakcji sprzedaży. Proces ten rozpoczyna się od identyfikacji potencjalnego klienta, a kończy się na dostarczeniu produktu lub usługi klientowi.

W języku włoskim proces sprzedaży to „processo di vendita”.

Etapy procesu sprzedaży – Fasi del processo di vendita

Proces sprzedaży można podzielić na następujące etapy:

Identificazione del potenziale cliente – Identyfikacja potencjalnego klienta

Raccolta informazioni sul cliente – Zbieranie informacji o kliencie

Presentazione dell’offerta – Przedstawienie oferty

Trattative – Negocjacje

Conclusione della trattativa – Zamknięcie transakcji

Terminologia związana z procesem sprzedaży

W języku włoskim terminy związane z procesem sprzedaży to:

Richiesta di offerta – Zapytanie ofertowe

Offerta – Oferta

Ordine – Zamówienie

Spedizione – Wysyłka

Documento di Trasporto (DDT) – Dowód dostawy

Fattura – Faktura

Przykłady użycia:

Inviaci una richiesta di offerta per i nostri prodotti. – Wyślij nam zapytanie ofertowe dotyczące naszych produktów.

Abbiamo ricevuto la tua offerta e stiamo valutando la tua proposta. – Otrzymaliśmy Twoją ofertę i analizujemy Twoją propozycję.

Ti invieremo un ordine non appena avremo approvato la tua offerta. – Wyślemy Ci zamówienie, gdy tylko zatwierdzimy Twoją ofertę.

La spedizione sarà effettuata entro 7 giorni lavorativi. – Wysyłka zostanie zrealizowana w ciągu 7 dni roboczych.

Ti invieremo la fattura via e–mail. – Wyślemy Ci fakturę e–mailem.

Słowo „Commessa” w języku potocznym i w języku biznesowym

W języku włoskim słowo „commessa” ma dwa znaczenia:

• w języku potocznym oznacza sprzedawczynię lub pracownicę sklepu.

• w języku biznesowym oznacza zamówienie lub zlecenie.

W języku potocznym słowa „commessa" można użyć w następujących zdaniach:

• La commessa è una ragazza gentile. – Sprzedawczyni jest miłą dziewczyną.

• Ho incontrato una commessa molto simpatica. – Spotkałem bardzo sympatyczną sprzedawczynię.

• La commessa mi ha aiutato a scegliere un regalo. – Sprzedawczyni pomogła mi wybrać prezent.

W języku biznesowym słowa "commessa" można użyć w następujących zdaniach:

• Ho ricevuto una commessa da un cliente importante. – Otrzymałem zamówienie od ważnego klienta.

• La commessa è stata consegnata in tempo. – Zamówienie zostało dostarczone na czas.

• La commessa è stata completata con successo. – Zamówienie zostało zrealizowane pomyślnie.

Korespondencja biznesowa w języku włoskim

Korespondencja biznesowa we Włoszech zwykle jest formalna i wymaga staranności w używaniu języka. Dbając o odpowiednią etykietę, można zbudować trwałe i pozytywne relacje z włoskimi partnerami biznesowymi.

W języku włoskim korespondencja biznesowa jest nazywana „corrispondenza commerciale”. Jest ona ważną częścią komunikacji między firmami i instytucjami.

Oto kilka przydatnych zwrotów i skrótów używanych w tego rodzaju komunikacji:

Saluti iniziali (Początkowe powitania):

W języku włoskim słowo "spettabile" oznacza "szanowny" lub "wielce szanowny". Jest to zwrot grzecznościowy, który jest używany w korespondencji biznesowej w odniesieniu do adresata.

Słowo "spettabile" jest zazwyczaj używane w połączeniu z nazwą firmy lub instytucji. Na przykład:

Spett.le Società XYZ

Spett.le Ministero della Salute

Skrót "spett." jest często używany zamiast pełnego słowa "spettabile". Skrót ten jest umieszczany przed nazwą firmy lub instytucji.

Ważne jest, aby pamiętać o tym, że słowo "spettabile" i skrót "spett." nie są używane w korespondencji biznesowej w odniesieniu do osób. W tym przypadku należy używać zwrotów grzecznościowych takich jak "Gentile Sig.ra/Sig." lub "Gentile Dott./Dott.ssa.": Gentile Signor / Gentile Signora – Drogi Panie / Droga Pani.

W języku włoskim zwyczajowe tytuły, takie jak "dottore" (doktor), "ingegnere" (inżynier), "signore" (pan) i "ragioniere" (księgowy), tracą końcówkę "-e" przed nazwiskiem osoby, z którą rozmawiamy lub do której się odnosimy. Jest to częsta praktyka, która jest używana w języku mówionym i pisemnym.

Oto kilka przykładów:

Dottore (Doktor):

Prawidłowe: Dottor Bianchi

Nieprawidłowe: Dottore Bianchi

Ingegnere (Inżynier):

Prawidłowe: Ingegner Ferrari

Nieprawidłowe: Ingegnere Ferrari

Signore (Pan):

Prawidłowe: Signor Rossi

Nieprawidłowe: Signore Rossi

Riferimento alla lettera – Odniesienie do listu:

• In riferimento alla Sua lettera del... – W odniesieniu do Pana/Pani listu z dnia...

• Con la presente, desidero rispondere alla Sua email del... – Niniejszym chciałbym odpowiedzieć na Pana/Pani email z dnia...

• La presente – Niniejsza

• In merito alla sua richiesta – W odpowiedzi na Pana/Pani zapytanie

Espressioni di ringraziamento – Wyrażenia wdzięczności:

• La ringrazio per la Sua cortese attenzione. – Dziękuję za uprzejmą uwagę.

• Siamo grati per l'opportunità di collaborare. – Jesteśmy wdzięczni za możliwość współpracy.

Richieste – Prośby:

• La preghiamo di inviarci ulteriori dettagli. – Proszę Panią/Pana o przesłanie dodatkowych informacji.

• Potrebbe inviarci una quotazione dettagliata? – Czy mogłaby Pani / mógłby Pan przesłać nam szczegółową wycenę?

Conclusione della lettera - Zakończenie listu:

• In attesa di un Suo cortese riscontro. – W oczekiwaniu na Pana/Pani odpowiedź.

• Resto a Vostra disposizione per ulteriori chiarimenti. – Jestem do Państwa dyspozycji w razie dodatkowych pytań.

• La ringrazio anticipatamente per la Sua cortese attenzione. – Z góry dziękuję za Pani/Pana uwagę.

• Cordiali saluti – Serdeczne pozdrowienia

• Distinti saluti – Z wyrazami szacunku

• In fede – Z poważaniem

Inne przydatne zwroty i słownictwo

Niezależnie od tego, czy przygotowujecie się do rozmów handlowych, konferencji czy negocjacji, poniższe zwroty na pewno Ci się przydadzą.

Przygotuj się na kolejną porcję praktycznych umiejętności językowych, które ułatwią Ci osiągnięcie sukcesu w biznesie w środowisku włoskojęzycznym.

Cliente – klient

Fornitore – dostawca

Prodotto – produkt

Servizio – usługa

Prezzo – cena

Vendita – sprzedaż

Acquisto – zakup

Contratto – umowa

Fattura – faktura

Debito – dług

Credito – kredyt

Bilancio – bilans

Profitto – zysk

Perdita – strata

Datore di lavoro – pracodawca

Dipendente – pracownik / pracownica

Materiały do nauki języka włoskiego w biznesie

Oto kilka materiałów, które polecam do nauki języka włoskiego w biznesie:

Podcasty:

Aby nauczyć się języka włoskiego w biznesie, polecam posłuchać Radio 24 i podcastów następujących programów [zob. „Włoskie radio i telewizja" i „Włoskie podcasty"]:

Focus economia – to codzienny program poświęcony dogłębnej analizie bieżących zagadnień ekonomiczno-finansowych. Celem programu jest wyjaśnienie i analiza w sposób zrozumiały nawet dla „nieeksperta” najciekawszych tematów dnia codziennego.

Due di denari – opowiada o różnych aspektach, które dotyczą zarządzania pieniędzmi i oszczędnościami, relacji z fiskusem i biurokracją, pracą, domem, rodziną.

Voci di impresa – O dużych i małych przedsiębiorcach, firmach z północy i południa, o nowym biznesie i tradycji opowiadają „Głosy biznesu, życie i historie stojące za firmą” oraz „Głosy małego biznesu, pomysły antykryzysowe”. Program Voci d'Impresa poświęca monograficzne odcinki historii przedsiębiorcy, jego rodziny i firmy, aby opowiedzieć, jak narodził się i rozwinął pomysł na biznes, jakie były trudne i dobre momenty, jak np. Życie firma splata się z życiem ludzi, którzy ją stworzyli.

Container - program poświęcony światu transportu i logistyki, sektora, który pod względem obrotów stanowi trzeci co do wielkości łańcuch dostaw we Włoszech (po rolno-spożywczym i budowlanym) i który jest wart 12% krajowego PKB, a także stanowi powiązanie między światem produkcyjnym a konsumentem końcowym. Transmisja realizowana jest we współpracy z Ministerstwem Infrastruktury i Transportu.

Ćwiczenia:

Affare fatto! 1 – Laura Incalcaterra McLoughlin, Anna Ruggiero, Giovanna Schiavo – Corso d’italiano aziendale – Poziom A1-A2.

Filmy:

Che lavoro fai? | Italiano in pratica – ALMA EDIZIONI.

Espressioni Usate in ITALIA nell’ambito del BUSINESS – LearnAmo

Terminologia branżowa

W każdym języku, w tym w języku włoskim, istnieje specyficzne słownictwo związane z daną branżą. W przypadku biznesu, terminy branżowe mogą odnosić się do różnych aspektów działalności gospodarczej, takich jak marketing, sprzedaż, finanse czy zarządzanie.

Terminologia w marketingu – Glossario del marketing

Terminologia w logistyce – Il glossario della logistica

Terminologia prawnicza – Glossario dei termini giuridici

Terminologia medyczno–pielęgniarska – Glossario medico–infermieristico

Terminologia w turystyce – Glossario Turistico

Terminologia komputerowa – Glossario dei termini informatici

Terminologia w budownictwie – Glossario dei termini in edilizia

Terminologia urbanistyczna – Glossario dei termini urbanistici

Terminologia dziennikarska – Glossario giornalistico

Incoterms (ang. International Commercial Terms – międzynarodowe formuły handlowe) – zbiór formuł handlowych, określających warunki sprzedaży, których stosowanie jest szeroko przyjęte na całym świecie

Terminologia gastronomiczna – Glossario della ristorazione

Mam nadzieję, że te materiały i wskazówki pomogą Ci w nauce języka włoskiego w biznesie.

Jakie inne tematy związane z językiem włoskim w biznesie chciałbyś, abym poruszył w przyszłości na blogu? Podziel się Twoimi pomysłami w komentarzach!

Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

#słownictwobiznesowe #językwłoski #businessitalian #KomunikacjaWłoska

#SłownictwoDoBiznesu #RozmowyBiznesoweWłoski #KursOnlineWłoskiego

Visitare Vs. Andare a trovare – James Błąd – część 33

Salvatore De Bello — Tue, 09 May 2023 18:39:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Kiedy na lekcjach James Błąd pyta swoich uczniów: Cosa hai fatto ieri? (Co robiłeś wczoraj?). Odpowiedź, niestety błędna, często brzmi np.: „Ho visitato i miei genitori” (Odwiedziłem rodziców) lub „Ho visitato una mia amica” (Odwiedziłem koleżankę).

Jak należy mówić po włosku „odwiedzać kogoś”? W poprawnej odpowiedzi zamiast czasownika „visitare” należy użyć wyrażenia „andare a trovare”.

„Visitare” i „andare a trovare” to dwa wyrażenia, które są często używane do mówienia o spotkaniu z kimś lub udaniu się w określone miejsce. Istnieją pewne różnice między tymi dwoma wyrażeniami.

Visitare

Włoski czasownik „Visitare” zwykle odnosi się do udania się do miejsca w celu odkrycia, zobaczenia lub poznania czegoś nowego, takiego jak muzeum, miasto, wystawa, park, kościół lub zabytkowy dom. W tym przypadku celem wizyty jest miejsce docelowe, a nie ludzie. Ponadto „visitare” znaczy też badać (badanie lekarskie).

Przykłady użycia:

VISITARE:

Ho visitato i Musei Vaticani. Zwiedziłem Muzea Watykańskie

Ho visitato Firenze. Zwiedziłem Florencję.

Il medico ha visitato il paziente. Lekarz zbadał pacjenta.

Andare (venire) a trovare

Z drugiej strony „andare a trovare” (lub „venire a trovare”) odnosi się do spotkania z kimś w określonym miejscu, takim jak dom, miejsce pracy lub szpital. W tym przypadku nacisk kładziony jest na ludzi, a nie na samo miejsce: i tak jeśli my kogoś odwiedzamy używamy zwrotu „andare a trovare”, natomiast jeśli ktoś do nas przychodzi, używamy wyrażenia „venire a trovare”.

Przykłady użycia:

ANDARE / VENIRE A TROVARE QUALCUNO:

Ieri mi sono venuti a trovare i miei genitori. Wczoraj odwiedzili mnie (przyjechali do mnie) rodzice.

Domenica sono andata a trovare una mia amica. W niedzielę odwiedziłam moją koleżankę.

Fare visita a qualcuno

Podobne zastowanie jak wyrażenie „andare a trovare”, ale z inną konstrukcją zdania ma wyrażenie „fare visita a qualcuno”. Również w tym przypadku nacisk kładziony jest na ludzi, a nie na samo miejsce. Pamiętaj o zastosowania przyimka „A” w odpowiedniej formie (zob. post Włoskie przyimki – preposizioni) przed osobą.

Przykłady użycia:

FARE VISITA A QUALCUNO:

Domenica ho fatto visita a Carlo. W niedzielę odwiedziłem Karola.

Ieri ho fatto visita ai [a + i] miei genitori. Wczoraj odwiedziłem moich rodziców

Podsumowując, „visitare” jest bardziej zorientowane na miejsce, które odwiedzasz, podczas gdy „andare a trovare” jest zorientowane na osobę, którą spotykasz.

A Ty znałeś róźnicę między czasownikiem „visitare" a zwrotem „andare a trovare"? Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

14 rocznica DB Italia

Salvatore De Bello — Tue, 21 Mar 2023 07:51:00 GMT

14 rocznica DB Italia

14 lat temu w marcu 2009 odbyła się inauguracja DB Italia, firmy zajmującej się prowadzeniem kursów włoskiego i tłumaczeniami.

17 marca 2023r. w restauracji Monticello w Warszawie wspólnie z uczniami świętowaliśmy 14-lecie.

Wieczór ożywił włoski piosenkarz Marco Bocchino.

Zdjęcia: photograde.art

Była duża dawka emocji, zabawa i… prosecco.

Info o aktualnych wydarzeniach organizowanych przez DB Italia na stronie Facebook i o tych z ubiegłych lat w zakładce Włoski blog w kategorii Aktualności.

DB Italia dziękuje wszystkim uczestnikom obecnym na uroczystości a także osobom, które przez czternaście lat brały udział w życiu firmy. Mam nadzieję na dalszą współpracę!

Grazie infinite!

Zapraszamy wszystkich chętnych do nauki języka włoskiego w DB Italia. Przeczytaj opinie osób, które nam zaufały.

Salvatore De Bello

Włoski czasownik PERDERE – James Błąd – część 32

Salvatore De Bello — Mon, 20 Mar 2023 15:06:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Jak zwykle na początku lekcji James Błąd prosi ucznia o otwarcie podręcznika do języka włoskiego. Uczeń odpowiada po włosku: „Ho preso il libro” czyli “wziąłem książkę”. Na stole jednak nie ma książki. Wielokrotnie proszony o otwarcie podręcznika uczeń powtarza: “Ho preso il libro”. Przysłowiowy spokój Jamesa zostaje wystawiony na ciężką próbę, dopóki nasz bohater uświadamia sobie, że uczeń popełnił błąd. Prawdopodobnie miał na myśli: “Ho perso il libro” czyli „Zgubiłem książkę”. Te dwa włoskie czasowniki brzmią podobnie.

„Ho preso” to pierwsza osoba liczby pojedynczej czasownika PRENDERE (zob. także post „Włoski czasownik PRENDERE - James Błąd - Część 11”), natomiast „Ho perso” to pierwsza osoba liczby pojedynczej włoskiego czasownika PERDERE. W tym poście przeanalizujemy różne znaczenia tego czasownika.

Perdere – Zgubić

Często używamy czasownika PERDERE [qualcosa] w znaczeniu: gubić / zgubić [coś].

Na przykład:

Lorenzo perde spesso le sue chiavi. Lorenzo często gubi klucze.

Ieri Luigi ha perso il telefono. Wczoraj Luigi zgubił telefon.

Perdere – Stracić

Włoskiego czasownika PERDERE używamy także w znaczeniu „stracić - tracić”.

Na przykład:

Lorenzo perde spesso la pazienza. Lorenzo często traci ciepliwość.

Ieri Luigi ha perso la pazienza. Wczoraj Luigi stracił ciepliwość.

Non ho niente da perdere. Nie mam nic do stracenia.

Perdere – Przegrać

Włoskiego czasownika PERDERE używamy także w znaczeniu „przegrać”.

Na przykład:

L’Inter ha perso la partita. Inter Mediolan przegrał mecz.

Perdere – Spóźnić się na… , Nie zdążyć na … (środek transportu)

Włoskiego czasownika PERDERE używamy także w znaczeniu „spóźnić się na… - Nie zdążyć na… środek transportu”.

Na przykład:

Ieri Luigi ha perso il treno. Wczoraj Luigi nie zdążył na pociąg.

Perdere (chili) – Schudnąć

Włoskiego czasownika PERDERE używamy także w znaczeniu „schudnąć”.

Na przykład:

Ho perso dieci chili. Schudłem / Schudłam dziesięć kilogramów.

Polski czasownik „schudnąć” możemy tłumaczyć po włosku także jako „dimagrire”.

Na przykład:

Sono dimagrita dieci chili. Schudłam dziesięć kilogramów.

Perdere la testa per qualcuno – Zakochać się w kimś

Używamy zwrotu PERDERE la testa per qualcuno w znaczeniu: zakochać się w kimś [do słow.: Stracić głowę dla kogoś]

Na przykład:

Ho perso la testa per Marta. Zakochałem się w Marcie (Straciłem głowę dla Marty).

Zwrot „Perdere la testa” jest używany także kiedy chcemy powiedzić „stracić rozum”.

Na przykład:

Ho perso la testa oggi sulla scena del crimine. Spanikowałam dziś na miejscu zbrodni.

Perdere – Przegapić

Używamy czasownika PERDERE w znaczeniu: przegapić

Na przykład:

Non perdete la prossima puntata... Nie przegapcie następnego odcinka...

Lascia perdere – Zapomnij o tym – Daj spokój

Często Włosi posługują się wyrażeniem LASCIA PERDERE w znaczeniu: Zapomnij o tym, Daj spokój, Olej to, Odpuść.

Na przykład:

Lascia perdere i soldi. Nie myśl o pieniądzach.

Lascia perdere. Odpuść sobie.

Ćwiczenie włoskiego

Posłuchaj piosenki „Perdere l’amore”, utwór śpiewany przez Massimo Ranieri, zwycięzcę Festiwalu w Sanremo w 1988 roku i uzupełnij tekst piosenki. Tutaj link do pliku w formacie .pdf.

Zobacz także inne ćwiczenia:

Imperfetto - Czas przeszły niedokonany – Ćwiczenie – “I giardini di marzo” – Lucio Battisti
Futuro semplice – Czas przyszły prosty – Ćwiczenie – “Donna con te” – Anna Oxa
Futuro semplice – Czas przyszły prosty – Ćwiczenie – “Io camminerò” – Umberto Tozzi

Czy znasz może jeszcze inne znaczenie czasownika PERDERE? Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

Czasownik PERDERE w czasie teraźniejszym ma odmianę regularną (zob. post "Włoskie czasowniki regularne").

PERDERE

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

Io perdo

Tu perdi

Lui/Lei perde

Noi perdiamo

Voi perdete

Loro perdono

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io ho perso

Tu hai perso

Lui/Lei ha perso

Noi abbiamo perso

Voi avete perso

Loro hanno perso

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Włoskie podcasty

Salvatore De Bello — Sat, 26 Nov 2022 08:13:00 GMT

Podcasty to przyjemny i ciekawy sposób na naukę języka włoskiego. Są one dostępne na różnych poziomach trudności. Możesz więc wybrać ten, który odpowiada Twoim potrzebom.

Oto niektóre z najlepszych podcastów do nauki włoskiego:

Quattro Stagioni - il podcast d'italiano di Alessandra Pasqui

Co tydzień nowy odcinek z opowiadaniami, wywiadami, przepisami i podróżami. Poziomy A1, A2 i B1.

italiano facile2.0 - l'italiano con le canzoni

Podcast italiano facile2.0 jest dostępny na Spotify. Jest skierowany do studentów języka włoskiego, mających już dobrą znajomość tego języka. Poprzez analizę włoskich piosenek poszerzone zostanie słownictwo, przeanalizowane zostaną zwroty idiomatyczne, reguły gramatyczne, funkcje komunikacyjne, poruszone zostaną tematy związane z kulturą włoską.

Italiano con amore

Podcast Italiano con amore jest dostępny na Spotify. Język włoski, kultura i wiele innych ciekawostek.

Apetyt na włoszczyznę

Podcast Karoliny Iskierki po polsku o Italii. Subiektywny przewodnik po włoskiej kuchni i języzku w formie podcastu, którego zdążysz wysłuchać podczas przerwy na kawę.

News in Slow Italian

Wiadomości. Gramatyka. Rozmowa. Wszystko po włosku! Programy dla każdego poziomu. Cotygodniowe odcinki z wiadomościami ze świata, gramatyką i idiomami.

Jeśli chodzi o podcasty w języku włoskim biznesowym zobacz post „Słownictwo Biznesowe w Języku Włoskim: Przydatne Zwroty i Słownictwo”.

Dziękuję Joli za przekazany materiał: Grazie mille!

Będę wdzięczny, jeśli podzielisz się linkami do podcastów, których Ty słuchasz. Napisz je w komentarzach.

Liczebniki główne i porządkowe po włosku

Salvatore De Bello — Tue, 11 Oct 2022 10:10:00 GMT

W tym poście dowiesz się jak pisać i wymawiać liczby po włosku. Ponadto pokażę Ci jak posługiwać się liczbami głównymi i porządkowymi.

Jeżeli chcesz, możesz wydrukować tabelki z liczbami, albo zapisać plik w formacie .pdf.

Liczebniki główne po włosku

Liczebniki główne, po włoku nazywamy numeri cardinali (liczebniki kardynalne). Niektórzy mówią, że język włoski jest łatwy, ale doskonale wiem, że tak nie jest 😊.

Na szczęście jednak przy liczebnikach głównych zasady są prostrze niż w języku polskim, bo nie odmieniamy ich przez przypadki i rodzaje. Np.: 2 mówimy zawsze „due”; nie jak po polsku: „dwa”, “dwie”, “dwaj”, “dwoje”, „dwojga” … tak jak w piosence „Bo do tanga trzeba dwojga” 😊. W związku z tym po włosku powiemy: due caffè (rodzaj męski), due torte (rodzaj żeński).

Po włosku gdy używamy liczebnika 1 przed rzeczownkiem odmienamy go według zasad dotyczących rodzajników określonych. Dla form rodzaju żeńskiego używamy „una” przed rzeczownikami zaczynającymi się na spółgłoskę (np.: una ragazza - dziewczyna) a „un’ ” przed słowami zaczynającymi się na samogłoskę (np. un’amica - przyjaciółka). Przed rzeczownikami rodzaju męskiego zwykle używamy rodzajnika nieokreślonego „un”. Natomiast rodzajnik nieokreślony „uno” występuje tylko przed rzeczownikami zaczynającymi się na litery:

• „z” (np. „uno zaino” czyli „plecak”);

• „s” + spółgłoska (np. „uno specchio” czyli lustro);

• „pn” (np. „uno pneumatico” czyli „opona”);

• „ps” (np. „uno psicologo”);

• „x” (np. „uno xilofono” czyli „ksylofon”);

• „y” (np. „uno yogurt”);

• „gn” (np. „uno gnocco” czyli „kopytko”).

Zobacz post Włoskie rodzajniki nieokreślone. Zobacz także posty: Un momento Vs. Uno momento - James Błąd - Część 7 i Un momento, per favore - James Błąd - Część 22.

Poniższa tabela przedstawia liczebniki od 1 do 99:

Liczebniki składające się z kilku elementów są pisane razem. Np.: 22 ventidue.

Dziesiątki tracą samogłoskę przed liczbami „jeden” i „osiem”. Poniżej przykłady liczby 21 (ventuno) i 28 (ventotto):

Cyfra 3 „tre” jest napisana bez końcowego akcentu gdy występuje samodzielnie, natomiast liczby zawierające 3 są pisane z akcentem. Np. : ventitré, trentatré, quarantatré, cinquantatré, itp.

Poniższa tabela przedstawia liczebniki od 100 do 900:

Liczebniki składające się z kilku elementów są pisane razem. Np.: 622 seicentoventidue. Jeśli chodzi o liczbę 100, cento, gdy drugi element zaczyna się samogłoską zachowujemy końcowkę „o” w „ cento”, w związku z tym: 101 centouno, 108 centootto, 111 centoundici, 180 centottanta. Rzadko używane są formy: (101 centuno, 108 centotto, 111 centundici).

Poniższa tabela przedstawia liczebniki od 1000 do 9000:

Jeśli chodzi o liczbę 1000, mille, gdy drugi element zaczyna się samogłoską zachowujemy końcowkę „e” w „mille”, w związku z tym: 1001 milleuno, 1008 milleotto, 1080 milleottanta, itd.

Od 2000 używamy formy „mila”. Będzie to zatem 2000 = duemila, 3000 = tremila, 4000 = quattromila, itd.

Poniższa tabela przedstawia liczebniki od 10000 do 90000:

Przed 1.000.000, używamy „un” a nie „uno” (zob. post Włoskie rodzajniki nieokreślone): un milione. Tak jak już wspomniano wcześniej, liczby złożone do miliona zapisuje się razem, natomiast zaczynając od miliona, liczby są zapisywane osobno. Poniżej kilka przykładów:

1.000.000 un milione

1.100.000 un milione centomila

1.250.000 un milione duecentocinquantamila

1.760.000 un milione settecentosessantamila

2.000.000 due milioni

3.000.000 tre milioni

Liczebniki porządkowe po włosku

Liczebniki porządkowe (numeri ordinali) są przymiotnikami. W związku z tym odmienamy je według rodzaju i liczby rzeczownika, które im towarzyszą i stosujemy przed nimi odpowiednie rodzajniki określone. Np.:

• (i) primi piatti (rodzaj męski – liczba mnoga) – pierwsze dania;

• la prima volta (rodzaj żeński liczba pojedyncza) – pierwszy raz;

• le prime cinque squadre classificate (rodzaj żeński liczba mnoga) – pięć najlepszych drużyn w rankingu.

Liczebniki porządkowe od 1 do 10 odmieniają się tak jak przedstawiono w poniższej tabeli. Liczebniki porządkowe od 11 tworzymy poprzez dodanie końcówki –esimo do liczebnika głównego:

Zastosowanie liczebników po włosku

Daty

Aby dowiedzieć się jak odpowiedzieć na pytanie „Che giorno è oggi?” przeczytaj post Jaki dziś dzień? - po włosku.

Rok

Rok jest zwykle zapisywany pełnymi liczbami jako „1968”. Można go jednak skrócić i poprzedzić apostrofem, gdy jest jasne, o który rok chodzi. Np.: I movimenti studenteschi del ‘68. - Ruchy studenckie w 1968 roku.

Gdy wskazujemy tylko rok, musimy użyć przyimka „nel” [in + il]. Np.: La DB Italia è stata fondata nel 2009 (duemilanove). – Firma DB Italia została założona w 2009 roku.

Kiedy chcemy wskazać miesiąc i rok używamy jednego z następujących przykładów:

1. La DB Italia è stata fondata nel 2009 (duemilanove), a marzo. – Firma DB Italia została założona w 2009 roku, w marcu.

2. La DB Italia è stata fondata nel marzo del 2009 (duemilanove). – Firma DB Italia została założona w marcu w 2009 roku.

Kiedy mówimy o dekadzie, musimy użyć liczebników głównych (numeri cardinali) oznaczających dekadę, pisanych z wielkiej litery. Np.: Gli anni Sessanta ( ’60) furono bellissimi. - Lata 60. były piękne.

Idiomy ze słowem „liczba”

Dare i numeri: wariować, mówić od rzeczy

Avere dei numeri (avere tutti i numeri): mieć wszystko co trzeba

Wymowa liczebników po włosku

Klikając na podane linki zapoznasz się z poprawną wymową liczebników po włosku:

1000, 2000, 3000,…10000

1000000, 2000000, 3500000

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

Jaki dziś dzień? – po włosku możemy odpowiedzieć na kilka sposobów

Salvatore De Bello — Sun, 18 Sep 2022 17:58:00 GMT

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak odpowiedzieć po włosku na pytanie „Che giorno è oggi?” lub „Quanti ne abbiamo (oggi)?” czyli „Jaki dziś dzień?”, używając nie tylko dnia tygodnia, ale pełnej daty ten post jest dla Ciebie.

W języku włoskim możemy posługiwać się pełną datą używając liczebników głównych (numeri cardinali), wskazując dzień w liczbach, miesiąc i rok jak poniżej:

Oggi è il 26 agosto 2022 (ventisei agosto duemilaventidue) – Dzisiaj jest 26 sierpnia 2022.

Lub

Oggi è venerdì 26 agosto 2022 (ventisei agosto duemilaventidue) – Dzisiaj jest piątek, 26 sierpnia 2022.

Uwaga! Podając dzień, miesiąc i (ewentualnie) rok, bez podania dnia tygodnia, należy przed datą zastosować rodzajnik rodzaju męskiego w liczbie pojedyńczej „il”. Np.: „il 26 agosto 2022” (il ventisei agosto duemilaventidue). W przypadku dat 8 (otto) lub 11 (undici), które zaczynają się na samogłoskę należy umieścić rodzajnik „ l’ „ np.: l’11 agosto 2022 (l’undici agosto duemilaventidue); l’8 agosto 2022 (l’otto agosto duemilaventidue). Przeczytaj post Włoskie rodzajniki określone.

Uwaga! Dla pierwszego dnia każdego miesiąca używamy liczby porządkowej „primo”. Np.: il 1° (primo) agosto vado in vacanza. – 1 sierpnia jadę na wakacje.

Zobacz także posty Dni tygodnia po włosku i Nazwy miesięcy po włosku.

Jeżeli chcesz powtórzyć liczebniki przeczytaj post Liczebniki główne i porządkowe po włosku.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

La famiglia – Rodzina po włosku – James Błąd – część 31

Salvatore De Bello — Sun, 07 Feb 2021 14:28:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

1) Parenti

O fałszywych przyjaciołach, czyli podobieństwach wyrazów, które w języku polskim i włoskim brzmią prawie tak samo, chociaż mają zupełnie inne znaczenie, napisałem w „Fałszywi przyjaciele - James Błąd - Część 6”. Podczas zajęć często zdarzają się także błędy spowodowane podobieństwem do języka angielskiego. Włoskie słowo „parenti” (krewni) nie raz jest błędnie przetłumaczone po polsku jako „rodzice” (z angielskiego „parents”).

2) Mia moglie

Kolejny błąd popełniany przy okazji tematu o rodzinie prawie przez 80% uczniów według statystyki GUS 😉 to:

„La mia moglia” … Uwaga! Niepoprawnie!

Forma poprawna to „mia moglie” (moja żona). Przypominam, że nie używamy rodzajnika określonego z zaimkami dzierżawczymi przed nazwami pokrewieństwa w liczbie pojedynczej (np. „Mia moglie ha i capelli lunghi” => „Moja żona ma długie włosy”), z wyjątkiem:

formy zdrobnienia. Np. „Il mio fratellino ha 11 anni” => „Mój braciszek ma 11 lat”;
mamma (mama), papà (tata). Np.: „Com'è fortunata la mia mamma, ad avere me!” => “Jakie szczęście ma moja mama, że mnie ma!”
loro (ich). Np.: „Tutte le donne diventano come la loro madre.” => „Wszystkie kobiety stają się jak ich matki.”

Zobacz także post “Włoskie rodzajniki określone”.

3) Papà czy Papa?

Pominięcie jednego niepozornego akcentu często nie robi wielkiej różnicy i zwykle zostaniemy zrozumiani. Jednak w słowie Papà: tata nie pomijaj go ani w pisowni ani w wymowie! Bez akcentu słowo Papa to papież.

Posłuchaj poprawnej wymowy:

Papà: tata i Papa: papież

Przysłowie

Na koniec włoskie przysłowie : „Parenti serpenti” (dosł. „krewni węże”). Polskie: „Z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciach” brzmi zdecydowanie mniej kąśliwie 😉.

Poniżej znajdziesz włoskie słownictwo związane z rodziną.

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

LA FAMIGLIA: RODZINA

Cognata: szwagierka

Cognato: szwagier

Coniugi: małżonkowie

Coppia di coniugi: małżeństwo

Cugina: kuzynka

Cugino: kuzyn

Fidanzata: narzeczona

Fidanzato: narzeczony

Figlia: córka

Figlio: syn

Fratelli: rodzeństwo, bracia

Fratello: brat

Genero: zięć

Genitori: rodzice

Madre: matka (Mamma: mama)

Marito: mąż

Moglie: żona

Nipote: wnuk, wnuczka, brataniec, bratanica, siostrzeniec, siostrzenica

Nonna: babcia

Nonno: dziadek

Nuora: synowa

Padre: ojciec (Papà: tata)

Parenti: krewni

Sorella: siostra

Suocera: teściowa

Suocero: teść

Zia: ciocia

Zio: wujek

Klikając na podany link zapoznasz się z poprawną wymową powyżej wymenionych słów: La famiglia

Pory roku po włosku

Salvatore De Bello — Sun, 01 Nov 2020 17:20:00 GMT

Przeczytaj w poniższym poście z jakimi włoskimi rodzajnikami i przyimkami łączymy nazwy pór roku. Zapoznaj się także z licznymi przykładami i zasadami użycia nazw pór roku.

Pory roku i włoskie rodzajniki określone

Le stagioni: Pory roku

La stagione (rodzaj żeński - liczba pojedyncza) ð Le stagioni (rodzaj żeński - liczba mnoga)

La primavera (rodzaj żeński): Wiosna

L’estate (rodzaj żeński): Lato

L’autunno (rodzaj męski): Jesień

L’inverno (rodzaj męski): Zima

Jeśli chcesz powtórzyć rodzajniki określone przeczytaj post „Włoskie rodzajniki określone”.

Zobacz także następujące przykłady:

La primavera è la stagione più bella dell’anno.: Wiosna to najpiękniejsza pora roku.

Passeremo l'estate in Sicilia.: Lato spędzimy na Sycylii

L’autunno finisce attorno al 22 dicembre, quando avviene il solstizio invernale.: Jesień kończy się około 22 grudnia, kiedy następuje przesilenie zimowe.

L’inverno è una stagione tutta da vivere, piena di sentimenti pronti a scaldarci l’anima.: Zima to pora roku, którą warto przeżyć (do przeżycia), pełna uczuć gotowych rozgrzać nasze dusze.

Wymowa pór roku po włosku

Klikając na podane linki zapoznasz się z poprawną wymową pór roku:

Pory roku i włoskie przyimki (preposizioni)

Jeśli chcemy powiedzieć, że jakieś zdarzenie ma miejsce np. na wiosnę, w lecie i itp. najlepiej użyć przyimka IN. Można również stosować (ale rzadziej) przyimek DI przed “inverno”, “estate”, “autunno” (praktycznie nie używamy go przed “primavera”):

In primavera: Na wiosnę

In estate / D’estate: W lecie / latem

In autunno / D’autunno: Na jesieni / jesienią

In inverno / D’inverno: W zimie / zimą)

In primavera si festeggia la Pasqua.: Wielkanoc obchodzona jest wiosną.

In estate mio cugino lavora come animatore in un villaggio turistico.: W lecie mój kuzyn pracuje jako animator w kurorcie turystycznym.

D'estate vado sempre al mare.: Latem zawsze jeżdżę nad morze.

In autunno cadono le foglie di molte specie di piante.: Jesienią liście wielu gatunków roślin opadają.

In inverno nevica.: Zimą pada śnieg

Przeczytaj post „Włoskie przyimki – preposizioni”, aby powtórzyć włoskie przyimki.

Scorso – Fa – Prossimo

Scorso: ubiegły, zeszły

Fa: temu (zeszły)

Prossimo: przyszły, następny

Scorso

La scorsa* primavera / La primavera scorsa*: Zeszłej wiosny

La scorsa* estate / L’estate scorsa*: Zeszłego lata

Lo scorso autunno / L’autunno scorso: Zeszłej jesieni

Lo scorso inverno / L’inverno scorso: Zeszłej zimy

* przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego (primavera, estate) używamy końcówki „a”: scorsa zamiast scorso.

Un’estate fa: Zeszłego lata

Piosenka “Un’estate fa” – Mina

Refren Un’estate fa non c’eri che tu ma l’estate assomiglia a un gioco. È stupenda ma dura poco, poco, poco, poco.

Tłumaczenie Minionego lata, byłeś tylko ty, ale lato przypomina żart. Jest zachwycające lecz krótko trwa, krótko, krótko, krótko.

Prossimo

La prossima* primavera / La primavera prossima*: Następnej wiosny

La prossima* estate / L’estate prossima*: Następnego lata

Il prossimo autunno / L’autunno prossimo: Następnej jesieni

Il prossimo inverno / L’inverno prossimo: Następnej zimy

* przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego (primavera, estate) używamy końcówki „a”: prossima zamiast prossimo.

Pizza alle quattro stagioni

Pizza (alle) quattro stagioni to odmiana pizzy, której składniki są rozdzielone na cztery ćwiartki. Każda z nich przedstawia jedną z pór roku, np.: grzyby (jesień), szynka i oliwki (zima), karczochy (wiosna), pomidory i bazylia (lato). Jeśli natomiast te same składniki pomieszamy bez dzielenia ich na części, powstaje pizza capricciosa.

Foto i pizza „Gli italiani – Pizzeria & Spaghetteria“

Cztery pory roku – Vivaldi

Włoski kompozytor Antonio Vivaldi około roku 1720 skomponował dzieło „Le quattro stagioni” (Cztery pory roku), cykl 4 koncertów skrzypcowych.

Posłuchaj nagrania z Filarmonica della Scala – Dyrygent: Riccardo Muti – Skrzypek: Giulio Franzetti

Przy okazji pór roku nie zapomnij o powtórzeniu nazw miesięcy klikając na poniższy link:

Nazwy miesięcy po włosku

Każda pora roku charakteryzuje się inną pogodą. Zajrzyj do włoskiego słownika o pogodzie (Che tempo fa?).

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Włoskie przeprosiny

Salvatore De Bello — Thu, 20 Aug 2020 18:04:00 GMT

Tu znajdziesz zwroty, których używamy po włosku gdy chcemy przeprosić. Przeczytaj także post „Scusa - James Błąd - Część 20” na ten temat.

Przeprosiny w języku włoskim

* Scusami! / Mi scusi! Jak po angielsku Excuse me

** Sono desolato! Jak po francusku Je suis désolé

Przykłady:

Ti ho offeso e ti chiedo perdono. = Skrzywdziłem cię i błagam (i proszę) o przebaczenie.

Sono desolato, ma non posso riceverla. = Przykro mi, ale nie mogę pana przyjąć.

Nauczysz się z poniższej tabeli jak odpowiedzieć na przeprosiny po włosku

* Figurati! / Si figuri! Spotkaliśmy już w poście „Włoskie podziękowania”

Przykład:

Non fa niente, lascia stare. = Nic nie szkodzi, proszę nie przejmować się.

Jak uczyć się włoskiego oglądając reklamy z lat ’80 i ‘90

Salvatore De Bello — Sun, 31 May 2020 21:17:00 GMT

Jeśli uczysz się włoskiego i jesteś fanem starych reklam ten post jest dla Ciebie. Na moich lekcjach często odnoszę się do włoskich reklam, zwłaszcza tych z lat ’80 i ’90.

Warto uczyć się włoskiego przez oglądanie reklam ponieważ:

Jest to metoda dostępna dla każdego, można uczyć się włoskiego online gratis włączając Youtube;
Reklamy są krótkie, wystarczy obejrzeć chociażby jedną dziennie i przeanalizować dokładnie tekst i wymowę;
Jeśli obejrzałeś już wszystkie seriale na Netflixie to będziesz mieć nowe zajęcie 😊.

Aby znaleźć na Youtube reklamy przypominam, że po włosku reklama to: pubblicità, spot 😊, messaggio pubblicitario, messaggio promozionale. Rzeczownik pubblicità jak wszystkie rzeczowniki w języku włoskim zakończone na literę z akcentem (caffè, università, virtù, itd.) jest nieodmienny: la / una pubblicità (liczba pojedyncza), le / delle pubblicità (liczba mnoga).

Poniżej podaję kilka przykładów popularnych włoskich reklam z lat ’80 i ’90. Buona visione! 😊

Reklama „Cornetto Algida” 1988

W tej reklamie można przeanalizować tematy: wymowa

Se quello che cerchi è un cuore d’amare,

un piccolo cuore per farti sognare,

un giorno d’estate un cuore di panna troverai..

Un cuore di panna e noi

Cornetto Algida, cuore di panna.

Poprawna wymowa sławnej marki lodów to „aldżida” 😊 . Zob. także post „James Błąd - Część 4”

Reklama „Atari 2600 - Atari, Magari!” rok 1983

W tej reklamie można przeanalizować tematy: si passivante, forma impersonale, farcela, pronomi combinati, congiuntivo presente, magari, imperativo

Piombavan (1) giù dappertutto (2)

C’erano (3) dei fantasmini (4) che mi inseguivano

È un videogioco super!

Certo! È Atari!

Si cambia (5) cassetta, si cambia (5) gioco!

Si colpisce (6) davvero!

Mah, si attacca (6) alla TV (tivvù).

Più punti fai, più vien voglia di giocare.

O ce la metti tutta (7) o hai chiuso!

Eh, sì! Un videogioco Atari è facile se vuoi! Difficile se ce la fai! (8)

Fantastico !

Spero che me lo comprino (9)!

Atari! Magari! (10)

Prova Atari! Niente diverte di più!

(1) Piombavano – czas imperfetto czasownika piombare: spadać.

(2) Dappertutto: wszędzie

(3) C’erano - czas imperfetto czasownika “Esserci”, zob. post Essere Vs. Esserci - James Błąd - Część 29

(4) Fantasmini: zdrobnienie rzeczownika fantasmi (lp. rm. fantasma: duch).

(5) “Si passivante” używa się tylko z czasownikami przechodnimi z dopełnieniem bliższym.

(6) Forma impersonale (forma bezosobowa). “Si impersonale” używa z czasownikami nieprzechodnimi oraz z czasownikami przechodnimi bez dopełnienia bliższego.

(7) Mettercela tutta = impegnarsi al massimo: dokładać starań. Zob. Treccani

(8) Ce la fai: 2 os. lp. czasownika farcela: Odnieść sukces, udać się [coś zrobić]. Zob. Farcela

(9) Comprino: congiuntivo presente czasownika comprare.

(10) Magari: Gdyby tylko! / Chciałbym! Zob. także post Magari - James Błąd - Część 25

(11) Prova!: imperativo czasownika provare. Odmiana w trybie rozkazującym (imperativo) dla czasowników pierwszej koniugacji regularnej (końcówka -ARE): tu prova, Lei (Pan/Pani) provi, noi proviamo, voi provate, Loro (Państwo) provino. Uwaga! Ta ostatnia forma po włosku jest rzadko używana. Zwykle dla grupy osób używamy 2 os. lm. voi.

Reklama „Profilattici Control” rok 1990

W tej reklamie można przeanalizować tematy: possessivi

Nauczyciel: Ah! Di chi è questo? Allora, di chi è questo?

Uczeniowie: È mio!

Di chi è questo? : Czyje to jest? Zob. także Possessivi

Reklama „Urrà SAIWA” rok 1987

W tej reklamie można przeanalizować tematy: przysłówki czasu i czasy złożone, zaimki (pronomi diretti), imperativo z zaimkami

Io non ho mai provato (1) Urrà

Provalo! (2) Urrà SAIWA è tutto nuovo!

Ah, sì?!?

Sì, è più ricco! Fuori c’è il cioccolato, ma se lo (3) mordi, scopri che dentro ci sono cinque cialde con in mezzo una morbida crema.

Io non l’ho (4) mai provato Urrà

Ma come non hai mai provato Urrà

Urrà!

Beh, peccato!

Urrà SAIWA! Se non mordi non ci credi.

Certo, ma se non mordo come faccio io?

(1) W czasach złożonych (np.: passato prossimo, trapassato prossimo, futuro composto, condizionale composto, itp.) wstawiamy (prawie zawsze 😊) przysłówki czasu między czasownik posiłkowy (essere lub avere) i imiesłów: mai (nigdy, w ogóle, kiedykolwiek), già (już), ormai (już, już teraz), ancora (jeszcze, nadal, wciąż), sempre (zawsze), appena (dopiero co), più (już)

(2) Provalo! : 2 os. lp. czasownika provare w trybie rozkazującym (zob. reklama „Atari”) + zaimek pronome diretto lo (który odnosi się do wafla Urrà). Natomiast forma grzecznościowa brzmi: Lo provi!

(3) Lo zaimek pronome diretto lo (który odnosi się do wafla Urrà).

Zob. również post "Anto' fa caldo! - James Błąd - Część 10".

Czy masz swoją ulubioną włoską reklamę? Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

Buonissimo… Jak dopasować przymiotnik do rzeczownika w języku włoskim? – James Błąd – część 30

Salvatore De Bello — Sun, 17 Nov 2019 20:28:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Nie każdy posiada bogate słownictwo w języku włoskim.

Częstym problemem, także dla rodowitego Włocha, jest dopasowanie odpowiednego przymiotnika do rzeczownika. Jeden z moich uczniów znalazł pewne rozwiązanie, jednak nie do końca poprawne: dla prawie wszystkich rzeczowników używa przymiotnika buono (dobry) lub buonissimo (bardzo dobry): „Ho visto un film buonissimo”, „Ho visitato una città buonissima”, itp. W tych zdaniach natomiast należałoby raczej zastosować przymiotniki bello i bellissima.

Dizionario delle collocazioni

Podpowiedzią w takich przypadkach może być słownik kolokacji jak np. Dizionario delle collocazioni – Le collocazioni delle parole in italiano - Paola Tiberii – Zanichelli. Kilka przykładów słów na litery: „A”, „F”, „P” znajdziesz w tym linku.

Albo Dizionario delle Combinazioni Lessicali – Francesco Urzì. Kilka przykładów słów na literę „O” znajdziesz w tym linku.

Jeśli natomiast szukamy darmowego narzędzia online mamy do dyspozycji następujące strony.

Inspirassion

Na stronie Inspirassion. Do wybranego wyrazu można dobrać najtrafniejszy:

Aggettivo – przymiotnik

Avverbio – przysłówek

Verbo – czasownik

Nome – rzeczownik (imię)

Confronto – porównanie

Metafora - metafora

Preposizione –przyimek

Dizy

Dizy wyszukuje m.in. synonimy, związki frazeologiczne i przykładowe zdania do wybranego wyrazu.

Np. do słowa casa strona sugeruje dopasowanie przymiotników: accogliente (przytulny, gościnny), bella (piękna), grande (duży), spaziosa (przestronna), itd.

A do słowa film (Nie! Nie będzie buonissimo 😊): comico (komiczny), drammatico (dramat), romantico (romantyczny), lungo (długi), bello (piękny), storico (historyczny), noioso (nudny), avventuroso (przygodowy), divertente (zabawny), giallo (kryminał), commovente (wzruszający), avvincente (interesujący, zajmujący), horror, erotico (erotyczny), tragico (tragiczny), brutto (brzydki), fantastico (fantastyczny), emozionante (emocjonujący), realistico (realistyczny), interessante (interesujący), breve (krótki), musicale (muzyczny).

Word associations

Na stronie Word associations po napisaniu wybranego słowa, np. casa na ekranie pojawią się „associazioni con la parola «casa»” czyli związki frazeologiczne podzielone na: sostantivo (rzeczownik), aggettivo (przymiotnik), verbo (czasownik), itd.

A Ty jakich narzędzi językowych używasz by wzbogacić słownictwo? Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

DB Italia – Język włoski z native speakerem

Futuro semplice - Czas przyszły prosty w języku włoskim – Odmiany + Ćwiczenia

Salvatore De Bello — Sun, 05 May 2019 18:06:00 GMT

Poczytaj o odmianach regularnych i nieregularnych czasowników włoskich w czasie przyszłym prostym i spróbuj rozwiązać ćwiczenia, które przygotowaliśmy dla Ciebie:

Ćwiczenie 1 „Futuro semplice” – Na podstawie tekstu piosenki „Donna con te”, włoskiej piosenkarki Anny Oxa.
Ćwiczenie 2 „Futuro semplice”– Na podstawie tekstu piosenki “Io camminerò”, włoskiego piosenkarza Umberto Tozzi.

Życzymy miłej powtórki przy niezwykłej muzyce!

Futuro semplice – Wyrażania przypuszczeń

Oprócz wyrażania czynności przyszłych, czas przyszły prosty („futuro semplice”) w języku włoskim służy także do wyrażania przypuszczenia, wątpliwości, oszacowania w odniesieniu do teraźniejszości. Przykłady:

Che ore sono? Saranno le due. – Która godzina? Pewnie jest druga. [To znaczy, że nie mam zegarka, nie jestem pewien, ale myślę, że jest druga.]
Dovè Marco? Sarà a casa. – Gdzie jest Marco? Pewnie jest w domu [Nie wiem gdzie jest Marco, ale przypuszam, że jest w domu.]
Quanti anni ha Anna? Non lo so, avrà una ventina d’anni. – Ile lat ma Anna? Nie wiem, pewnie ma około dwudziestu lat.

Czas przyszły prosty – Odmiana czasowników regularnych

I koniugacji, zakończonych na „-are”

* TORNARE – Wracać, wrócić

Io tornerò

Tu tornerai

Lui / lei tornerà

Noi torneremo

Voi tornerete

Loro torneranno

II koniugacji, zakończonych na „-ere”

PRENDERE – Brać, wziąć (zobacz także post „Włoski czasownik PRENDERE”)

Io prenderò

Tu prenderai

Lui / lei prenderà

Noi prenderemo

Voi prenderete

Loro prenderanno

III koniugacji zakończonych na „-ire”

FINIRE – Kończyć, skończyć, przestać

Io finirò

Tu finirai

Lui / lei finirà

Noi finiremo

Voi finirete

Loro finiranno

* Dla czasowników kończących się na -care (np. cercare = szukać) i -gare (np. pagare = płacić) dla każdej osoby wystawiamy literę “h” aby zachować wymowę.

CERCARE – Szukać

Io cercherò

Tu cercherai

Lui / lei cercherà

Noi cercheremo

Voi cercherete

Loro cercheranno

PAGARE – Płacić

Io pagherò

Tu pagherai

Lui / lei pagherà

Noi pagheremo

Voi pagherete

Loro pagheranno

Czas przyszły prosty – Odmiana czasowników nieregularnych

Kilka przykładów czasowników nieregularnych w czasie przyszłym prostym.

ESSERE – Być

Io sarò

Tu sarai

Lui / lei sarà

Noi saremo

Voi sarete

Loro saranno

AVERE – Mieć

Io avrò

Tu avrai

Lui / lei avrà

Noi avremo

Voi avrete

Loro avranno

DOVERE – Musieć

Io dovrò

Tu dovrai

Lui / lei dovrà

Noi dovremo

Voi dovrete

Loro dovranno

POTERE – Móc (zobacz także post „Włoski czasownik POTERE”)

Io potrò

Tu potrai

Lui / lei potrà

Noi potremo

Voi potrete

Loro potranno

VOLERE – Chcieć, pragnąć

Io vorrò

Tu vorrai

Lui / lei vorrà

Noi vorremo

Voi vorrete

Loro vorranno

FARE – Robić, czynić, zrobić (zobacz także post „Włoski czasownik FARE”)

Io farò

Tu farai

Lui/lei farà

Noi faremo

Voi farete

Loro faranno

ANDARE – Pójść, chodzić, jechać, iść (zobacz także post „Włoski czasownik ANDARE”)

Io andrò

Tu andrai

Lui / lei andrà

Noi andremo

Voi andrete

Loro andranno

VENIRE – Przychodzić, przyjść

Io verrò

Tu verrai

Lui/lei verrà

Noi verremo

Voi verrete

Loro verranno

DARE – Dać, dawać, przekazać

Io darò

Tu darai

Lui / lei darà

Noi daremo

Voi darete

Loro daranno

DIRE – Powiedzieć, mówić

Io dirò

Tu dirai

Lui / lei dirà

Noi diremo

Voi direte

Loro diranno

RIMANERE – Zostawać, zostać

Io rimarrò

Tu rimarrai

Lui/lei rimarrà

Noi rimarremo

Voi rimarrete

Loro rimarranno

VEDERE – Widzieć, zobaczyć

Io vedrò

Tu vedrai

Lui/lei vedrà

Noi vedremo

Voi vedrete

Loro vedranno

STARE – Stać, zostawać

Io starò

Tu starai

Lui/lei starà

Noi staremo

Voi starete

Loro staranno

SAPERE – Wiedzieć, umieć

Io saprò

Tu saprai

Lui/lei saprà

Noi sapremo

Voi saprete

Loro sapranno

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Podwójne spółgłoski w języku włoskim - James Błąd - Część 30

Salvatore De Bello — Sat, 03 Nov 2018 18:24:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Podczas lekcji języka włoskiego uczniowie czytają różnorodne teksty, m.in. o włoskich zwyczajach i tradycjach. W podręczniku Nuovo Progetto Italiano 1 – Libro dello Studente, zajmujemy się czytanką „Gli italiani al bar”. Przytoczę poniżej fragment:

“Il caffè non costa molto e, di solito, prima di ordinare al barista dietro il banco dobbiamo pagare, cioè dobbiamo “andare alla cassa” per ritirare o “fare lo scontrino”.

Tłumaczenie:

Kawa zazwyczaj nie jest droga, zwykle, przed zamówieniem jej u barmana za ladą, musimy zapłacić, czyli iść „do kasy”, aby odebrać paragon, lub „zrobić paragon”.

Prawie w każdej grupie lekcyjnej jest co najmniej jedna osoba, która czyta słowo „cassa” jakby było napisane przez jedno „s”… Wymawiając pojedyncze „s” słowo zmienia znaczenie. Wówczas oznacza dom. Czy w związku z tym, gdy chcemy zamówić kawę w kawiarni musimy… wrócić do domu?

Takich przykładów jest wiele w języku włoskim. Dlatego należy starannie wymawiać podwójne litery, tak aby być poprawnie zrozumianym.

Nie tylko moi studenci są „ofiarami” błędów związanych z wymową podwójnych spółgłosek po włosku, ale są też bardziej znamienite ofiary. Nasz blog w 2013 roku przyłapał na błędnej wymowie znanego dziennikarza TVN 24.

Nasz mail:

I odpowiedź dziennikarza:

Poniżej kilka przykładów:

capello: włos

cappello: kapelusz

cane: pies

canne: trzciny (lp. canna: trzcina, joint)

caro: drogi

carro: wóz, powóz

casa: dom

cassa: kasa

copia: kopia

coppia: para

coro: chór

corro: biegnę, biegam

eco: echo

ecco: oto

legenda: legenda mapy, napis

leggenda: legenda

moto: motocykl

motto: motto, hasło

nono: dziewiąty

nonno: dziadek

nona: dziewiąta

nonna: babcia

note: nuty, uwagi, informacji dodatkowej

notte: noc

pala: łopatka

palla: piłka

pena: kara

penna: długopis

polo: polo

pollo: kurczak

regia: reżyseria

reggia: pałac królewski

rene: nerka

renne: renifery (lp. renna: renifer)

sera: wieczór

serra: szklarnia

seta: jedwab

setta: sekta

sete: pragnienie

sette: siedem

sono: jestem

sonno: sen

Posłuchaj wymowy.

Uwaga: Pamiętajcie o starannej wymowie słowa „anno” kiedy składacie życzenia noworoczne, a także słowa „penne” przy zamawianiu dań w restauracji. Te dwa słowa wymawiane z pojedynczą literą mają zupełnie inny sens…

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

Essere Vs. Esserci - James Błąd - Część 29

Salvatore De Bello — Thu, 22 Mar 2018 18:04:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Błąd

Na początku każdego kursu języka włoskiego niezależnie od liczby zajęć w tygodniu zachęcam uczniów do codziennego kontaktu z językiem. Odrabianie pracy domowej tuż przed lekcją nie jest dobrym rozwiązaniem.

Jedna z moich uczennic systematycznie nie odrabia pracy domowej tłumacząc, że ma dużo obowiązków służbowych i rodzinnych.

Na zajęciach całkiem nieźle potrafi tworzyć zdania po włosku tylko dlatego, że pomaga sobie znajomością francuskiego i angielskiego. Jednak jest jedno zagadnienie, z którym często ma problemy – różnica między włoskim czasownikiem ESSERCI i ESSERE.

Przytoczę poniżej fragment typowej konwersacji (na czerwono błędy):

James Błąd: Cosa hai fatto nel fine settimana? Co robiłaś w weekend?

Uczennica: Sono andata in un ristorante. Un molto buono ristorante. Byłam w dobrej restauracji.

James Błąd: Attenzione! Przymiotnik po włosku występuje „prawie” zawsze po rzeczowniku. Słysząc po raz kolejny ten sam błąd, muszę chwilę odetchnąć przed dalszą konwersacją 😉

Uczennica: Questo c’è un ristorante molto buono. To jest bardzo dobra restauracja.

No właśnie! I tu wychodzi brak powtarzania w domu materiału z lekcji. Poprawnie powyższe zdanie brzmi: È un ristorante molto buono. C’è jest trzecią osobą liczby pojedynczej czasownika ESSERCI, natomiast è to trzecia osoba liczby pojedynczej czasownika ESSERE.

Jaka jest po polsku różnica między „c’è” i „è”?… Nie wiem
Przyznaję się, że nie potrafię wyjaśniać po polsku różnicy między c’è i è, ponieważ w języku polskim obydwie te formy tłumaczymy jako „jest”.

Dlaczego to jest trudne?

W języku polskim słowo „jest” jest wielozadaniowe. Używamy go zarówno do opisu cech (On jest wysoki), jak i do określenia, że coś gdzieś się znajduje (Na stole jest kawa).

W języku włoskim musimy dokonać wyboru:

Jeśli opisujesz cechę, tożsamość lub stan (Kto? Jaki?) → używasz ESSERE.
Jeśli informujesz o istnieniu lub obecności czegoś w danym miejscu (Co tam jest?) → używasz ESSERCI.

Można porównywać wyraz c’è z angielskim there is i ci sono z there are: widać to na schemacie poniżej.

Natomiast łatwiej jest wytłumaczyć różnice w użyciu c’è i è kiedy występują one w formie zaprzeczenia: non c’è i non è:

ESSERE: La penna non è rossa, è blu = Długopis nie jest czerwony, jest niebieski.

ESSERCI: La penna non c’è = Nie ma długopisu.

Zobacz również paragraf „Nie ma”.

Triki Jamesa Błąda: Jak nie popełnić błędu?

Spójrz na kolejność słów w zdaniu. To ona często podpowiada, którego czasownika użyć:

• Rzeczownik + ESSERE + Miejsce. Np.:

Il gatto è in giardino. Kot jest w ogrodzie.

Skupiamy się na kocie, którego już znamy.

• Miejsce + ESSERCI + Rzeczownik. Np.:

In giardino c’è un gatto. W ogrodzie jest jakiś kot.

Informujemy o nowym fakcie: w ogrodzie znajduje się kot.

Zapamiętaj prostą zasadę:

C'è / Ci sono = „Znajduje się / Istnieje”
È / Sono = „Jest (jakiś/kimś)”

Przykłady użycia ESSERE i ESSERCI

Czasownika ESSERE używamy w następujących przypadkach:

Z przymiotnikiem:

La penna non è rossa, è blu. Długopis nie jest czerwony, jest niebieski.

Marco è simpatico. Marco jest sympatyczny.

Czasownika ESSERCI używamy w następujących przypadkach:

Obecności lub braku czegoś:

Sul tavolo c’è una penna. Na stole jest długopis.
La penna non c’è. Nie ma długopisu.

Obecności lub braku kogoś:

Kiedy pytamy przez telefon czy ktoś jest czy go nie ma: Pronto, sono Luigi. C’è Marta? Halo, mówi Luigi. Czy jest Marta? Odpowiedź: Sì, c’è. / Mi dispiace, non c’è. Tak, jest. / Przykro mi, nie ma.

Nie ma

Poniższe przykłady ułatwią zapamiętanie użycia wyrażenia non c’è, gdy oznacza ono „nie ma”:

Mi dispiace! Non c’è posto. Przykro mi! Nie ma miejsca.

Non c’è niente. Nie ma nic.

Non c’è tempo. Nie ma czasu.

Non c’è nessuno. Nie ma nikogo.

Non c’è (nessun) problema. Nie ma (żadnego) problemu.

Zwrot non c’è znajdujemy także w piosenkach jak Non c’è – Laura Pausini

Non c’è, non c’è il profumo della tua pelle

Nie ma zapachu twojej skóry

Non c’è il respiro di te sul viso

Nie ma twego oddechu na mojej twarzy

Non c’è la tua bocca di fragola

Nie ma twoich truskawkowych ust

Non c’è il dolce miele dei tuoi capelli

Nie ma słodkiego miodu twoich włosów

Non c’è che il veleno di te sul cuore

Nie ma nic innego, poza trucizną w sercu

Non c’è via d’uscita per questo amore

Nie ma ucieczki od tej miłości

Non c’è, non c’è vita per me…

Nie ma, nie ma już dla mnie życia…

A także w piosence Laura non c’è – Nek

Laura non c’è, è andata via

Laury nie ma, odeszła

Dawno, dawno temu

Większość włoskich bajek zaczyna się zwrotem C’era una volta czyli „Dawno, dawno temu”. W tym przypadku używamy „imperfetto” czyli czasu przeszłego niedokonanego.

ESSERCI używamy w czasie imperfetto także w zdaniach takich jak:

Ieri alla festa di Marta c’era molta gente. Wczoraj na imprezie Marty było dużo ludzi.

Nadzieja na przyszłość – ESSERCI w czasie przyszłym

Nie brakuje przykładów czasownika ESSERCI w czasie przyszłym (futuro semplice) znanych… także w Polsce!

Ci sarà – Al Bano & Romina Power

Ci sarà una storia d’amore ed un mondo migliore.

Będzie historia miłosna i lepszy świat

Ci sarà un azzurro più intenso in un cielo più immenso.

Błękit będzie bardziej intensywny i niebo bardziej bezkresne

Ci sarà la tua ombra al mio fianco vestita di bianco.

Będzie twój cień przy moim boku ubrany w biel

Ci sarà anche un modo più umano per dirsi ti amo di più.

Będzie też bardziej ludzki sposób, by powiedzieć sobie: Kocham Cię jeszcze bardziej.

I jeszcze jedna piosenka, w tym przypadku nieznana w Polsce, ale bardzo lubiana przez James Błąda.

Se ci sarai – Lunapop

Se ci sarò se ci sarai

saremo come gli occhi tuoi

Jeśli będę ja, jeśli będziesz ty

będziemy jak twoje oczy

Porównanie koniugacji czasowników ESSERE i ESSERCI

O koniugacji w czasie teraźniejszym i o zastosowaniu czasownika ESSERE napisałem już na stronie „Włoskie czasowniki nieregularne”.

Poniżej dla czasowników ESSERE i ESSERCI podaję odmianę w czasach:

presente – czas teraźniejszy;
passato prossimo – czas przeszły dokonany;
futuro semplice – czas przyszły prosty
imperfetto – czas przeszły niedokonany

PRESENTE

Czas teraźniejszy

ESSERE

io sono

tu sei

lui/lei è

noi siamo

voi siete

loro sono

ESSERCI

io ci sono

tu ci sei

lui/lei c’è

noi ci siamo

voi ci siete

loro ci sono

Przykłady:

Essere: La pizza è buona. Pizza jest dobra.

Esserci: In frigo c’è una pizza. W lodówce jest (znajduje się) pizza. [Obecność/Istnienie]

Essere: I ragazzi sono stanchi. Chłopcy są zmęczeni.

Esserci: In classe ci sono i ragazzi. W klasie są (obecni) chłopcy. [Obecność/Istnienie]

PASSATO PROSSIMO

Czas przeszły dokonany

ESSERE

io sono stato/a

tu sei stato/a

lui/lei è stato/a

noi siamo stati/e

voi siete stati/e

loro sono stati/e

ESSERCI

io ci sono stato/a

tu ci sei stato/a

lui/lei c’è stato/a

noi ci siamo stati/e

voi ci siete stati/e

loro ci sono stati/e

Przykłady:

Essere: È stato bello. Było miło/ładnie.

Esserci: C’è stato un errore. Miał miejsce (był) błąd. [Obecność/Istnienie]

IMPERFETTO

Czas przeszły niedokonany

ESSERE

io ero

tu eri

lui / lei era

noi eravamo

voi eravate

loro erano

ESSERCI

io c’ero

tu c’eri

lui / lei c’era

noi c’eravamo

voi c’eravate

loro c’erano

Przykłady:

Essere: La casa era grande. Dom był duży.

Esserci: C’era una volta... Dawno, dawno temu był/żył.... [Obecność/Istnienie]

FUTURO SEMPLICE

Czas przyszły prosty

ESSERE

io sarò

tu sarai

lui / lei sarà

noi saremo

voi sarete

loro saranno

ESSERCI

io ci sarò

tu ci sarai

lui / lei ci sarà

noi ci saremo

voi ci sarete

loro ci saranno

Przykłady:

Essere: Il film sarà noioso. Film będzie nudny.

Esserci: Ci sarà molta gente. Będzie (pojawi się) dużo ludzi.. [Obecność/Istnienie]

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Incontrare Vs. Incontrarsi - James Błąd - Część 28

Salvatore De Bello — Wed, 03 Jan 2018 17:54:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Często zaczynam lekcję od pytania: „Cosa hai fatto ieri?” czyli „Co zrobiłeś wczoraj?”. Wielu uczniów najczęściej odpowiada: „Ho incontrato con un mio amico”, itp.

Niestety nie jest to odpowiedź poprawna. Poniżej spróbuję wyjaśnić dlaczego.

Po włosku kiedy chcemy powiedzieć, że spotykamy kogoś, używamy czasownika INCONTRARE:

Ogni domenica incontro Anna = Spotykam Annę w każdą niedzielę (czas teraźniejszy – PRESENTE)

Ieri ho incontrato Anna = Wczoraj spotkałem/łam Annę (czas przeszły dokonany – PASSATO PROSSIMO)

INCONTRARE

PRESENTE

Czas teraźniejszy

io incontro

tu incontri

lui/lei incontra

noi incontriamo

voi incontrate

loro incontrano

PASSATO PROSSIMO

Czas przeszły dokonany

io ho incontrato

tu hai incontrato

lui/lei ha incontrato

noi abbiamo incontrato

voi avete incontrato

loro hanno incontrato

Kiedy tworzymy czas PASSATO PROSSIMO (przeszły dokonany) czasownika INCONTRARE posługujemy się czasownikiem posiłkowym AVERE.

Możemy również używać jego formy zwrotnej (verbo riflessivo) INCONTRARSI, aby powiedzieć, że spotykamy się z kimś, jak np.:

Ogni domenica mi incontro con Anna = Spotykam się z Anną w każdą niedzielę (czas teraźniejszy – PRESENTE)

Ieri mi sono incontrato/a con Anna = Wczoraj spotkałem/łam się z Anną (czas przeszły dokonany – PASSATO PROSSIMO)

INCONTRARSI

PRESENTE

Czas teraźniejszy

io mi incontro

tu ti incontri

lui/lei si incontra

noi ci incontriamo

voi vi incontrate

loro si incontrano

PASSATO PROSSIMO

Czas przeszły dokonany

io mi sono incontrato/a

tu ti sei incontrato/a

lui/lei si è incontrato/a

noi ci siamo incontrati/e

voi vi siete incontrati/e

loro si sono incontrati/e

Zawsze w koniugacji czasownika INCONTRARSI wstawiamy zaimki zwrotne (pronomi riflessivi), a kiedy tworzymy czas PASSATO PROSSIMO (przeszły dokonany) posługujemy się czasownikiem posiłkowym ESSERE.

Inne znaczenia

Czasownika INCONTRARE (a nie INCONTRARSI) używamy w innych sytuacjach:

Napotkać problemy, trudności, itp.: Anna ha incontrato molte difficoltà durante l’esame di matematica = Anna napotkała wiele trudności podczas egzaminu z matematyki.

Podobać się: La nuova canzone di Eros Ramazzotti ha incontrato il favore del pubblico = Nowa piosenka Erosa Ramazzottiego spotkała się z aprobatą publiczności.

James Błąd proponuje piosenkę, którą wygrała Festiwal Piosenki Włoskiej w San Remo w roku 1996 Vorrei incontrarti fra cent’anni (Ron i Tosca) czyli Chciałbym spotkać Ciebie… za sto lat 😊

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Włoski alfabet

Salvatore De Bello — Sun, 03 Dec 2017 19:07:00 GMT

Włoski alfabet ma 21 liter. Posłuchaj poprawnej wymowy klikając na link na dole.

* Vocali = samogłoski

Litera / Wymowa

A* A

B Bi

C Czi

D Di

E* E

F Effe

G Dżi

H Akka

I* I

L Elle

M Emme

N Enne

O* O

P Pi

Q Ku

R Erre

S Esse

T Ti

U* U

V Wu / Wi

Z Dzeta

Wymowa włoskiego alfabetu

Litery H w języku włoskim nie wymawiamy.

Następujące litery występują w wyrazach obcego pochodzenia. Posłuchaj poprawnej wymowy klikając na link na dole.

Litera / Wymowa

J I lunga

K Kappa

W Wu doppia

X Iks

Y Ipsilon (i greka)

Litery obce

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Przydatne linki

Salvatore De Bello — Sat, 02 Dec 2017 18:38:00 GMT

Koniugacje włoskich czasowników (Virgilio)

Jak się wymawia

Synonimy i antonimy (Virgilio)

Poprawna pisownia (Virgilio)

Włoski – Związki frazeologiczne (Wikisłownik)

Dizy wyszukuje m.in. synonimy, związki frazeologiczne i przykładowe zdania do wybranego wyrazu. Zobacz post Buonissimo… Jak dopasować przymiotnik do rzeczownika w języku włoskim?

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Dobre słowniki do nauki języka włoskiego – z czego korzystać?

Salvatore De Bello — Fri, 01 Dec 2017 18:34:00 GMT

Szukasz sprawdzonych narzędzi, które pomogą Ci w codziennej nauce? Dobry słownik to podstawa, bez względu na to, czy dopiero zaczynasz swoją przygodę z językiem, czy szlifujesz płynność na zaawansowanym poziomie. Oto zestawienie najlepszych słowników online, które polecam.

🌐 Słowniki dwujęzyczne (włosko-polskie i polsko-włoskie)

Glosbe - darmowy słownik oferujący tłumaczenia bezpośrednio w kontekście. W słowniku włosko-polskim i polsko-włoskim znajdziesz nie tylko suche definicje, ale również liczne przykłady użycia w gotowych zdaniach.

Reverso - genialne narzędzie, które pozwala sprawdzić naturalne zastosowanie konkretnego słowa w kontekście. Świetnie sprawdza się zarówno przy tłumaczeniach z języka włoskiego na polski, jak i z polskiego na włoski.

bab.la - frasario - bardzo przydatny słownik oraz rozmówki. Znajdziesz tu gotowe włoskie zwroty z różnych obszarów tematycznych, idealne do pracy, podróży czy pisania oficjalnych maili.

Słowniki jednojęzyczne (włosko-włoskie) – dla ambitnych

Gdy Twój poziom rośnie, warto zacząć korzystać ze słowników jednojęzycznych. To najlepszy sposób, aby zacząć "myśleć po włosku".

Zanichelli (Dizionario delle collocazioni) – absolutny must-have dla każdego, kto chce mówić naturalnie. Ten słownik nie tylko tłumaczy słowa, ale pokazuje tzw. collocazioni, czyli stałe połączenia wyrazowe i związki frazeologiczne (np. z jakimi przyimkami i czasownikami łączy się dane słowo). Idealne narzędzie, by przestać tłumaczyć zdania słowo w słowo z języka polskiego i zacząć brzmieć jak rodowity Włoch.

Hoepli - doskonały słownik włosko-włoski. Znajdziesz w nim bogatą bazę synonimów, antonimów, a także etymologię słów.

Corriere della Sera - wersja online cenionego słownika wydawanego przez znany włoski dziennik. Zawiera precyzyjne definicje oraz liczne, współczesne przykłady zdań.

Treccani - najbardziej prestiżowy słownik włosko-włoski i encyklopedia w jednym. Pozwala na dogłębne przeszukiwanie znaczeń słów, terminologii specjalistycznej oraz synonimów.

Ucz się włoskiego online i w grupie z DB Italia!

Wpisy na blogu oraz polecane narzędzia stanowią część autorskich materiałów szkoły DB Italia. Wykorzystujemy je na co dzień, prowadząc profesjonalne kursy języka włoskiego online, lekcje indywidualne oraz dynamiczne kursy włoskiego w grupach.

Nasze grupowe kursy języka włoskiego online skupiają się na praktycznej komunikacji, przełamywaniu bariery językowej i nauce żywego języka w przyjaznej atmosferze.

Chcesz uczyć się efektywnie pod okiem native speakera? Zakochaj się w języku włoskim i sprawdź ofertę naszych najbliższych kursów!

Włoskie czasowniki regularne

Salvatore De Bello — Thu, 30 Nov 2017 09:49:00 GMT

Odmiana włoskich czasowników regularnych – Czas teraźniejszy

Czasowniki włoskie dzielą się według swoich koniugacji, czyli sposobu odmiany przez osoby.

Tak więc wyróżniamy czasowniki:

I koniugacji, zakończone na "-are";
II koniugacji, zakończone na "-ere";
III koniugacji zakończone na "-ire„.

** Jak SENTIRE: APRIRE (Otwierać), DORMIRE (Spać), PARTIRE (Wyjeżdżać), SCOPRIRE (odkrywać), VESTIRE (ubrać), itd.

Uwaga! Często (ALE NIE ZAWSZE 😊 ) czasowniki trzeciej koniugacji mające przed zakończeniem -IRE dwie spółgłoski, odmieniamy jak SENTIRE.

*** Jak CAPIRE: CHIARIRE (Wyjaśniać), FINIRE (Kończyć), SPEDIRE (Wysyłać), PULIRE (Czyścić), itd.

Uwaga! Często (ALE NIE ZAWSZE 😊 ) czasowniki trzeciej koniugacji mające przed zakończeniem -IRE samogłoskę i spółgłoskę, odmieniamy jak CAPIRE (z „ISC”).

Posłuchaj wymowy.

* Dla czasowników kończących się na -care (np. cercare = szukać) i -gare (np. pagare = płacić) dla drugiej osoby liczby pojedyńczej (tu) i pierwszej osoby liczby mnogiej (noi) wstawiamy literę “h” aby zachować wymowę (np.: tu cerchi, noi cerchiamo, tu paghi, noi paghiamo). Zobacz post Włoski czasownik GIOCARE - James Błąd - Część 26.

Z włoskimi czasownikami można tworzyć wiele idiomów. Zapoznaj się z niektórymi z nich czytając post:

Czasownik METTERE
Czasownik PRENDERE
Czasownik PERDERE

Przygotuj fiszki z czasownikami

Możesz wykorzystać plik dostępny pod tym linkiem Włoskie czasowniki regularne – Czas teraźniejszy i samodzielnie przygotować fiszki według poniższego schematu:

1. Na pierwszej stronie fiszki: napisz podstawę czasownika, np. ABIT-.

2. Na drugiej stronie fiszki: napisz pełny czasownik i jego tłumaczenie, np. ABITARE – mieszkać.

Możesz zacząć od tych czasowników:

· abitare – mieszkać

· aprire – otwierać

· ascoltare – słuchać

· capire – rozumieć

· chiudere – zamykać

· cominciare – zaczynać

· conoscere – znać

· dormire – spać

· finire – kończyć

· guardare – oglądać, patrzeć

· lavorare – pracować

· leggere – czytać

· mettere – kłaść, umieszczać

· parlare – mówić

· partire – wyjeżdżać

· pensare – myśleć

· preferire – woleć, preferować

· prendere – brać

· pulire – czyścić

· ricevere – otrzymywać

· scendere – schodzić, wysiadać

· scrivere – pisać

· sentire – słyszeć, czuć

· studiare – uczyć się

· tornare – wracać

· vedere – widzieć

· vivere – żyć

W ten sposób łatwiej zapamiętasz odmianę regularnych włoskich czasowników i utrwalisz ich znaczenie.

Salvatore De Bello

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie czasowniki nieregularne

Salvatore De Bello — Wed, 29 Nov 2017 10:38:00 GMT

Czasowniki nieregularne w języku włoskim – Czas teraźniejszy

Tutaj znajdziesz odmianę włoskich czasowników nieregularnych w trybie oznajmującym czasu teraźniejszego. Znajdziesz także przykłady wymowy.

Odmiana AVERE i ESSERE

Posłuchaj wymowy:

Avere

Essere

Przykłady zastosowania czasownika ESSERE:

(Io=Ja) – Sono polacco = Jestem Polakiem
(Tu=Ty) – Sei simpatica = Jesteś sympatyczna
(Lui=On) – Il bambino è a letto = Dziecko jest w łóżku
(Noi=My) – Siamo contenti = Jesteśmy zadowoleni
(Voi=Wy) – Siete sorelle = Jesteście siostrami
(Loro=Oni/one) – I negozi sono aperti = Sklepy są otwarte

Posłuchaj wymowy.

Czasowniki modalne: dovere, potere i volere

Posłuchaj wymowy:

Dovere

Potere

Volere

Czasowniki modalne są często używane przed innym czasownikiem w formie bezokolicznika, np.:

Vuoi venire con me al cinema? = Czy chcesz pójść ze mną do kina?
Non posso, devo studiare. = Nie mogę, muszę się uczyć.
Posso aprire la finestra? = Czy mogę otworzyć okno?
Può ripetere per favore? = Czy może Pan / Pani powtórzyć proszę?
Puoi ripetere per favore? = Czy możesz powtórzyć proszę?
Può parlare più lentamente? = Czy może Pan / Pani mówić wolniej?
Puoi parlare più lentamente? = Czy możesz mówić wolniej?
Posso chiedere una cosa? = Czy mogę o coś zapytać?
Posso fare una domanda? = Czy mogę zadać pytanie?

Posłuchaj wymowy.

Przeczytaj post o czasowniku POTERE.

Czasowniki: andare, venire i uscire

Posłuchaj wymowy:

Andare

Venire

Uscire

Przykłady zastosowania czasowników ANDARE, VENIRE i USCIRE:

Domani vado al cinema. Vieni con me? = Jutro pójdę do kina. Pójdziesz ze mną?
Posłuchaj wymowy
Stasera esco. Vado a cena da Giuseppe. = Dziś wieczorem wychodzę. Idę/Jadę na kolację do Józefa.
Posłuchaj wymowy

Przeczytaj post, z którego dowiesz się o włoskim czasowniku ANDARE.

Czasowniki: fare, dire i dare

Posłuchaj wymowy:

Fare

Dire

Dare

Przykłady zastosowania czasownika DIRE:

Come si dice in italiano…? = Jak się mówi po włosku…?

(Che) cosa vuol dire? = Co to znaczy?

Przeczytaj post o czasowniku FARE.

Przeczytaj post o czasowniku DARE.

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoski czasownik PIACERE

Salvatore De Bello — Tue, 28 Nov 2017 18:36:00 GMT

Piacere – odmiana czasownika w czasie teraźniejszym (presente indicativo) i w czasie przeszłym dokonanym (passato prossimo). W tabelach znajdują się dwie formy odmiany czasownika piacere. Sposób i przykłady użycia włoskiego czasownika piacere znajdziesz w poście w kategorii “James Błąd”.

Czasownik PIACERE – Czas teraźniejszy – Piace / Piacciono

Czasownik PIACERE – Czas przeszły dokonany Passato Prossimo – Mi è piaciuto

Czasownik PIACERE – Czas teraźniejszy – Piaccio / Piaci

Czasownik PIACERE – Czas przeszły dokonany Passato Prossimo – Il film è piaciuto

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie czasowniki VOLERCI – METTERCI

Salvatore De Bello — Mon, 27 Nov 2017 18:49:00 GMT

Volerci i metterci– odmiana czasowników w czasie teraźniejszym (presente indicativo) i w czasie przeszłym dokonanym (passato prossimo). Czasowniki volerci i metterci wyrażają potrzebę. Szczegółowy opis ich znaczenia oraz przykłady użycia znajdziesz w poście w kategorii “James Błąd”.

Czasowniki VOLERCI i METTERCI – Czas teraźniejszy – Presente

Czasowniki VOLERCI i METTERCI – Czas przeszły dokonany – Passato Prossimo

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie przyimki – preposizioni

Salvatore De Bello — Sun, 26 Nov 2017 19:02:00 GMT

Przyimki – nieodmienne części mowy, których używamy w celu łączenia wyrazów. Decydują o związkach między słowami. Zobacz również post o tym, jak uczyć się przyimków.

Istnieją dwa rodzaje przyimków: proste (preposizioni semplici), które łącząc się z rodzajnikami określonymi tworzą formy przyimkowe ściągnięte (preposizioni articolate).

Preposizioni semplici: di, a, da, in, con, su, per, tra, fra

Preposizioni articolate:

Trudno podać jednoznaczną zasadę użycia przyimków w formie ściągniętej; należy przypomnieć sobie użycie rodzajnika określonego. Rodzajnika nie używamy na przykład przed imionami ale stosujemy przed: signor (pan), signora (pani), dottor (tytuł magistra), itd.

Vado da Anna. = Idę do Anny.

Vado dalla Signora Rossi. = Idę do Pani Rossi.

Pozostałe zasady użycia rodzajnika określonego znajdziecie tutaj: Włoski rodzajnik określony – Zasady użycia i w tabeli poniżej.

Użycie przyimków ściągniętych

Przyimek DI

Często przyimek DI używany jest zamiast polskiego dopełniacza (kogo?, czego?). Np. Niente di speciale = Nic specjalnego.

Poniższy schemat przestawia w skrócie użycie przyimka DI.

Przyimek DI określa:

Cechę rzeczownika

Vorrei un bicchiere di vino. = Chciałbym kieliszek (szklaneczkę) wina.

Posiadanie (przynależność)

Questo è il libro di Anna. = To książka Anny.

Tworzywo

Un tavolo di legno = Drewniany stół

Temat

Corso di lingua italiana = Kurs języka włoskiego

Parliamo di sport. = Rozmawiamy o sporcie.

Pochodzenie

Di dove sei? Sono italiano di Messina. = Skąd jesteś? Jestem Włochem z Mesyny.

Związek przyimka DI z czasownikiem

Finire + DI + infinito

Finisco di lavorare alle 17. = Kończę pracę o 17.

Cercare (próbować / starać się) + DI + infinito *

Cerco di imparare l’italiano. = Próbuję nauczyć się włoskiego.

* UWAGA! Cercare + qualcosa / qualcuno znaczy Szukać czegoś / kogoś

Np.: Cerco le chiavi di casa. = Szukam kluczy do domu.

Discutere / Parlare + DI + argomento

Discuto (parlo) di politica = Dyskutuję (rozmawiam) o polityce.

Accorgersi (zauważać / zorientować się) + DI + qualcosa

Mi sono accorto della tua presenza. = Zauważyłem, że jesteś.

Accorgersi (zauważać / zorientować się) + DI + infinito

Mi sono accorto di aver(e) finito il sale. = Zorientowałem się, że skończyła się sól.

Innamorarsi + DI + qualcuno / qualcosa

Mi sono innamorato di Marina. = Zakochałem się w Marinie.

Avere voglia + DI + qualcosa

Ho (avrei) voglia di un caffè. = Mam ochotę na kawę. (Napiłbym się kawy)

Avere voglia + DI + infinito

Ho (avrei) voglia di bere un caffè. = Mam ochotę napić się kawy. (Napiłbym się kawy)

Avere bisogno + DI + qualcosa

Ho (avrei) bisogno di un caffè. = Potrzebuję (potrzebowałbym) napić się kawy. (Muszę napić się kawy)

Avere bisogno + DI + infinito

Ho (avrei) bisogno di bere un caffè. = Potrzebuję (potrzebowałbym) napić się kawy. (Muszę napić się kawy)

Przyimek A

Często przyimek A jest używany zamiast polskiego celownika (komu?, czemu?). Np. Do il mio libro a Maria = Dam moją książkę Marii. Zasady użycia czasownika DARE znajdziecie tutaj: Włoski czasownik dare

Poniższy schemat przestawia w skrócie użycie przyimka A.

Użycie przyimka A:

Dla wskazania odbiorcy czynności

Invio una lettera a Maria. = Prześlę list do Marii.

Dla wskazania czasu

Ci vediamo a mezzogiorno. * = Do zobaczenia (lub “spotkamy się) w południe.

* UWAGA! Dla innych godzin zobacz wpis “Godziny po włosku”

A Pasqua vado dai miei genitori. = Na Wielkanoc jadę do moich rodziców.

Dla wskazania miejscu pobytu / przeznaczenia

Przed nazwami miast, dzielnic,

Abito a Messina. = Mieszkam w Mesynie.

Vado a Roma. = Jadę do Rzymu.

Vado a casa. = Idę do domu.

Vado al cinema. = Idę do kina.

Dla wskazania położenia / umiejscowienia

Abito vicino a via Garibaldi. = Mieszkam blisko ul. Garibaldi.

Luigi è seduto accanto a Marta. = Luigi siedzi obok (koło) Marty.

Le sedie si trovano (sono) intorno al tavolo. = Krzesła znajdują się wokół stołu.

La finestra si trova (è) a destra / a sinistra della porta. = Okno znajduje się po prawej / lewej stronie drzwi.

Abito davanti alla farmacia Abate. = Mieszkam na przeciwko apteki Abate.

Dla wskazania sposób lub narzędzie umożliwiające wykonywanie czynności

Vado in ufficio a piedi. = Chodzę do biura piechotą.

Giovanni gioca a calcio. = Jan gra w piłkę nożną.

Ho comprato una macchina a metano. = Kupiłem samochód na gaz ziemny.

Dla wskazania cechę rzeczownika

Ho comprato una camicia a quadri (a righe). = Kupiłem koszulę w kratę (w paski).

Poza tym używamy przyimka A w następujących sytuacjach:

Guadagno 1000 euro al mese (al giorno, alla settimana, all’anno) = Zarabiam 1000 euro na miesiąc (na dzień, na tydzień, na rok).

Le patate costano 2 euro al chilo. = Ziemniaki kosztują 2 euro za kilogram.

Przeczytaj post “Andavo a cento all’ora”.

Związek przyimka A z czasownikiem

Andare + A + infinito

Andiamo a ballare? = Idziemy potańczyć (potańczymy)?

Dare qualcosa + A + qualcuno [Dawać coś komuś]

Do il mio libro a Maria = Dam moją książkę Marii.

Credere + A + qualcosa

Giovanni crede a tutto. = Jan wierzy we wszystko.

Pensare + A + qualcuno / qualcosa = Myśleć o kimś / o czymś

Penso a te. = Myślę o Tobie.

Iniziare (cominciare) + A + infinito

Inizio a lavorare alle 9. = Zaczynam pracować/pracę o 9.

Continuare + A + infinito

Continuo a studiare il greco. = Kontynuuję naukę greckiego.

Riuscire + A + infinito = Potrafić (umieć) coś zrobić

Non sono riuscito a fare l’esercizio. = Nie umiałem zrobić ćwiczenia.

Przyimek DA

Użycie przyimka DA:

Dla wskazania miejsca, z którego się pochodzi

Da dove vieni? Vengo da Bologna. = Skąd pochodzisz? Pochodzę z Bolonii.

po ang. Where are you from? I come from Bologna.

UWAGA! Po włosku, aby wyrazić pochodzenie najczęściej używamy przyimka DI.

Np.: Di dove sei? Sono italiano di Messina. = Skąd jesteś? Jestem Włochem z Mesyny.

Dla wskazania miejsce, przez które się przechodzi lub przejeżdża

Vado a Firenze passando da (per) Bologna. = Jadę do Florencji przez Bolonię. [passare + DA]

Dla wskazania położenia / umiejscowienia

Abito lontano da via Garibaldi. = Mieszkam daleko od ul. Garibaldi.

Messina si trova a circa 100 km da Catania. = Mesyna znajduje się ok. 100 km od Katanii.

Dla wskazania czasu trwania czynności

Laura aspetta da un’ora. = Laura czeka od godziny.

Lavoro dalle (da + le) 8 alle (a + le) 17. = Pracuję od godz. 8 do 17.

Dla wskazania osoby, u której się przebywa / do której się idzie:

Sono da Giovanni. = Jestem u Jana.

Vado da Anna. = Idę do Anny.

Vado dalla (da + la) Signora Rossi. = Idę do Pani Rossi.

Dla wskazania miejsca, w którym się znajduje / nazwa restauracji (lokalu):

Pizzeria Da Grasso. = Pizzeria U Grubego. 🙂

Dla wskazania przeznaczenia danego przedmiotu:

Occhiali da sole = Okulary słoneczne

Camera da letto = Sypialnia

Cane da caccia = Pies myśliwski (na polowania)

Costume da bagno = Kostium kąpielowy (do kąpieli)

Abito da sera = Strój wieczorowy (na wieczór)

(Servizio di) tazzine da caffè = Serwis do kawy

UWAGA! Tazzina di caffè = filiżanka kawy natomiast: Tazzina da caffè = filiżanka do kawy

Związek przyimka DA z czasownikiem

Non avere niente + DA + infinito

Non ho niente da dire / dichiarare = Nie mam nic do powiedzenia

Con te non c’è niente da fare = Z Tobą nic się nie da załatwić

Przyimek IN

Użycie przyimka IN:

Dla wskazania miejsca pobytu, usytuowania, przeznaczenia, w odniesieniu do kontynentów, krajów, regionów, dużych wysp, ulic

Dove abiti? Abito in Polonia, a Varsavia, ad Ursynów, in via Przy Bażantarni. = Gdzie mieszkasz? Mieszkam w Polsce, w Warszawie, na Ursynowie, na ul. Przy Bażantarni.

UWAGA! W języku biurokratycznym (np. akty notarialne, umowy, itd), stosujemy przyimek IN przed nazwą miasta: La ditta DB ITALIA con sede in Varsavia, in via Stryjeńskich 17… = Firma DB ITALIA z siedzibą w Warszawie, na ulicy Stryjeńskich 17…

Używamy przyimka IN przed miejscami, które mają końcówkę “…ia” lub "...teca", np.: in libreria (do/w księgarni), in farmacia (do apteki/w aptece), in periferia (na peryferii), in pizzeria (do/w pizzerii), in gelateria (do/w lodziarni), in macelleria (do sklepu mięsnego / w sklepie mięsnym), in biblioteca (w bibliotece), in discoteca (na dyskotece), in enoteca (w winiarni), itd.

Dla wskazania sposobu wykonania czynności:

Studio in silenzio. = Uczę się w ciszy.

Gli italiani bevono il caffè stando in piedi. = Włosi piją kawę na stojąco.

Per la gita si deve pagare in anticipo. = Należy zapłacić z góry za wycieczkę.

Paga in contanti o con la carta di credito? Pago in contanti. = Pan/Pani płaci gotówką czy kartą kredytową? Płacę gotówką.

Dla wskazania środka transportu:

Vado a casa in macchina. = Jadę do domu samochodem.

Vado a Roma in aereo. = Lecę do Rzymu samolotem.

W tych sytuacjach przyimek IN może być zastąpiony przyimkiem CON z odpowiednim rodzajnikiem określonym:

Vado a casa con la macchina, Vado a Roma con l’aereo.

Użycie przyimka CON w poniższych przypadkach jest obowiązkowe ponieważ rzeczownik ma dodatkowe określenie.

Niepoprawnie! Vado a casa in macchina di Andrea.

Poprawnie! Vado a casa con la macchina di Andrea

Niepoprawnie! Vado a Roma in aereo della LOT.

Poprawnie! Vado a Roma con l’aereo della LOT.

Zob. tabelkę “Użycie przyimków ściągniętych” powyżej.

Przyimek CON

Użycie przyimka CON

Poniższy schemat przestawia w skrócie użycie przyimka CON.

Dla wskazania towarzystwa

Stasera esco con Michele. = Dziś wieczorem wyjdę z Michałem.

Dla wskazania współwystępowania z czymś

Bevo un caffè con un cucchiaino di zucchero. = Piję kawę z (jedną) łyżeczką cukru.

La pasta con la mollica è leggera e gustosa. = Makaron z bułką tartą jest lekki i smaczny.

Dla wskazania narzędzia / środka transportu

Devi aprire la porta con questa chiave. = Musisz otworzyć drzwi tym kluczem.

Vado a casa con la macchina di Andrea. = Jadę do domu samochodem Andrzeja. (zob. opis IN)

Dla wskazania sposobu wykonania czynności:

Ascolta con attenzione! = Słuchaj uważnie!

Meglio guidare con prudenza. = Lepiej prowadzić (samochód) ostrożnie.

Przyimek SU

Użycie przyimka SU:

Dla wskazania powierzchni, na której coś spoczywa /na którą pada

Aggiungere dello zucchero a velo sulla (su + la) torta. = Posypać tort cukrem pudrem.

Pioggia su tutta l’Italia del nord. = Deszcz na północy Włoch.

Dla wskazania tematu (na temat)

Marta partecipa ad una conferenza su Dante. = Marta uczestniczy w konferencji na temat Dante.

Dla wskazania przybliżenia

Una pizza in quel ristorante costa sui (su + i) venti euro. = Pizza w tej restauracji kosztuje ok. 20 euro.

Quanti anni ha Marta? Non so. Credo sulla (su + la) sessantina. = Ile lat ma Marta? Nie wiem. Myślę, że ok. 60.

Przy rezerwacji pokoju w hotelu / Przy opisie mieszkania, itp.

Vorrei una camera con la finestra che dà sul mare. = Chciałbym pokój z widokiem na morze [dosł: Chciałbym pokój z oknem, które wychodzi na morze].

Związek przyimka SU z czasownikiem

Contare + SU + DI + qualcuno = Liczyć na kogoś

Conto su di te. = Liczę na Ciebie.

Leggere + SU + qualcosa

Ho letto un articolo di Beppe Severgnini sul (su + il) Corriere della Sera = Przeczytałem artykuł Beppe Severgniniego w Corriere della Sera.

Przyimek PER

Użycie przyimka PER:

Przyimek PER używany jest jak po polsku “dla kogoś”

Ho dei fiori per te. = Mam kwiatki dla Ciebie.

Dla wskazania miejsce, przez które się przechodzi lub przejeżdża

Vado a Firenze passando per (da) Bologna. = Jadę do Florencji przez Bolonię.

Dla wskazania miejsca przeznaczenia:

Ecco l’autobus per il centro. = Oto autobus do Centrum.

Parto per la Francia = Wyjeżdam do Francji.

Parto per Parigi = Wyjeżdam do Paryża.

Dla wskazania celu (PER + infinito)

Vado in Italia per studiare la lingua. = Jadę do Włoch, aby uczyć się języka.

Dla wskazania przyczyny

Luigi è assente per motivi di salute. = Luigi jest nieobecny z powodów zdrowotnych.

Dla wskazania czasu trwania czynności

Lasciar riposare per un’ora a temperatura ambiente prima dell’uso. = Przed użyciem pozostawić na godzinę w temperaturze pokojowej.

Przyimek TRA / FRA

Mają takie samo znaczenie. Uwaga: należy jednak unikać FRA przed rzeczownikami rozpoczynającymi się od grupy spółgłoskowej FR-, a TRA przed rzeczownikami rozpoczynającymi od TR-, a więc:

Tra fratelli lepiej niż: Fra fratelli (wśród braci)

Fra Trapani e Palermo lepiej niż: Tra Trapani e Palermo (między Trapani a Palermo)

Użycie przyimka TRA / FRA:

Dla wskazania miejsca, w którym coś/ktoś się znajduje (między):

Taormina si trova tra Messina e Catania. = Taormina znajduje się między Mesyną i Katanią.

Dla wskazania odcinka czasu (między):

Luigi arriva tra le 6 e le 7. = Luigi przyjdzie między godz. 6 i 7.

Dla wskazania odległości w czasie (za):

Ci vediamo tra due giorni. = Do zobaczenia (Widzimy się) za dwa dni.

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie rodzajniki określone

Salvatore De Bello — Sat, 25 Nov 2017 20:30:00 GMT

Rodzajnika określonego w języku włoskim używamy na ogół przed rzeczownikiem, gdy jest on znany nam bliżej.

Tavolo: Stół

Orologio: Zegarek

Stadio: Stadion

Zio: Wujek

Xenofobo: Ksenofob

Gnocco: Kluska

Pneumatico: Opona

Psicologo: Psycholog

Juventino: Kibic drużyny Juventus Turyn

Valigia: Walizka

Amica: Przyjaciółka, koleżanka

Włoski rodzajnik określony – Zasady użycia

Poniżej kilka przykładów użycia rodzajników określonych w języku włoskim:

1) aby wskazać określone przedmioty lub osoby (np. „Questa e’ la penna che ho comprato” => „To jest długopis, który kupiłem”).

2) z przymiotnikami i zaimkami dzierżawczymi (np. „Il mio giardino mi piace” => „Podoba mi się mój ogród”). * Oprócz wyjątków opisanych w punkcie a).

3) z rzeczownikami abstrakcyjnymi o znaczeniu ogólnym, w tym z kolorami (np. „Cos’e’ la nostalgia?” => „Co znaczy tęsknota?”, „Mi piace il rosso” => „Lubię kolor czerwony”).

4) z rzeczownikami oznaczającymi części ciała i ubrania (np. „Prima di mangiare, mi lavo sempre le mani” => „Zawsze myję ręce przed jedzeniem”, „La maglia della nazionale italiana e’ azzurra” => „Koszulka włoskiej reprezentacji jest koloru niebieskiego”).

5) z datami, gdy nie są one poprzedzone dniem tygodnia (np. „Oggi e’ il 21 giugno” => „Dzisiaj jest 21 czerwca, „Oggi e’ sabato 21 giugno” => „Dzisiaj jest sobota 21 czerwca”).

6) z określeniem godzin, z wyjątkiem mezzogiorno czyli południe i mezzanotte czyli północ (np. „Sono le due” => „Jest druga”, „E’ l’una” => „Jest pierwsza”).

7) z określeniem pory (części) dnia (np. „La mattina vado a lavoro” => „Codziennie rano idę do pracy”).

8) z nazwami dni tygodnia, aby wskazać powtarzającą się czynność (np. „Il lunedi’ e il mercoledi’ vado alla lezione d’italiano” => „W poniedziałki i w środy chodzę na lekcje włoskiego”).

9) przy opisach z czasownikiem avere czyli mieć (np. „Il libro ha la copertina verde” => „Książka ma zieloną okładkę”).

10) przed tytułami (i profesjami), po których występuje imię (np. „L’ingegner Rossi arriva domani” => „Inżynier Rossi przyjedzie jutro”).

11) z wieloma nazwami własnymi geograficznymi (ale nie przed nazwami miast), z wyjątkiem gdy przed nazwą geograficzną w rodzaju żeńskim występuje przyimek „in” (np. „La Francia confina con la Germania” => „Francja graniczy z Niemcami” ale „Vado in Francia => „Jadę do Francji”).

12) z nazwami języków, możemy NIE używać rodzajnika określonego po czasownikach parlare (mówić), insegnare (nauczać), studiare(uczyć się) i po przyimkach „in” lub „di” (np. „Capisco il polacco, ma non l’inglese” => „Rozumiem polski, ale nie angielski”, „Marek parla italiano e inglese” => „Marek mówi po włosku i po angielsku”, „Non so scrivere in tedesco” => „Nie umiem pisać po niemiecku”, „Corso di francese” => „Kurs francuskiego”).

13) z nazwiskami niektórych sławnych osób (np. „Il Manzoni scrisse „Ipromessi sposi” => „Manzoni napisał powieść „I promessi sposi”).

14) z nazwami drużyn piłkarskich. Przeczytaj post Piłka nożna i rodzajniki

NIE używamy rodzajnika określonego w następujących przypadkach:

a) z zaimkami dzierżawczymi przed nazwami pokrewieństwa w liczbie pojedynczej (np. „Mia moglie ha i capelli lunghi” => „Moja żona ma długie włosy”), z wyjątkiem formy zdrobnienia (np. „Il mio fratellino ha 11 anni” => „Mój braciszek ma 11 lat”).

b) w opisach i w spisach rzeczy (np. „A Varsavia ci sono molti negozi, bar, ristoranti, teatri e cinema” => „W Warszawie jest wiele sklepów, kawiarni, restauracji, teatrów i kin).

c) z nazwami miast, oprócz kilku wyjątków, jak La Spezia, L’Aquila, L’Avana, Il Cairo, L’Aia, La Mecca.

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie rodzajniki nieokreślone

Salvatore De Bello — Fri, 24 Nov 2017 20:45:00 GMT

Rodzajnik nieokreślony w języku włoskim odnosi się do osób lub przedmiotów bliżej nieokreślonych. Rodzajnik nieokreślony w liczbie mnogiej jest zwykle pomijany.

Podobnie jak rodzajnik określony (zob. post Włoskie rodzajniki określone), także i ten wygląda inaczej dla rodzaju męskiego i żeńskiego.

Tavolo: Stół

Orologio: Zegarek

Stadio: Stadion

Zio: Wujek

Xenofobo: Ksenofob

Gnocco: Kluska

Pneumatico: Opona

Psicologo: Psycholog

Juventino: Kibic drużyny Juventus Turyn

Valigia: Walizka

Amica: Przyjaciółka, koleżanka

Przeczytaj również posty:

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Godziny po włosku

Salvatore De Bello — Thu, 23 Nov 2017 20:52:00 GMT

W języku włoskim do określania godziny używamy liczebniki główne a nie liczebniki porządkowe jak po polsku (zobacz post „Liczebniki główne i porządkowe po włosku”).

Po włosku możemy powiedzieć „która godzina” na dwa sposoby:

• Nieformalny (potoczny)

• Formalny

Sposób nieformalny – format 12 godzinny

Używamy go kiedy rozmawiamy ze znajomymi, kolegami z pracy, na ulicy, itd.

Do określenia godzin stosujemy cyfry od 1 do 12.

Zamiast „quindici” (15), mówimy „un quarto” (kwadrans). Np. [19:15] Sono le sette e un quarto (di sera = wieczorem)”.

Zamiast „trenta” (30), mówimy „e mezza / mezzo” (dosłownie: pół). Np. [19:30] “Sono le sette e mezza (di sera = wieczorem)”.

Ponadto, począwszy od 40 minut, możemy określić czas w następujący sposób:

numer następnej godziny + MENO + liczba minut pozostałych do następnej godziny

Np. [19:40] “Sono le otto meno venti (di sera = wieczorem)”.

Sposób formalny – format 24 godzinny

Sposób formalny używamy kiedy informujemy o spotkaniu biznesowym, o godzinach otwarcia urzędów, sklepów, itd. (np.: „Avvisiamo i gentili clienti che il centro commerciale è aperto dalle ore nove [9.00] alle ore ventuno [21:00]”) – „Informujemy naszych szanownych klientów, że centrum handlowe jest otwarte od dziewiątej do dwudziestej pierwszej”). Godziny podawane w radio i telewizji usłyszymy w następującej wersji: np. 9:10 – Zamiast „Sono le nove e dieci”, będzie to: „Sono le ore nove e dieci minuti”.

Używamy w nim cyfr od 1 do 24 dla godzin, a do minut: od 1 do 60. Np.: Sono le diciassette e trenta (17:30).

Tabelka poniżej pokazuje porównanie jak używa się godzin w języku nieformalnym i formalnym.

* È mezzogiorno. È mezzanotte => Bez rodzajnika

** È l’una => Używamy rodzajnika określonego " l’ "

Poniżej kilka przykładów ze zdaniami z użyciem godzin:

Che ora e’? / Che ore sono? = Która godzina?0:00

A che ora ci vediamo? = O której godzinie spotkamy się?

Ci vediamo alle undici = Spotkamy się o jedenastej.

Fino a che ora lavori? = Do której godziny pracujesz?

Lavoro dalle nove alle diciassette = Pracuję od 9 do 17.

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoskie podziękowania

Salvatore De Bello — Wed, 22 Nov 2017 15:50:00 GMT

Po włosku wyrażenia „grazie” i „prego” każdy zna, nie wszyscy jednak wiedzą, w jakich zwrotach można ich użyć. Zapoznaj się z kilkoma z nich, by umieć podziękować jak prawdziwy Włoch. Przeczytaj także post na ten temat.

Podziękowania w języku włoskim

Przykład:

Buon appetito! = Smacznego!

Grazie e altrettanto. = Dziękuję! Nawzajem!

W poniższej tabeli zobaczysz jak odpowiedzieć na podziękowanie po włosku

Przykład:

Ti ringrazio tanto di avermi ospitato qui. = Bardzo ci dziękuję, że pozwoliłaś mi tu zostać.

Figurati! = Nie ma sprawy!

Posłuchaj wymowy:

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Dni tygodnia po włosku

Salvatore De Bello — Tue, 21 Nov 2017 16:24:00 GMT

I giorni della settimana …Dni tygodnia

Jak są po włosku dni tygodnia?

Lunedì = Poniedziałek > Giorno della Luna (łaciński: Lunae dies) = Dzień księżyca

Martedì = Wtorek > Giorno di Marte (łaciński: Martis dies) = Dzień Marsa

Mercoledì = Środa > Giorno di Mercurio (łaciński: Mercuri dies) = Dzień Merkurego

Giovedì = Czwartek > Giorno di Giove (łaciński: Iovis dies) = Dzień Jowisza

Venerdì = Piątek > Giorno di Venere (łaciński: Veneris dies) = Dzień Wenus

Sabato = Sobota > Giorno di riposo (hebrajski: Shabbat – łaciński: sabbătum) = Dzień odpoczynku) [przed nastaniem chrześcijaństwa - Giorno di Saturno (łaciński: Saturni dies) = Dzień Saturna]

Domenica = Niedziela > Giorno del Signore (łaciński: Dominica) = Dzień Pański

Dì = giorno (dzień)

Buondì = buongiorno (dzień dobry)

Dni tygodnia po włosku używamy na ogół bez rodzajnika.

Kiedy mówimy o czynności powtarzającej się np. w poniedziałki, wtorki itd. przed nazwą dnia dodajemy rodzajnik określony „il”, a przed niedzielą „la”. Np.:

Il lunedì vado in piscina. - W poniedziałki chodzę na basen.

La domenica vado a teatro. – W niedziele chodzę do teatru.

Czy znasz jakiś przysłowie związane z dniem tygodnia?

Jak np.: Né di venere né di marte non si sposa, non si parte = Nigdy nie żeńcie się, ani nie wyjeżdżajcie w piątki i wtorki.

Salvatore De Bello

Nazwy miesięcy po włosku

Salvatore De Bello — Mon, 20 Nov 2017 16:27:00 GMT

Miesiące w języku włoskim i wymowa

Gennaio = Styczeń

Febbraio = Luty

Marzo = Marzec

Aprile = Kwiecień

Maggio = Maj

Giugno = Czerwiec

Luglio = Lipiec

Agosto = Sierpień

Settembre = Wrzesień

Ottobre = Październik

Novembre = Listopad

Dicembre = Grudzień

Posłuchaj jak należy wymawiać po włosku nazwy mięsięcy

Włoskie radio i telewizja

Salvatore De Bello — Sun, 19 Nov 2017 16:35:00 GMT

Słuchaj radia i telewizji po włosku. Nie koncentruj się na pojedynczych słowach, próbuj „złapać sens” zagadnienia. Przeczytaj post pt. "7 wskazówek jak uczyć się włoskiego".

Włoskie kanały tv

RAI – Programy on demand

Zapoznaj się z programami telewizyjnymi i radiowymi dostępnymi w archiwum Włoskiej Telewizji Państwowej RAI.TV.

Sky TG24
Kanał telewizyjny network SKY. Aktualne wiadomości z Włoch, ze świata i polityka.

Euronews

Wiadomości (na żywo i podcasty) z Europy, ze Świata, Biznes, Sport, Kultura, itd.

Włoskie radia

RTL 102.5
Tu możesz słuchać włoskich (i nie tylko) przebojów. Można też oglądać programy na żywo. Oprócz kanału głównego znajdziesz radia tematyczne (m.in. „Guardia costiera” radio z informacjami dla żeglarzy).

Radio 24

Według mnie obowiązkowa stacja dla każdego, kto chce dobrze opanować włoski. Aktualności i podcasty o polityce i gospodarce prowadzone są w języku włoskim biznesowym i formalnym.

Radio Italia

Tylko włoskie przeboje.

Rai Play Radio
Na stronie Rai - publicznego nadawcy radiowo-telewizyjnego we Włoszech, masz dostęp do wielu stacji radiowych: Rai Radio 1 – informacje; Rai Radio 2 – muzyka i rozrywka, Rai Radio 3 – muzyka poważna; Rai Radio Tutta Italiana – włoska muzyka (bez reklam), Rai Radio Classica – muzyka poważna, opera (bez reklam); Rai Radio Techetè - archiwalne audycje RAI (bez reklam); Rai Radio Live - muzyczne wykonania na żywo; Rai Radio Kids - radio dla dzieci; Rai GR Parlamento – obrady Parlamentu Włoch (bez reklam); Rai Isoradio – dla użytkowników włoskich autostrad: wiadomości, info o ruchu na drogach i muzyka (bez reklam).

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Włoskie gazety online

Salvatore De Bello — Sat, 18 Nov 2017 17:18:00 GMT

Znajdziesz tu linki do włoskich gazet oraz najpopularniejszych magazynów w wersji internetowej.

Corriere della Sera

Wiadomości, polityka, biznes i sport

La Repubblica

Wiadomości z kraju i ze świata, biznes, sport, kultura, nauka

Il Sole 24 Ore

Gospodarka, giełda, finanse

Open

Gazeta online założona przez włoskiego dziennikarza Enrico Mentana.

Dziennik katolicki

Dziennik sportowy

Wiadomości

Wiadomości lokalne (Rzym)

il Post

Wiadomości

Elle

Czasopismo: moda, uroda, trendy

Panorama

Czasopismo: Aktualne wiadomości z Włoch i ze świata

L'Espresso

Czasopismo: Aktualne wiadomości z Włoch i ze świata

giornalone

Włoskie gazety - dzisiejsze pierwsze strony

Kolory po włosku

Salvatore De Bello — Fri, 17 Nov 2017 17:27:00 GMT

Poniższa tabelka przedstawia nazwy kolorów po włosku z ich wymową, rodzajami męskim i żeńskim (przypomnienie: we włoskim nie ma rodzaju nijakiego), w liczbie pojedynczej i mnogiej.

Kolory po włosku z wymową

Należy zawsze używać formy przymiotnika zgodnie z rodzajem i liczbą rzeczownika, np.:

Di che colore è la penna? La penna è rossa = Jakiego koloru jest długopis? Długopis jest czerwony (włoski rzeczownik penna jest rodzaj żeński liczba pojedyncza)

Vorrei un bicchiere di vino rosso = Chciałbym szklankę (kieliszek) czerwonego wina (włoski rzeczownik vino jest rodzaju męskiego, w liczbie pojedynczej)

Vorrei comprare un vestito bianco = Chciałbym kupić białą sukienkę (włoski rzeczownik vestito jest rodzaju męskiego, w liczbie pojedynczej)

Vorrei comprare un paio di scarpe marroni = Chciałbym kupić parę brązowych butów (włoski rzeczownik scarpe jest rodzaju żeńskiego, w liczbie mnogiej)

Ponadto po włosku kolory są także używane w różnych zwrotach, np.:

Domani partiamo per la settimana bianca = Jutro wyjeżdżamy na biały tydzień (po włosku tydzień na nartach, biały jak kolor śniegu)

Ho finito di leggere un libro giallo = Skończyłem czytać kryminał (po włosku „giallo” znaczy żółty, ale także jako gatunek literacki i filmowy; pierwsze kryminały publikowane były w żółtych okładkach przez wydawnictwo Arnoldo Mondadori w 1929 roku)

Ho passato la notte in bianco (non ho dormito) = Nie spałem przez całą noc

Sono al verde = Jestem bez pieniędzy

Ho il conto in rosso = Mam debet na koncie

Leggo una notizia di cronaca nera = Czytam artykuł z kroniki kryminalnej

Ho una fame nera = Jestem bardzo głodny

Luca è la pecora nera della sua classe = Luca jest czarną owcą w swojej klasie

Tu znajdziesz jeszcze wiele, wiele innych: Link kolory

Salvatore De Bello

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Włoski słownik o pogodzie

Salvatore De Bello — Thu, 16 Nov 2017 17:36:00 GMT

Jak rozmawiać o pogodzie po włosku.

Wybierasz się na wakacje do Włoch? Zobacz jaka będzie pogoda! Przy okazji sprawdź ile zrozumiesz z włoskiej prognozy pogody.

Czytaj post Jamesa Błąda, w którym znajdziesz także kilka włoskich przysłów związanych z pogodą.

Przeczytaj poniższe słownictwo, posłuchaj poprawnej wymowy i spróbuj nauczyć się kilku słówek.

Posłuchaj wymowy

Salvatore De Bello

Włoski słownik piłkarski

Salvatore De Bello — Wed, 15 Nov 2017 14:47:00 GMT

Włoski słowniczek piłkarski – 80 słów do przyswojenia. Dzięki niemu nie będą Ci już obce zwroty używane przez włoskich komentatorów. A może spróbujesz w ramach treningu komentować mecz używając włoskiego słownictwa?

Śledzisz Ligę Włoską Seria A? Przeczytaj post „Piłka nożna i rodzajniki", z którego dowiesz się jak poprawnie używać rodzajników przed nazwami włoskich drużyn.

Posłuchaj wymowy

Salvatore De Bello

Io vorrei... non vorrei... ma se vuoi - James Błąd - Część 27

Salvatore De Bello — Fri, 23 Jun 2017 16:44:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Włoski czasownik volere – czas przyszły prosty

Dziś na lekcji rozmawiamy o włoskim czasie przyszłym prostym (futuro semplice). Proszę uczniów o koniugację czasownika volere (chcieć) w tym czasie. Jak zwykle zgłasza się do odpowiedzi niezawodny uczeń i zaczyna odmianę: io volerò, tu volerai, … . Szybko przerywam mu i pytam: „Czy muszę otwierać okno?” On, nieświadomy błędu, zamiast odmiany czasownika volere, odmienił czasownik volare w czasie przyszłym. (latać, fruwać).

Poprawna koniugacja czasownika volere (chcieć) w czasie przyszłym prostym (futuro semplice) jest nieregularna i wygląda jak niżej:

Io vorrò

Tu vorrai

Lui / lei vorrà

Noi vorremo

Voi vorrete

Loro vorranno

Vorrei

Znając czas przyszły, łatwo będzie utworzyć condizionale semplice / presente (tryb warunkowy czas prosty) tego czasownika:

Io vorrei

Tu vorresti

Lui / lei vorrebbe

Noi vorremmo

Voi vorreste

Loro vorrebbero

Polecam korzystanie z formy vorrei (chciałbym), która ma wszechstronne zastosowanie! Dzięki niej możecie bezpiecznie zamawiać włoskie specjały w restauracji, nie narażając się na nieprzychylność kelnera 🙂 , czyli np. tak:

Vorrei + rzeczownik: Vorrei una pizza margherita (Chciałbym [jedną] pizzę margheritę). Możemy jeszcze dodać per favore lub per piacere (poproszę).

Vorrei + czasownik w formie bezokolicznika: Vorrei mangiare qualcosa (Chciałbym coś zjeść).

Używając formy vorrei możesz wyrazić proste życzenie, lecz także swoje wątpliwości. Posłuchaj, jak używa tego zwrotu Lucio Battisti w piosence Io vorrei… non vorrei… ma se vuoi, czyli „Chciałbym… nie chciałbym… ale jeśli chcesz” 🙂 .

Volerci vs. metterci

Volerci lub occorrere tłumaczymy na polski „potrzebować”. Innym włoskim czasownikiem o podobnym znaczeniu jest metterci, które dodatkowo znaczy „dodawać”, „używać”. Zapoznaj się z poniższymi przykładami:

Per andare da casa mia all’ufficio in macchina ci vuole un’ora = (Aby dojechać) z mojego domu do biura samochodem potrzebna jest jedna godzina. *

Per andare da casa mia all’ufficio in macchina io ci metto un’ora, mentre tu in bici ci metti due ore = (Aby dojechać) z mojego domu do biura samochodem potrzebuję jednej godziny, a ty rowerem potrzebujesz dwóch godzin.

Per andare da casa mia all’ufficio in macchina ci vogliono venti minuti = (Aby dojechać) z mojego domu do biura samochodem potrzeba dwudziestu minut. *

Per andare da casa mia all’ufficio in macchina io ci metto venti minuti, mentre tu in bici ci metti quaranta minuti = (Aby dojechać) z mojego domu do biura samochodem potrzebuję dwudziestu minut, a ty rowerem potrzebujesz czterdziestu minut.

* Ważne! Zwróć uwagę, że w języku włoskim zdania te wyrażamy w formie bezosobowej.

Powyższe przykłady pokazują, że koniugacja czasownika volerci nie zależy od osoby. Ci vuole odnosi się do rzeczownika w liczbie pojedynczej, natomiast ci vogliono odnosi się do rzeczownika w liczbie mnogiej. Dla porównania, koniugacja czasownika metterci zależy od osoby i jest identyczna z koniugacją czasownika mettere + ci : io ci metto, tu ci metti, itd.

W poście Czasownik mettere – James Błąd – część 14 znajdziesz inne znaczenia i idiomy związane z tym czasownikiem.

Jak już wspomniałem, volerci i metterci używamy nie tylko w odniesieniu do czasu, np.:

Per preparare gli spaghetti alla carbonara ci vogliono le uova, il guanciale, il pecorino ed il pepe; io ci metto anche il parmigiano. = Aby przygotować spaghetti alla carbonara potrzebne są jajka, guanciale (podgardle), ser pecorino i pieprz; ja dodaję także parmezan.

Posłuchajcie piosenki dla dzieci włoskiego wokalisty Sergio Endrigo Ci vuole un fiore, aby lepiej zrozumieć, jak używać wyrażenia ci vuole.

…

Per fare un tavolo ci vuole il legno

Per fare il legno ci vuole l’albero

Per fare l’albero ci vuole il seme

Per fare il seme ci vuole il frutto

Per fare il frutto ci vuole il fiore

Ci vuole un fiore, ci vuole un fiore

…

Aby zrobić stół, potrzebne jest drewno,

aby zdobyć drewno, potrzebne jest drzewo,

aby wyrosło drzewo, potrzebne są nasiona,

aby powstały nasiona, potrzebny jest owoc,

aby był owoc, potrzebny jest kwiat,

potrzebny jest kwiat, potrzebny jest kwiat.

…

Dla tych, którzy lubią inny rodzaj muzyki, polecam Ci vuole un fisico bestiale, włoskiego wokalisty Luca Carboni.

Albo piosenkę Erosa Ramazzottiego Più bella cosa.

…

ci vuole passione con te

e un briciolo di pazzia

ci vuole pensiero perciò

lavoro di fantasia

…

ci vuole passione con te

non deve mancare mai

ci vuole mestiere perché

lavoro di cuore lo sai

…

Potrzeba namiętności

i odrobiny szaleństwa

Potrzeba myśli, dlatego

pracuję wyobraźnią.

…

Potrzeba namiętności z Tobą,

Nigdy nie może jej zabraknąć

Potrzeba talentu, dlatego

pracuję z sercem, wiesz o tym

Dodaję też aforyzm według Seneki:

Ci vuole tutta la vita per imparare a vivere e, quel che forse sembrerà più strano, ci vuole tutta la vita per imparare a morire = Żyć jednak trzeba się uczyć przez całe życie, a czym zapewne jeszcze bardziej się zdziwisz, przez całe życie trzeba się uczyć umierać.

W linku Włoskie czasowniki VOLERCI – METTERCI znajdziesz koniugację tych czasowników. A na stronie Włoskie czasowniki nieregularne znajdziesz koniugację czasownika volere w czasie teraźniejszym.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Italia mi piace, czyli język włoski w praktyce

Salvatore De Bello — Fri, 02 Jun 2017 14:56:00 GMT

W poście 7 Wskazówek jak uczyć się włoskiego, pisaliśmy o narzędziach językowych, które można wykorzystać w celu skuteczniejszej nauki włoskiego. Teraz analizujemy kwartalnik Italia mi piace dla uczących się języka włoskiego, dostępny w Polsce w salonach prasowych.

Pod względem grafiki magazyn świetnie się prezentuje, kolorowa, nowoczesna okładka zachęca do czytania. Jednak tytuł czasopisma „nie brzmi po włosku”. Wolałbym „Mi piace l’Italia” (zob. post Mi piace parlare l’italiano).

Spis treści w przejrzysty sposób pokazuje zagadnienia tematyczne:

Di tutto un po’ – dział tematów różnych;
Società e costumi – problematyka społeczna i obyczajowa;
Persone e stili di vita – sylwetki znanych ludzi;
Cultura – wydarzenia społeczno-kulturalne;
Lingua – informacje na temat języka potocznego i formalnego;
Lavoro e innovazione – informacje związane z innowacjami i pracą;
Ambiente – zagadnienia związane ze środowiskiem;
Viaggio – ciekawe miejsca na świecie;
Ricetta – włoska kuchnia.

W nagłówku każdego artykułu wskazany jest poziom niezbędny do zrozumienia tekstu zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego (A1, A2, B1 itd.). Ponadto do każdego tekstu dołączone jest słownictwo. Dzięki temu czytelnik nie musi korzystać z dodatkowego słownika, a zaoszczędzony czas może przeznaczyć na naukę nowo poznanych słówek. Możliwe jest również słuchanie artykułów w formacie mp3 online; pozwala to na ćwiczenie włoskiej wymowy.

Jako nauczyciel uważam, że czasopismo może być wykorzystywane do uzupełnienia podręcznika w klasie lub do samodzielnej nauki na poziomie średnio zaawansowanym i zaawansowanym. Wydaje mi się, że osobom rozpoczynającym naukę układ tekstów i słownictwo może przysporzyć trudności. Oczywiście osoba zaczynająca naukę języka włoskiego może spróbować przeczytać tekst na poziomie A1/A2.

O opinię na temat Italia mi piace zapytaliśmy kilka osób uczących się włoskiego i korzystających z tego czasopisma.

Monika zna języka niemiecki i włoski na poziomie zaawansowanym. O Italia mi piace mówi, że ma mnóstwo bardzo interesujących artykułów. Czytelnik może znaleźć w nich to, czego potrzebuje. Każdy artykuł zawiera słowniczek, który można ściągnąć ze strony internetowej (tu link do listy słówek z ostatniego numeru do pobrania w pliku „.pdf”). Możliwość słuchania artykułów jest bardzo przydatna.

Mariusz – business consulting coaching mentoring – mówi po niemiecku, po angielsku i po włosku. Italia mi piace jest wartościowym magazynem, poruszającym różnorodne i aktualne tematy. Zauważa, że 2-3 ostatnie numery zostały wzbogacone o dodatkowe ćwiczenia. Ponadto poprawiono jakość wydruku podkreślanych słów. Jedynym według niego brakiem jest czytanie artykułów (dostępnych na stronie) zawsze przez tę sama osobę.

Anna – przygotowuje się do wyjazdu do Turynu w ramach programu Erasmus. Magazyn Italia mi piace jest dużą pomocą w zdobywaniu użytecznego słownictwa. Ponadto artykuły posiadają objaśnienia trudniejszych lub rzadziej używanych słów, co znacznie ułatwia rozumienie tekstu i przyspiesza proces czytania.

Marzena fizjoterapeutka pasjonująca się włoską muzyką. Czasopismo Italia mi piace odkryłam przypadkiem w momencie gdy poszukiwałam nowych materiałów do nauki języka włoskiego i czegoś co będzie dotyczyło tego kraju. Myślę że, każda osoba która uczy się tego języka z pasją, chciałaby poznać i wiedzieć więcej o kulturze,historii i ludziach tego kraju. Miejsca gdzie powstał ten miły dla ucha i chwytający za serce język. Italia mi piace na 100% spełnia tą potrzebę. Czytanie jego sprawia wiele radości i mobilizuje do dalszej nauki. W ciekawy sposób uczy języka poprzez interesujące artykuły dotyczące wszystkiego co włoskie. Jest już idealnym czasopismem językowym do którego dodałabym więcej informacji na temat dobrych miejsc do nauczania włoskiego.

Łukasz z Koszalina. Super gazeta z wieloma artykułami. Każdy może znaleźć coś dla siebie, a co najważniejsze, do każdego artykułu podany jest słowniczek – SUPER!

Jaka jest Twoja opinia o Italia mi piace? Napisz w komentarzach.

Salvatore De Bello

Włoski czasownik GIOCARE - James Błąd - Część 26

Salvatore De Bello — Fri, 12 May 2017 07:59:00 GMT

Zadanie na lekcji: „Parla dell’ultimo film che hai visto!” (Opowiedz o ostatnim filmie, który obejrzałeś). Jeden z moich uczniów zaczyna swoją barwną wypowiedź: „Nel film gioca l’attore…” (W filmie gra aktor…).

Niestety po włosku słowo gioca – trzecia osoba liczba pojedyncza czasownika giocare odnosi się tylko do kilku przypadków:

Zabawa, np.:

giocare a nascondino (bawić się w chowanego);

giocare con le bambole (bawić się lalkami);

giocare con le macchinine (bawić się samochodzikami), itd.

Giocare con le macchinine

Gry planszowe – towarzyskie:

giocare a carte (grać w karty)

giocare a scacchi (grać w szachy)

giocare a dama (grać w warcaby)

giocare a monopoli (grać w monopoly), itd.

Giocare a carte

Gry z piłką, np.:

giocare a calcio (grać w piłkę nożną);

giocare a pallavolo (grać w siatkówkę);

giocare a pallacanestro (grać w koszykówkę), itd.

Giocare a calcio

Natomiast słowo „grać” w tłumaczeniu na język włoski ma wiele innych znaczeń:

grać rolę (w filmie, w teatrze, itd.) = recitare, interpretare un ruolo.

grać na instrumencie = suonare uno strumento (np. suono la chitarra= gram na gitarze)

grać film lub spektakl (dawać przedstawienie, wyświetlać film) = dare un film, uno spettacolo (np.: oggi al cinema Odeon danno l’ultimo film di Giuseppe Tornatore = dzisiaj w kinie będzie wyświetlany najnowszy film Giuseppe Tornatore).

Czasownik giocare podczas nauki włoskiego sprawia również kłopot przy odmianie. Szczególną uwagę musimy zwrócić na koniugację w czasach:

teraźniejszym (presente);
przyszłym prostym (futuro semplice);
w trybie warunkowym teraźniejszym (condizionale semplice / presente);
w trybie łączącym teraźniejszym (congiuntivo presente);
w trybie rozkazującym (imperativo).

Koniugacja czasownika giocare różni się od odmiany włoskich czasowników regularnych. Ponieważ we włoskim nie ma litery „k”, aby uzyskać poprawną wymowę, zamiast „ki” musimy wstawiać „chi” a zamiast „ke” musimy wstawiać „che”. Porównując odmianę czasownika volare i giocare w czasie teraźniejszym i w czasie przyszłym prostym (na czerwono końcówki w odmianie regularnej) będzie łatwiej zrozumieć powyższy problem:

Czas teraźniejszy – Tempo presente

Volare (latać, fruwać)

[wym. dżiokare]

Io volo

Tu voli

Lui / lei vola

Noi voliamo

Voi volate

Loro volano

Giocare (grać, bawić się)

Io gioco [wym. dżioko]

* Tu giochi [wym. dżioki]

Lui / lei gioca [wym. dżioka]

* Noi giochiamo [wym. dżiokiamo]

Voi giocate [wym. dżiokate]

Loro giocano [wym. dżiokano]

* dla osoby tu (ty) i noi (my), aby zachować wymowę dodajemy literę „h”.

Czas przyszły prosty – Tempo futuro semplice

Volare (latać, fruwać)

Io volerò

Tu volerai

Lui / lei volerà

Noi voleremo

Voi volerete

Loro voleranno

Giocare (grać, bawić się)

Io giocherò [wym. dżiokerò]

Tu giocherai [wym. dżiokerai]

Lui / lei giocherà [wym. dżiokerà]

Noi giocheremo [wym. dżiokereremo]

Voi giocherete [wym. dżiokerete]

Loro giocheranno [wym. dżiokeranno]

* dla wszystkich osób, aby zachować wymowę dodajemy literę „h”.

Te same zasady zastosujemy dla włoskich czasowników z końcówką „CARE” i „GARE”, np. cercare (szukać, starać się, próbować), dimenticare (zapomnieć, zostawić), pagare (płacić), spiegare (wytłumaczyć, wyjaśnić), itd.

Dla inny czasów polecamy stronę Coniugazione.it

W języku włoskim prawie każdy czasownik tworzy mniej lub bardziej popularne przysłowia. Poniżej zobacz kilka przykładów ze słowem giocare.

Giocare col fuoco (lub scherzare col fuoco) = igrać z ogniem. Np.: Non giocare (scherzare) col fuoco! = Nie igraj z ogniem!; A giocare col fuoco ci si scotta (le dita) = Igrając z ogniem, poparzysz palce!

Giocare a carte scoperte = Grać w otwarte karty

Jeśli Ty znasz inne powiedzenia ze słowem giocare, napisz je w komentarzach.

Salvatore De Bello

Posłuchaj poprawnej wymowy:

Giocare

Czasownik Giocare – Czas teraźniejszy

Czasownik Giocare – Czas przyszły prosty

Magari - James Błąd - Część 25

Salvatore De Bello — Fri, 21 Apr 2017 18:36:00 GMT

Kiedy w klasie czytamy zdania ze słowem „magari”, wymowa często wygląda jak w przykładzie 1. Natomiast „ga” po włosku czytamy po prostu „ga” 🙂 .

Co znaczy „magari”? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Znaczenie zależy od kontekstu i od… intonacji 🙂 . Kiedy mówimy po włosku ważna jest poprawna wymowa, a także intonacja. Włoski to język bardzo ekspresyjny, gdzie intonacja może zmienić znaczenie zdania.

Spróbujemy pokazać kilka znaczeń słowa „magari”.

Magari = może – Np.: Stasera andiamo a bere una birra? Magari la prossima volta = Czy dziś wieczorem pójdziemy napić się piwa? Może następnym razem (posłuchaj „przykład 2”).

Magari = oby!, gdyby tylko! – Np.: Vuoi andare a Venezia? Magari! Mi piacerebbe! = Czy chcesz pojechać do Wenecji? Gdyby tylko! Chciałbym!

Magari = nawet – Np. Ha mangiato tutto: l’antipasto, il primo, il secondo e magari il dolce = Zjadł wszystko: przystawkę, pierwsze danie, drugie danie i nawet deser.

Przykład 1 – Błędna wymowa

Przykład 2 – Magari la prossima volta = Może następnym razem

Przykład 3 – Magari! Mi piacerebbe! = Gdyby tylko! / Chciałbym!

Esci con me stasera? (Czy wyszłabyś ze mną dziś wieczorem?) 1) Magari! (Oby!, gdyby tylko!) 2) Magari… (Może…)

Obraz ze strony „Scud’it”

Jak zwykle dołączam linki do piosenki, której tekst zawiera słowo „magari”:

Amedeo Minghi & Mietta – Vattene Amore *

Magari ti chiamerò trottolino amoroso e „Du du da da da”,

* Sprawdź co to znaczy „vattene” – post o czasowniku ANDARE.

Renato Zero – Magari

Magari toccasse a me, prendermi cura dei giorni tuoi, svegliarti con un caffè e dirti che non invecchi mai…

Ciekawostka

„Magari” pochodzi od greckiego słowa „makàrie” czyli „felice” „szczęśliwy”. Zob. etymologia

Zapraszam do komentowania i do udostępnienia postu przez kanały społecznościowe.

Salvatore De Bello

Amedeo Minghi e Mietta – Piosenka “Vattene amore”
Trzecie miejsce na Festiwalu w Sanremo 1990 r.

Mi piace parlare l'italiano - James Błąd - Część 24

Salvatore De Bello — Wed, 01 Feb 2017 19:25:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Wyobraź sobie sytuację na lekcji w klasie: rozmawiamy o odmianie czasowników w czasie teraźniejszym w języku włoskim. Kiedy pojawia się czasownik „piacere”, zawsze mówię: „O nim powiemy później”. Jednak w grupie jest ktoś (ten lepszy 😉 ), kto pyta: „Dlaczego? Przecież to pikuś! I podaje przykład: «Io piaccio la musica»”. A ja odpowiadam: „To zdanie nie jest poprawne; czasownika „piacere” używamy w zupełnie inny sposób”, i powtarzam „O tym powiemy później”. Uczeń jednak dopytuje się: „Czemu inaczej? Przecież koniugacja czasownika jest: io piaccio, tu piaci, itd.”. Inny uczeń, który prosi zawsze o dokładne tłumaczenie na polski pyta: „Co znaczy dokładnie „piacere” po polsku?”. No właśnie…

Rzeczownik PIACERE

Spróbujemy wyjaśniać więc, o co chodzi z tym „piacere”. Oczywiście w tym poście mówimy o czasowniku „piacere”, nie o rzeczowniku „piacere”, który oznacza:

piacere = przyjemność, rozkosz. Np. Vieni al cinema con me? Con piacere. = Czy pójdziesz ze mną do kina? Z przyjemnością.

piacere di conoscerti = miło Ciebie poznać

piacere di conoscerLa = miło Panią / Pana poznać

per piacere = per favore = poproszę

fare un piacere = fare un favore = zrobić komuś przysługę. Np.: Mi potresti fare un piacere? Czy mógłbyś coś dla mnie zrobić?

Piace – piacciono

Zaczynamy od odpowiedzi na pytanie: Co znaczy włoski czasownik "piacere"? "Piacere" tłumaczymy po polsku jak: lubić, polubić, podobać się, smakować.

Czasownika „piacere” używamy najczęściej w formie: „piace” lub „piacciono” w zależności od tego, czy dotyczy rzeczownika w liczbie pojedynczej (lub czasownika w formie bezokolicznika), czy w liczbie mnogiej. Np.:

Mi piace + rzeczownik l.p.: Mi (a me) piace la pasta. = Lubię makaron.

Mi piace + czasownik w formie bezokolicznika: Mi (a me) piace mangiare la pasta. = Lubię jeść makaron.

Mi piacciono + rzeczownik l.m.: Mi (a me) piacciono gli spaghetti. = Lubię spaghetti.

A więc pytanie „Czy lubisz spaghetti?” tłumaczymy na włoski „Ti piacciono gli spaghetti?”.

Najczęściej używamy formy słabej zaimków (mi, ti, gli / le, ci, vi, gli). Formę mocną (a me, a te, a lui/a lei, a noi, a voi, a loro) natomiast stosujemy tylko aby podkreślić zaimek, np.: „Mi piace molto la musica classica. E a te? A me piace di più la musica rock.” = “Bardzo lubię muzykę klasyczną. A Ty? Ja bardziej lubię muzykę rock”.

We włoskiej wersji Facebook’a przycisk „Lubię to” = Mi piace

Przy okazji, aby szybko nauczyć się włoskiego, polecam zmienić język w telefonie, na Facebook’u itp. na włoski. A kiedy będziesz już pewny, co znaczy „destra”, a co „sinistra” ustaw GPS w języku włoskim 🙂 .

Tempi composti – czasy złożone

Kiedy tworzymy czasy złożone jak np. passato prossimo (czas przeszły dokonany), musimy dopasować imiesłów bierny do rodzaju i liczby rzeczownika:

Mi / A me è piaciuto il film Rodzaj męski – L.p.

Mi / A me è piaciuta la canzone Rodzaj żeński – L.p.

Mi / A me sono piaciuti gli spaghetti Rodzaj męski – L.m.

Mi / A me sono piaciute le lasagne Rodzaj żeński – L.m.

Itp. dla innych osób.

Coniugazione verbo PIACERE – koniugacja czasownika PIACERE

W linku „Czasownik PIACERE” znajdziesz całą koniugację tego czasownika, jak również formy: io piaccio, tu piaci, lui/lei piace, noi piacciamo, voi piacete, loro piacciono. Kiedy ich używamy? Zapoznaj się z poniższymi przykładami:

Io piaccio alle mie fan. = Fanki szaleją za mną (dosłownie: [Ja] podobam się moim fankom.)

Tu piaci a tutti. = Podobasz się wszystkim.

Marco piace a Luisa. = Marco podoba się Luisie.

Jak zwykle nie może zabraknąć w poscie linku do piosenek :). Tym razem wybrałem:

Tuca tuca – Raffaella Carrà – Kto chciałby zatańczyć tak jak Raffaella musi być w dobrej kondycji fizycznej :)

www.mipiacitu – Gazosa

Zapraszam do komentowania i do udostępnienia postu przez kanały społecznościowe. Facebook i Instagram.

Salvatore De Bello

3 wskazówki jak uczyć się włoskich przyimków

Salvatore De Bello — Wed, 02 Nov 2016 15:44:00 GMT

Moja maestra (pani nauczycielka w podstawówce) kilkanaście lat temu nauczyła mnie przyimków tak jak wierszyka. Dzięki temu do dzisiaj pamiętam je tylko w ten sposób: di, a, da (przerwa) in, con, su (przerwa) per, tra, fra.

Nauka przyimków jest dla Włochów czymś naturalnym, nie wymagającym specjalnego zaangażowania. Jednak dla osoby uczącej się włoskiego jako języka obcego to niemałe wyzwanie. Jak poradzić sobie z włoskimi przyimkami?

Spróbuję przekazać kilka sposobów, które przetestowałem z moim uczniami, ale przede wszystkim, czekam na Twoje sugestie. Napisz w komentarzach, jakie są Twoje problemy i jak je próbujesz rozwiązać.

1) Ucz się zasady

Przygotowałem stronę z zasadami i przykładami użycia przyimków. Zdaję sobie sprawę, że materiał jest ogromny i jednocześnie stanowi tylko 10% możliwości zastosowania przyimków. Jednak mam nadzieję, że może być inspiracją dla przygotowania własnych schematów, tabelek itd.

2) Czytaj i podkreślaj

Czytaj, czytaj i jeszcze raz czytaj włoskie teksty, podkreślaj przyimki i ewentualnie pisz w Twoim zeszycie zdanie z użyciem przyimków. Poniżej podaję przykład „analiza” tekstu (fragment z książki Nuovo Progetto Italiano 1 – Edilingua – Libro dello studente):

Dokąd idziecie, kiedy wychodzicie?

Mah, (andiamo) idziemy coś zjeść lub napić się… A kiedy nie mam ochoty na wyjście, zapraszam przyjaciół i to oni przychodzą do mnie.

ZASADY:

Andare + A + czasownik bezokolicznik

(Andiamo) a mangiare = idziemy jeść
(Andiamo) a bere = idziemy pić

(Non) Avere voglia + DI + czasownik bezokolicznik

Non ho voglia di uscire = nie mam ochoty wychodzić

3) „Vado a” czy „vado in”?

Nie jest łatwo zapamiętać, którego przyimka użyć aby wyrazić miejsce, w którym się przebywa lub miejsce, do którego się idzie używając czasownika ANDARE, czyli po włosku iść, jechać, chodzić (i dużo więcej! Przeczytaj post. Napisz 10 miejsc, w których przebywasz najczęściej, a następnie użyj odpowiednich przyimków. Poniżej przykłady:

Vado (idę, jadę):

A casa = do domu
In ufficio = do biura
In chiesa = do kościoła
A scuola = do szkoły
All’università = na uniwersytet
Al supermercato = do supermarketu
Al cinema = do kina
A teatro (al teatro Polonia) = do teatru
Allo stadio = na stadion
In piscina = na basen

W końcu wskazówka, którą można zastosować także w innym przypadku. Przyimki są często związane z rodzajnikami, z czasownikami. Nie traktuj tego tematu oddzielnie.

Zwracaj uwagę na przyimek w pytaniu; często ten sam użyjesz w odpowiedzi. Np.:

Di dove sei? Sono italiano di Messina. = Skąd jesteś? Jestem Włochem z Mesyny.

Con chi vai alla festa? Vado con Anna. = Z kim idziesz na przyjęcie? Idę z Anną.

Fino a che ora lavori? Lavoro fino alle 17. = Do której pracujesz? Pracuję do 17.

Aiutami a completare la guida sulle preposizioni. Aspetto i tuoi suggerimenti.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

Di solito, al solito, il solito - James Błąd - Część 23

Salvatore De Bello — Thu, 23 Jun 2016 18:22:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Czy w języku włoskim zastosowanie przyimków i / lub rodzajników może zmieniać znaczenie wyrazu? Certamente! 🙂 Oczywiście!

W tym odcinku James Błąd zajmuje się wyrazem „solito”.

Poniżej kilka przykładów:

Di solito

Di solito la domenica vado a messa alle 11:00. = Zwykle w niedzielę idę na mszę o godzinie 11:00.

Di solito Luigi a quest’ora è sempre in ufficio. = Zwykle Luigi o tej porze jest zawsze w biurze.

Jeśli chodzi o wyrażenie przeszłości „di solito” wymaga zastosowania czasu „imperfetto” (czas przeszły niedokonany): Da giovane di solito giocavo tutti i pomeriggi a calcio. = (Kiedy byłem chłopcem) popołudniami grałem w piłkę nożną.

[czynność powtarzana]

Al solito / Alla solita

Ci incontriamo (vediamo) domani al solito posto. = Spotkamy się jutro w tym miejscu co zawsze.

Ci incontriamo (vediamo) domani alla solita ora. = Spotkamy się jutro o zwykłej (tej samej, co zawsze) porze.

Sei arrivato in ritardo come al solito. = Jak zwykle spóźniłeś się.

* L’autobus 179 come al solito è passato in ritardo. = Autobus 179, jak zwykle przyjechał z opóźnieniem.

Jeśli chodzi o wyrażenie przeszłości z użyciem „al solito” wymagane jest zastosowanie czasu „passato prossimo” (przeszły dokonany): Ieri come al solito sei arrivato in ritardo. = Wczoraj jak zwykle spóźniłeś się.

Il solito / La solita / I soliti / Le solite

Sei sempre il solito romantico. = Jesteś jak zawsze romantykiem.

Tutte le volte la solita storia. = Za każdym razem ta sama historia

Cosa prende da bere? Per me il solito. Grazie! = Czy czegoś się Pana/Pani napije? Dla mnie to, co zawsze. Dziękuję! [w restauracji, w kawiarni itd.]

* L’autobus 179 è passato con il solito ritardo. = Autobus 179 przyjechał jak zwykle spóźniony.

Che hai fatto questo fine settimana? Le solite cose. = Co zrobiłeś w ten weekend? To, co zawsze.

Per valutare i quadri ho usato i soliti criteri. = Aby ocenić obrazy użyłem tych samych kryteriów co zawsze.

Jak zwykle zapraszam do komentowania i do udostępnienia postu poprzez swoje kanały społecznościowe.

Salvatore De Bello

Ci vediamo al solito posto 🙂

Długi weekend majowy we Włoszech

Salvatore De Bello — Sun, 01 May 2016 15:47:00 GMT

Pierwszy maja – święto pracy … to doskonała okazja do wypoczynku. Skwapliwie korzystają z niej także Włosi, choć nie mają tak dobrze jak w Polsce, gdzie nieodległa rocznica Konstytucji 3 maja 1791 r. stwarza doskonałą możliwość przedłużonej majówki. „Długi weekend” to po włosku ponte, czyli most, który łączy dwa lub więcej wolnych dni, wydłużając tym samym czas dolce far niente.

Włosi, oprócz pierwszomajowych pochodów (których tradycja jest w tym kraju bardzo silna) świętują ten dzień także w inny, dość oryginalny sposób. Jak? Zapraszamy do Cocullo …

Cocullo – święto serpari

Być może nie jest to najlepszy pomysł dla tych, którzy niespecjalnie lubią węże, jednak warto się przemóc, bo czegoś tak oryginalnego na pewno nie zobaczycie nigdzie indziej. A wszystko zaczyna się już w marcu … Wtedy w Cocullo, miasteczku położonym we włoskiej prowincji l’Aquila, serpari łapią węże (oczywiście niejadowitego gatunku) na okolicznych łąkach. Trzymają je później w drewnianych skrzyniach i karmią żywymi myszami oraz … gotowanymi na twardo jajkami. Specyficzna dieta. Jednak to nie koniec osobliwości …

Święto pierwszego maja rozpoczyna się w miasteczku biciem dzwonu w kaplicy San Domenico (św. Dominika), który wprawiają w ruch mieszkańcy Cocullo pociągając za sznur … własnymi zębami. Wedle tradycji, ten dziwny rytuał ma chronić zęby przed chorobami.

W południe zaś z kaplicy wychodzi procesja z figurą jej świętego mieszkańca, przyozdobioną … nie, nie zębami lecz wężami. Tak przyodziany święty przemierza uliczki Cocullo, docierając aż do jego centrum, czyli typowego dla włoskich miast centro storico.

Na zakończenie procesji serpari uwalniają węże z powrotem do ich naturalnego środowiska. Gady muszą być z początku nieco zdezorientowane zmianą diety, choć nie wiem, czy na pewno tak bardzo brakuje im jajek na twardo …

Jeżeli macie ochotę zobaczyć to wszystko na własne oczy, z Rzymu do Cocullo można dojechać autostradą A24, a następnie A25 w kierunku na Pescarę, aż do zjazdu do Cocullo, dokąd prowadzi już droga ss479.

Więcej o święcie serpari.

Święto serpari w 2018 r. Video della festa dei serpari del 2018.

Na koniec słowo serpari, które oznacza tych, którzy zajmują się chwytaniem węży i opieką nad nimi aż do chwili, gdy mogą je z powrotem uwolnić.

I jeszcze ciekawostka językowa. Nadgorliwi krewni, czy rodzice, których po polsku określilibyśmy „toksycznymi”, po włosku nazywani są właśnie „wężami”, czyli parenti serpenti.

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

In molti Paesi del mondo il 1º maggio viene celebrata la Festa dei lavoratori. Sia in Polonia che in Italia questo giorno viene considerato festa nazionale ufficiale. In Polonia è festa anche il 3 maggio, giorno in cui si celebra l’anniversario della promulgazione della costituzione del 3 maggio 1791, la prima in Europa e la seconda a livello mondiale. Il 1º maggio in Italia comunque non vuol dire solo manifestazioni politiche. C’è la possibilità di sfruttare il ponte tra queste due date per concedersi un po’ di svago. In polacco non si usa il termine “ponte”, ma długi weekend che letteralmente si traduce “fine settimana lungo”.

Ecco una proposta un po’ originale.

Cocullo – La festa dei serpari

Forse non è l’evento ideale per chi come me ha paura dei serpenti, tuttavia è sicuramente singolare la festa dei serpari, che si tiene ogni anno a Cocullo, un paese in provincia dell’Aquila. Alla fine di marzo i serpari catturano dei serpenti non velenosi nei dintorni del paese. I serpenti vengono tenuti in scatole di legno e nutriti con topi vivi e uova sode.

Nella prima parte della festa del primo maggio la gente tira con i denti la campanella della cappella di San Domenico. Questa cerimonia, secondo la tradizione, aiuterebbe a proteggere i denti dalle malattie che li potrebbero affliggere.

La processione della statua del santo con sopra i serpenti inizia a mezzogiorno dalla chiesa di San Domenico, continuando per le strade del centro storico.

Al termine della festa, i serpenti vengono riportati al loro habitat naturale dai serpari.

Come arrivare a Cocullo in auto da Roma: percorrere la A24 e la diramazione A25 per Pescara fino all’uscita di Cocullo e quindi la strada statale ss479 fino a paese.

Video della festa dei serpari del 2018.

Proverbio: Parenti serpenti

Vi invito come al solito a lasciare un commento.

Salvatore De Bello

Un momento, per favore - James Błąd - Część 22

Salvatore De Bello — Fri, 01 Apr 2016 18:16:00 GMT

Dlaczego większość Polaków używa błędnego wyrażenia „Uno momento!” zamiast poprawnego „Un momento!” (Chwileczkę! Moment!)? James Błąd zmagał się z tym uciążliwym zagadnieniem w 7 odcinku.

Po kilku latach znalazł wreszcie odpowiedź. Aleksiej-Białorusin, czytelnik naszego bloga, zaproponował obejrzenie video z rosyjskiej komedii muzycznej pt. Formuła miłości 1984 roku. Reżyserem jest Mark Zakharov. Tekst piosenki jest bardzo zabawny, jednak James Błąd nie poleca go do nauki języka włoskiego. Właśnie słuchając piosenki usłyszycie: „Uno momento” 🙂

A teraz pytanie: czy film ten był wyświetlany kiedyś w Polsce? Może ktoś z Was wie, a jeśli nie to należałoby zwołać specjalną komisję badawczą …

Jak zwykle zapraszam do komentowania i do udostępnienia postu poprzez swoje kanały społecznościowe.

Salvatore De Bello

Andavo a cento all'ora - James Błąd - Część 21

Salvatore De Bello — Wed, 23 Mar 2016 19:10:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Kolejny, typowy błąd popełniany przez osoby uczące się języka włoskiego, a który często poprawia James Błąd, to użycie przyimka „per” w miejsce przyimka „a”. Być może powoduje to podobieństwo do języka angielskiego. Spójrz na przykłady: „Guadagno 1.000 Euro per mese.” Czyli „Zarabiam 1.000 Euro na miesiąc” (forma poprawna: „Guadagno 1.000 Euro al mese.”). Zauważ poprawne użycie przyimka „al” w refrenie piosenki „Mille lire al mese” napisanej w 1938 r. przez Carla Innocenziego a Alessandra Sopranziego, (połączenie przyimka A + rodzajnika określonego IL) : Se potessi avere mille lire al mese, senza esagerare, sarei certo di trovar tutta la felicità! (Jeśli mógłbym mieć tysiąc lirów miesięcznie, bez przesady, byłbym pewien, że znajdę szczęście!).

A zatem:
• na miesiąc => il mese (rodzaj męski) => al mese
• na rok => l’anno (rodzaj męski) => all’anno
• na tydzień => la settimana (rodzaj żeński) => alla settimana

Zobacz też zasady zastosowania rodzajnika określonego w języku włoskim.

Uwaga! W związku z powyższym, wyraz „na godzinę” po włosku mówimy „all’ora” i wymawiamy tak jak lubiane przez Włochów „allora” (więc) 🙂 . Np.: „La mia Ferrari va a 320 chilometri all’ora” (Mój Ferrari jedzie 320 kilometrów na godzinę). Może 320 km/h to przesada, przecież Gianni Morandi zadowala się prędkością tylko 100 km/h, w piosence „Andavo a cento all’ora”.

Również na bazarku kiedy kupujemy produkty na wagę i pytamy sprzedawcę: „Quanto costa?” (Ile kosztuje?), dostajemy odpowiedź: „1 Euro al chilo” (1 Euro za kilogram).

Znajdź kilka innych przykładów użycia przyimka „A” na stronie Facebook firmy DB Italia.

Jak zwykle zapraszam do komentowania i do udostępnienia postu poprzez swoje kanały społecznościowe.

Salvatore De Bello

Scusa - James Błąd - Część 20

Salvatore De Bello — Sat, 27 Feb 2016 19:00:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Pierwszy uczeń Jamesa Błąda zaczął uczyć się włoskiego w 2002 roku, a więc teraz swobodnie mówi na różne tematy lepiej niż Włoch. 😉 . Jednak istnieje wyraz, który do dziś sprawia mu kłopot. Chodzi o bardzo proste „Przepraszam!”. Po włosku gdy jesteśmy z kimś po imieniu to mówimy : „Scusa!”, a kiedy używamy formy grzecznościowej: „Scusi!”. James aby ułatwić swoim uczniom porozumiewanie się na lekcjach jest z nimi „na ty”. Pomimo to wspomniany uczeń pisze w SMSach i mówi: „Scusi!” 🙂 .

Nie jest on jedyną osobą, którą popełnia ten błąd. Dlaczego?

Po włosku odmiana w czasie teraźniejszym w trybie oznajmujący dla czasowników regularnych należących do pierwszej koniugacji (końcówka –ARE), wygląda tak (zob. także Włoskie czasowniki regularne):

SCUSARE

Io scuso
Tu scusi
Lui/lei scusa
Noi scusiamo
Voi scusate
Loro scusano

Jednak kiedy mówimy „Przepraszam!” używamy trybu rozkazującego (modo IMPERATIVO), a nie oznajmującego (modo INDICATIVO), dlatego poprawna forma to:
Na ty: Scusa!

Forma grzecznościowa: Scusi!

Podobnie jak w języku angielskim (excuse me) i francuskim (excusez-moi), możemy dodać zaimek:
Na ty: Scusami!
Forma grzecznościowa: Mi scusi!

Formy mniej używane, które możemy zastosować zarówno zwracając się na ty i na Pan/Pani, to:
Mi dispiace! = Przykro mi!
Sono spiacente! = Przykro mi!
Sono desolato! = Przykro mi! (Przypomina francuski zwrot: „Je suis désolée!”, prawda?)
Sono mortificato! = Przykro mi!
Chiedo scusa! = Przykro mi!
Perdono! = Wybacz! (wybaczenie)

Zobacz także post Włoskie przeprosiny.

Ostatniego przykładu używamy gdy np. prosimy o wybaczenie naszego partnera.

Przypominam piosenkę, dzięki której Caterina Caselli wygrała Festivalbar w 1966 roku, pt. „Perdono”: , oraz piosenkę, którą śpiewa Tiziano Ferro, pt. „Xdono”, wymawiamy… Perdono 🙂

James Błąd słucha nie tylko włoskich piosenek ale także francusko-angielskich. Polecam utwór „Je te pardonne” – Maître Gims ft. Sia.

Może i Wy znacie inne piosenki o wybaczaniu, o przepraszaniu, itp. po polsku, po włosku, po angielsku, po chińsku… 🙂 ? Dodajcie proszę linka i komentujcie.

Scusate se mi sono dilungato troppo, grazie dell’attenzione e arrivederci al prossimo post! 🙂

Salvatore De Bello

Grazie dei fiori! - James Błąd - Część 19

Salvatore De Bello — Thu, 18 Feb 2016 18:54:00 GMT

Jak uczyć się języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

James Błąd miał uczennicę, która na pytanie: „Come va?” odpowiadała: „Bene, grazia, grazia!” (forma poprawna „grazie!”). Grazia po włosku oznacza imię żeńskie. Słowo to znaczy również „wdzięk” lub „łaska”.

Inny uczeń często mówił: „Molto grazie! Molto grazie!” (forma poprawna: „Molte grazie! lub „Grazie molte!”).

Błądowi trudno jest zrozumieć, że tak proste słowo może sprawiać tyle kłopotów.

Słowo „grazie” kojarzy mi się z piosenką „Grazie dei fior!”, którą śpiewała Nilla Pizzi w 1951 roku w Sanremo. Jeśli piosenka napełniła Was smutkiem to dla poprawienia nastroju proponuję posłuchać parodii „Grazie dei fiori… bis!”, cantiamo e balliamo! 🙂

Tytuł cytowanej piosenki zawiera konstrukcję:
grazie + przyimek „di” + rzeczownik.
Grazie dei (przyimek „di” + rodzajnik określony „i”) fiori = Dziękuję za kwiaty.

Kiedy chcemy podziękować komuś za to co dla nas zrobił, tworzymy zdanie w następujący sposób:

grazie + przyimek „di” (lub „per”) + czasownik ESSERE lub AVERE w bezokoliczniku + participio passato (imiesłów czasu przeszłego). Np.:

Grazie di aver fatto quello che ti avevo chiesto.: Dziękuję Ci, że zrobiłeś to o co prosiłem. [forma niepoprawna: „Grazie di fare…”]

Grazie di avermi aiutato.: Dziękuję za pomoc. [forma niepoprawna: „Grazie di aiutare…”]

Lub, wcześniej wymieniony przykład konstrukcji:

grazie + przyimek „di” (lub „per”) + rzeczownik

Np.:

Grazie dell’aiuto.: Dzięki za pomoc.

Konstrukcja:

grazie + przyimek „di” + czasownik w bezokoliczniku

jest rzadko używana i nie do końca poprawna. Dla zaawansowanych podajemy link do analizy i komentarza tej konstrukcji napisanych przez Accademia della Crusca „Sulla legittimità grammaticale di grazie di + infinito presente”.

Możemy znaleźć ją np. w piosence „Più bella cosa” – Eros Ramazzotti - „Grazie di esistere!” czyli „Dziękuję, że jesteś!”.

Przyimek „per” można używać tylko z rzeczownikiem a nie z czasownikiem:
grazie + przyimek „per” + rzeczownik.
Np. grazie per i fiori!

Ponadto używamy przyimka „a” w następujących przypadkach:
Grazie a te ho imparato l’italiano = Dzięki Tobie nauczyłem się włoskiego!
Grazie a tutti! = Dziękuję wszystkim !

W zakładce „Narzędzia językowe” znajdziesz „Włoskie podziękowania”.

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Grazie e arrivederci al prossimo post! 🙂

Salvatore De Bello

7 wskazówek jak uczyć się włoskiego

Salvatore De Bello — Sun, 24 Jan 2016 15:31:00 GMT

Ponieważ sam uczę się języka mieszkając już od ponad dziecięciu lat w Polsce zauważyłem, że wcale nie jest łatwo. Zdobyłem jednak pewne doświadczenie, którym chciałbym się podzielić. Włoskie przysłowie mówi „Chi sa, fa. Chi non sa, insegna” („Kto potrafi coś robić, robi to, kto nie potrafi uczy”). Poniżej podaję 7 przydatnych według mnie wskazówek jak uczyć się języka włoskiego.

1) Znajdź motywację

Przystępując do nauki języka powinieneś zastanowić się, dlaczego chcesz się uczyć: rozmowa z włoskimi przyjaciółmi, współpraca z włoską firmą, wakacyjny wyjazd czy studia we Włoszech… Bez tego „będziesz błądzić”.

2) Określ cel

Musisz sprecyzować konkretne cele nauki: np. czy Twoja znajomość języka to poznanie określonej liczby słów, czy nauczenie się określonych czasów lub zasad gramatyki itp.

3) Czytaj

Spróbuj na początek przeczytać po włosku tekst o tematyce, którą się interesujesz (artykuł z gazety, książkę, przepis itp.), nie posługując się słownikiem. Postaraj się zrozumieć jego sens, a dopiero potem sięgnij po słownik. Tu link do włoskich gazet online.

4) Słuchaj

Słuchaj radia i telewizji po włosku. Nie koncentruj się na pojedynczych słowach lecz próbuj „złapać sens” zagadnienia. Tu znajdziesz kilka włoskich stacji radia i telewizji.

5) Śpiewaj

Możesz również śpiewać po włosku. Włoskie piosenki łatwo „wpadają w ucho” i na pewno bez problemu będziesz mógł powtarzać i zapamiętywać słowa, a nawet całe zwroty.

6) Bądź systematyczny

Jeżeli zdecydujesz się uczyć języka, staraj się choć 5 minut – ale za to codziennie mieć – z nim kontakt. Powtarzaj regularnie nowe słówka, próbuj układać z nimi zdania.

7) Zapisz się na kurs

Zapisz się na kurs włoskiego. Z pewnością pomoże Ci to w zrozumieniu podstawowych i niezbędnych zasad gramatyki. Masz do wyboru kursy na różnych poziomach. Dodatkowo, te prowadzone przez native-speakera zmuszą Cię do szybszego oswojenia się z językiem, a może nawet do pokonania bariery w mówieniu.

Zacznij od zmiany języka w telefonie, na Facebook'u itp. na włoski! Kiedy będziesz już pewny co znaczy „destra”, a co „sinistra” ustaw GPS w języku włoskim!

Powodzenia czyli po włosku “In bocca al lupo”!

Salvatore De Bello

No, jeśli nawet trochę pada, to niech pada!

Salvatore De Bello — Thu, 17 Sep 2015 08:10:00 GMT

Lekcje włoskiego na pikniku

“No, jeśli nawet trochę pada, to niech pada!” to może trochę dalekie echo piosenki śpiewanej przez włoskiego cantautore pod koniec lat sześćdziesiątych, ale dobrze oddaje atmosferę Włoskiego Pikniku, który odbył się w sobotę 12 września w Parku Przy Bażantarni na warszawskim Ursynowie. Gianni Morandi byłby zadowolony 🙂 .

Mimo deszczu, który nie mógł się zdecydować, padać, czy nie … wiele osób bawiło się przy włoskich piosenkach w wykonaniu Marco Bocchino, zgłębiało tajniki włoskiej kuchni u szefa Giancarlo Russo, próbowało delikatesów w stoiskach La Bottega Toscana i Antich’ Caffè, no i oczywiście … uczestniczyło w zajęciach języka włoskiego przygotowanych przez firmę DB Italia. Krótkie, dowcipne lekcje, poświęcone włoskiej motoryzacji, idiomom czy nawet wymowie przyciągnęły wielu zainteresowanych.

Mimo że skuteczna nauka języka obcego – o czym nieraz pisaliśmy na blogu – to proces wymagający czasu, zaangażowania i dobrej motywacji, nie można wszystkiego traktować aż tak poważnie 🙂 …. A język włoski, jak mało który, kojarzy nam się właśnie z lekkością i różnego rodzaju przyjemnościami życia codziennego, choćby takimi jak: caffè macchiato, bruschetta, lasagne…!

Włoski piknik był także okazją do spotkania wielu przyjaciół i autorów bloga: Małgosi, Chika i innych …

Włoski dzień miał bardzo kulturalny finał w Antich’ Caffè, gdzie ogłoszono laureatów Literackiej Nagrody im. Leopolda Staffa.

Pierwszymi nagrodzonymi zostali prof. Krzysztof Żaboklicki w kategorii Dzieło życia – Italianistyka oraz prof. Joanna Ugniewska i Zeszyty Literackie w kategorii Eseje o tematyce włoskiej, za książkę Miejsca utracone.

Nagrodę w kategorii Popularyzacja wiedzy o Włoszech otrzymał Maciej A. Brzozowski i wydawnictwo Muza za książkę Włosi. Życie to teatr.

Miło nam, że jedną z nagród otrzymało wydawnictwo Czuły Barbarzyńca za trzytomową edycję Baśni włoskich Itala Calvina. Może niektórzy z was pamiętają – Czuły Barbarzyńca “patronował” naszemu spacerowi Multikulti po zakątkach Powiśla, służąc dobrym słowem i jako doskonały punkt startowy.

Podobały nam się zajęcia na wolnym powietrzu. Na przyszłość pomyślimy o takich lekcjach w innych językach… w końcu, co to szkodzi … jeśli nawet trochę pada, to niech pada!

Salvatore De Bello

Lekcje włoskiego na pikniku

Włoski czasownik POTERE - James Błąd - Część 18

Salvatore De Bello — Thu, 18 Jun 2015 17:49:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

James Błąd podczas jednej z lekcji spytał swojego ucznia „Co robisz jutro?”, a on odpowiedział: „Domani poterò…” (Jutro będę przycinał/kosił…). Zdziwiony James Błąd pomyślał, że przecież jego uczeń jest informatykiem, a nie ogrodnikiem czy rolnikiem.

Prawdopodobnie zamiast poterò chciał powiedzieć potrò (Będę mógł…). Uwaga: czasowniki POTERE i POTARE w czasie przyszłym łatwo pomylić.

Czas przyszły Potere:

io potrò (ja będę mógł/będę mogła),
tu potrai (ty będziesz mógł/będziesz mogła),
lui/lei potrà (on będzie mógł /ona będzie mogła),
noi potremo (my będziemy mogli/mogły),
voi potrete (wy będziecie mogli/mogły),
loro potranno (oni będą mogli/mogły).

Zob. post "Futuro semplice - Czas przyszły prosty w języku włoskim – Odmiany + Ćwiczenia"

Potere to czasownik modalny używany często przed innym czasownikiem w formie bezokolicznika, np.:

Posso aprire la finestra? Czy mogę otworzyć okno?
Posso fare una domanda? Czy mogę zadać pytanie?
Posso cantare una canzone? Czy mogę zaśpiewać piosenkę?

Śpiewać lepiej nie… bardzo lubię ale nie umiem 🙂 .

W trakcie tej samej lekcji James chciał się upewnić czy uczeń zrozumiał zagadnienie. Prosi więc o powtórzenie. Uczeń pewnym głosem zaczyna odpowiadać: „Allora, il verbo Podere…”. Podere po włosku znaczy „gospodarstwo”. Z uporem maniaka uczeń używa czasowników związanych z ogrodnictwem. Czy jest on więc na pewno informatykiem? 🙂

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

Potare

Włoski czasownik ANDARE - James Błąd - Część 17

Salvatore De Bello — Wed, 13 May 2015 17:39:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Wiele osób uczy się języka włoskiego z Jamesem Błądem. Liczne lekcyjne wspomnienia, twarze… a nawet powracający czasami głos ucznia. Jakiś czas temu James prowadził kurs włoskiego z uczennicą, która miała specyficzną wymowę nosową, podobnie jak sam James 🙂 . W trakcie nauki czasu przeszłego dokonanego na prośbę Jamesa: „Powiedz jedno zdanie używając czasu Passato prossimo – przeszły dokonany” padało zawsze to samo „powiedzonko”: Mio fratello ho andato in farmazja…, No właśnie: po włosku z czasownikiem andare (iść, jechać, chodzić), tworzymy czas przeszły dokonany z czasownikiem posiłkowym (ausiliare) essere, a nie avere; – przy okazji – słowo apteka wymawiamy farmacia a nie farmazja (posłuchaj błędnej i poprawnej wersji klikając na link na dole).

Andare + przyimek

Pomiędzy czasownikiem andare (niezależnie od osoby i czasu), a czasownikiem w formie bezokolicznika wstawiamy prawie zawsze przyimek „a”. Zobacz jak używamy tego czasownika w przypadku jeśli chcemy coś zaproponować: andiamo + a + czasownik bezokolicznik. Np.:

Andiamo a ballare? Chodźmy potańczyć.

Andiamo a mangiare (qualcosa)? Chodźmy coś zjeść.

Andiamo a bere (qualcosa)? Chodźmy się czegoś napić.

Andiamo a lavorare? Zabierzmy się do pracy. Itd.

Jeśli natomiast chcemy wyrazić cel, po czasowniku andare wstawiamy przyimek per:. Np.:

Vado in Italia per studiare la lingua = Jadę do Włoch, żeby uczyć się języka (włoskiego).

Andare – Strona bierna

Czasownika andare używamy także w stronie biernej, w znaczeniu coś trzeba / należy zrobić. Np.: Le compresse vanno prese due volte al giorno = Pastylki należy brać dwa razy dziennie.

Come va?

Każdy kto uczy się włoskiego na pewno wie, że czasownika andareużywamy także w pytaniu Come va? = Jak leci? (zarówno kiedy zwracamy się na ty jak również w formie grzecznościowej). Możemy wówczas odpowiedzieć:

Bene = Dobrze

Tutto bene = Wszystko w porządku

Non c’è male = Nie jest źle

Abbastanza bene = Dosyć dobrze

Così così = Tak sobie

Bene, grazie. E tu? = Dobrze, dziękuję. A Ty?

Ti va?

Na koniec jeszcze jedno powiedzenie, bardzo często używane przez Włochów:

Ti andrebbe una pizza? = Czy miałabyś ochotę na pizzę?

Ti va un caffè? = Czy napiłabyś się kawy?

Prendi qualcosa da bere? Sì, mi andrebbe una birra alla spina. = Czy napijesz się czegoś? Tak, miałbym ochotę na piwo z beczki.

Używamy również w zdaniach: zaimek + andare + DI + bezokolicznik

Np.: Ti va (andrebbe) di bere qualcosa? = Czy miałbyś / miałabyś ochotę na coś do picia?

Andarsene

Czasownik andarsene często jest używany zamiast andare i oznacza „odejść”, „iść sobie”, „pójść sobie”.

Np.:

Czas teraźniejszy: (Io) me ne vado. = Idę sobie stąd.

Tryb rozkazujący: Vattene! = Wynoś się stąd!

Tu znajdziesz odmianę czasownika Andarsene

Posłuchaj piosenki pt. „Io me ne andrei” w wykonaniu Claudia Baglioni.

Sprawdźcie przykładowe zdania z tymi wyrażeniami w słowniku.

Jak zwykle zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

♦ Poprawna wersja:

♦ Błędna wersja:

Czasownik andare ma wiele znaczeń. Tworzymy z nim również zwroty idiomatyczne:

Andare a fondo = tonąć, pogłębić sprawę

È possibile andare in fondo alla questione.= Można dotrzeć do sedna problemu.

Andare a ruba = (o towarze) iść jak woda, dobrze się sprzedawać

I biglietti del concerto sono andati a ruba.= Bilety koncertu rozeszły się na pniu (albo: jak ciepłe bułeczki 🙂 ).

Andare avanti (continuare) = kontynuować

Puoi andare avanti con la tua tesi. = Możesz kontynuować twoją pracę magisterską.

Andare a male = psuć się, zepsuć się

Queste mele sono andate a male.= Te jabłka zepsuły się.

Andare in bestia = wpaść we wściekłość, być rozwścieczonym.

Quando sento queste cose, vado in bestia!= Kiedy słyszę takie rzeczy, wpadam we wściekłość.

Andare in giro = włóczyć się

Mi piace andare in giro per le strade di Roma. = Lubię włóczyć się po Rzymie.

Andare a gonfie vele = iść pełną parą

Come vanno gli affari? A gonfie vele! = Jak idzą interesy? Pełną parą.

ANDARE

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

Io vado

Tu vai

Lui/Lei va

Noi andiamo

Voi andate

Loro vanno

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io sono andato/a **

Tu sei andato/a

Lui/Lei è andato/a

Noi siamo andati/e **

Voi siete andati/e

Loro sono andati/e

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

** Czas przeszły dokonany:

końcówka: ato => andato używamy dla rodzaju męskiego – liczba pojedyncza
końcówka: ata => andata używamy dla rodzaju żeńskiego – liczba pojedyncza
końcówka: ati => andati używamy dla rodzaju męskiego – liczba mnoga (a także grupy mieszane: r. męski + r. żeński)
końcówka: ate => andate używamy dla rodzaju żeńskiego – liczba mnoga

Niente di speciale - James Błąd - Część 16

Salvatore De Bello — Wed, 04 Mar 2015 16:23:00 GMT

James Błąd znany jest ze swojego self control. Każda pomyłka, nawet ta najbardziej absurdalna nigdy nie psuje mu humoru. Przecież to właśnie dzięki zabawnym powiedzeniom jego uczniów powstał felieton pt. „James Błąd” 🙂 .

Jednak jest pewne wyrażenie, które szczególnie go irytuje. Niektórzy uczniowie na pytanie rozpoczynające lekcję: Cosa hai fatto questo fine settimana? (Co zrobiłeś w ten weekend?) odpowiadają od niechcenia: „Niente di spezjale”. No właśnie!

Po pierwsze po włosku wymawia się Niente di speciale (nic specjalnego), gdzie „ci” wymawiamy jak w słowie „ciao” (posłuchaj błędnej i poprawnej wymowy klikając na link na dole).

Po drugie trudno uwierzyć w to, że koniec tygodnia jest zawsze taki sam i nic ciekawego się nie dzieje. Może wynika to z obaw uczniów przed mówieniem po włosku i w związku z tym kwitują wypowiedź tym właśnie „Niente di spezjale”.

Zaczynam podejrzewać, że taka odpowiedź może wyrażać podejście, nie tylko do nauki języka obcego ale również… do życia. Più entusiasmo per favore!

Dla poprawienia nastroju James Błąd proponuje włoską piosenkę zatytułowaną… Niente di speciale w wykonaniu Daniele Stefani.

Czy według Was J.B. ma racje? Skomentujcie! 🙂.

Salvatore De Bello

Wymowa niepoprawna „Niente di spezjale”

Wymowa poprawna „Niente di speciale”

I cannoli siciliani

Salvatore De Bello — Tue, 10 Feb 2015 08:51:00 GMT

Skuteczna nauka włoskiego poprzez poznawanie włoskich tradycji i obyczajów

Cannoli siciliani

Pisząc o karnawale we Włoszech (Mój karnawał), wspominałem także o niektórych, typowych dla tego okresu słodyczach. Sam mogę się bez nich obejść (to tak na wszelki wypadek, gdybyście chcieli mnie kiedyś zaprosić na obiad 🙂), ale dla cannoli siciliani chętnie robię wyjątek. Tym bardziej że mimo karnawałowych skojarzeń, na Sycylii można je kupić przez cały rok.

Oczywiście, mówię tu o PRAWDZIWYCH sycylijskich cannoli. W mojej rodzinnej Mesynie [1], w ulubionej cukierni, cannoli kuszą przechodniów, pięknie ułożone w sklepowej witrynie. Jednak, w odróżnieniu od innych miejsc we Włoszech, w mojej cukierni, rurki napełniane są słodkim kremem dopiero przed zakupem.

Są doskonałe. I nic dziwnego skoro już w 70 r. p.n.e. Marek Tuliusz Cyceron [2] tak opisywał ten przysmak: “Tubus farinarius, dulcissimo, edulio ex lacte factus” (Rurka upieczona z mąki zmieszanej z mlekiem, o cudownej słodyczy).

W dialekcie sycylijskim słowem cannolo lub cannolu określa się … wylewkę, przez którą wypływa woda z kranu, co nawiązuje zapewne do kształtu słodkiej rurki. Etymologicznie zaś słowo wywodzi się od trzciny, po włosku canna (Arundo donax), której dawniej używano do uformowania ciasta w kształcie rurki.

Początków cannoli można się doszukiwać w czasach panowania Arabów na Sycylii (lata 827 –1091). Według legendy, wymyślono je w Kalt El Nissa (co po arabsku oznacza Zamek Kobiet), czyli dzisiejszej miejscowości Caltanissetta, która obfitowała w haremy saraceńskich emirów. Pod ich nieobecność kobiety zajmowały się przygotowaniem dań i wyszukanych słodyczy. To im – podobno – zawdzięczamy przepis na cannoli.

Według innej legendy, słodkie rurki po raz pierwszy upiekły zakonnice z klasztoru klauzurowego z okolic Caltanissetty. Z okazji karnawału mniszki przygotowały chrupiące rurki napełnione kremem z ricotty i cukru, z dodatkiem kawałków czekolady i kruszonych migdałów.

Jeżeli będziecie na Sycylii, koniecznie skosztujcie wyśmienitych cannoli ! Zanim się jednak tam wybierzecie, podaję kilka przepisów na sycylijskie cannoli własnej roboty.

Film w języku włoskim – Giallo Zafferano

Przepis w języku polskim – Włoskie przepisy

A Wy jakie słodycze lubicie najbardziej? Napiszcie do nas!

Salvatore De Bello

[1] Mesyna – gmina na Sycylii licząca 240.725 mieszkańców, położona w pobliżu Capo Peloro, najbardziej wysuniętego na północ krańca wyspy, nad Cieśniną Mesyńską. Port, do którego zawijają liczne promy z Półwyspu Apenińskiego; pierwszy pod względem liczby pasażerów, szósty pod względem ruchu promów turystycznych.

[2] Marek Tuliusz Cyceron – adwokat, polityk, pisarz, orator i filozof rzymski (ur. Arpino, 3 stycznia 106 r. p.n.e. – zm. Formia, 7 grudnia 43 r. p.n.e.)

I cannoli siciliani

Ho già parlato del carnevale in Italia nel post “Il mio carnevale”, nel quale accennavo ad alcuni dolci tipici di questo periodo. Non sono un fan dei dolci in genere (ve lo dico qualora decideste di invitarmi a pranzo 🙂), ma per i cannoli siciliani faccio volentieri un’eccezione. Nonostante i cannoli siciliani siano associati per tradizione al Carnevale, si possono trovare tutto l’anno.

Ovviamente per cannoli siciliani intendo i VERI cannoli siciliani. Quando vado a Messina [1], la mia città natale, nella mia pasticceria preferita, i cannoli non si trovano esposti in vetrina, come succede in altri posti anche in Italia, ma vengono riempiti al momento.

In uno scritto del 70 a.C. Marco Tullio Cicerone [2] definì il cannolo siciliano: “Tubus farinarius, dulcissimo, edulio ex lacte factus”, cioè “Tubo farinaceo fatto di latte per un dolcissimo cibo”.

In dialetto siciliano con la parola “cannolo”, o “cannolu”, si chiama la cannula del rubinetto dove scorre l’acqua e si riferisce alla forma di questi dolci e deriva dal nome della pianta “canna” (Arundo donax), che una volta si usava per dare la forma alla “scorcia” (la cialda) dei cannoli.

Le origini risalirebbero alla dominazione araba in Sicilia (dall’827 al 1091), infatti secondo una leggenda, l’invenzione dei cannoli sarebbe avvenuta a “Kalt El Nissa” (in arabo “Castello delle donne”), l’odierna Caltanissetta, che era sede di numerosi harem di emiri saraceni. Le donne, durante le assenze degli emiri, si dedicavano alla preparazione di cibi e dolci elaborati ed a loro dovremmo appunto la ricetta dei cannoli.

Un’altra leggenda narra che i cannoli siano stati preparati per la prima volta dalle suore di un convento di clausura nelle vicinanze di Caltanissetta. In occasione del Carnevale le monache avrebbero preparato un dolce composto da un involucro (“scorcia”), ripieno di una crema di ricotta e zucchero ed arricchito con pezzetti di cioccolato e granella di mandorle.

Se avrete la possibilità di andare in Sicilia non perdete l’occasione di provare questi dolci squisiti! Qui comunque riporto i link a delle ricette per preparare da soli i cannoli siciliani.

Video in italiano – Giallo Zafferano

Quali sono i vostri dolci preferiti? Vi invito come al solito a lasciare un commento.

Salvatore De Bello

Święto Trzech Króli we Włoszech – Skuteczna nauka włoskiego poprzez poznawanie włoskich tradycji i obyczajów

Salvatore De Bello — Mon, 05 Jan 2015 16:17:00 GMT

Święto Objawienia Pańskiego (Epifanii), potocznie zwane świętem Trzech Króli, które (w Polsce znów od 2011 roku) kończy czas długiej, bożonarodzeniowej i noworocznej przerwy, we Włoszech jest wyczekiwanym przez dzieci dniem. Jego bohaterem ( a raczej bohaterką 🙂 ), oprócz trzech monarchów, zwanych także magami, jest … pewna czarownica o imieniu Befana. Mimo, że jest ona postacią raczej świecką, jej imię wywodzi się właśnie od słowa Epifania (Pifanía => Bifanía => Befàna). Włoska legenda o Befanie sięga roku 1200. Według podania, Befana przybywa – na miotle, jak na czarownicę przystało – nocą 6 stycznia i przynosi dzieciom prezenty. No i – jak to w życiu – dzieci grzeczne dostają zabawki, lalki, misie, słodycze, a te, które narozrabiały znajdują rankiem … węgiel, popiół, cebulę lub czosnek … A żeby Befana wiedziała, gdzie prezenty pozostawić, w pokoju dziecięcym zawiesza się specjalne kolorowe skarpety.

Legenda Befany ma także swoją chrześcijańską wersję, według której czarownica nie udała się na czas wraz z Trzema Królami, by zanieść podarunki Dzieciątku Jezus. Skruszona, chciała dotrzeć do betlejemskiego żłóbka sama, ale niestety pogubiła się po drodze i Dzieciątka nie zobaczyła. Dlatego dzisiaj, każdego 6. dnia stycznia, przybywa na miotle do dzieci, przynosząc im prezenty, których kiedyś nie podarowała w żłóbku.

W wielu włoskich miastach święto Befany obchodzi się na różne sposoby.

W Rzymie, na przykład, przy Piazza Navona, na kolorowym ryneczku można kupić słodycze, skarpetki na prezenty i inne upominki.

W Urbanii, w regionie Le Marche, odbywa się prawdziwe Narodowe Święto Befany, które trwa od 2 do 6 stycznia. Dzieci piszą wówczas listy do wiedźmy i wysyłają je na prawdziwy adres: «La Befana, otwarta skrytka pocztowa, 61049 Urbania (Pu)», albo wręcz przez Internet.

A w Wenecji na największym z kanałów (Il Canal Grande) organizowane są Regaty Befan (la Regata delle Befane).

Befana w okresie faszyzmu

Od 6 stycznia 1928 r., we Włoszech Mussoliniego, organizowano obchody “faszystowskiej Befany”. Jakkolwiek to zabrzmi, inicjatywa ta miała charakter dobroczynny: rozdawano wówczas prezenty dzieciom z mniej zamożnych i ubogich rodzin. Prezenty trafiały zresztą nie tylko do dzieci, co widać na filmie dokumentalnym opublikowanym przez l’Istituto Luce. W niektórych miastach mieszkańcy przynosili prezenty nawet kierującym ruchem policjantom na znak wdzięczności za ich pracę, którą wykonywali w dzień świąteczny. Jak widać, nie rozdawano wtedy smartfonów czy tym podobnych gadżetów, lecz raczej słodycze, wino, a nawet … żywy drób 🙂 .

I jeszcze ciekawostka, która nie ma może wiele wspólnego z Befaną, ale stanowi kontrast z czasami współczesnymi. Otóż w Rzymie w ostatnią sylwestrową noc 83% miejskich “stróżów prawa” wzięło zwolnienia lekarskie. Widać w dzisiejszych czasach żywa kura nie jest już wystarczającą motywacją do pracy.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

L'Epifania

In Polonia la festività dell’Epifania viene chiamata Święto Trzech Króli (Festa dei Tre Re Magi). Nel dopoguerra il 6 gennaio fu trattata come festività civile fino al 16 novembre 1960 quando venne abolita da una legge del Parlamento della Repubblica Popolare di Polonia. È ritornata ad esserlo dal 6 gennaio 2011.

L’Epifania è una celebrazione importante perché rappresenta l’universalità della Chiesa. Come disse Sant’Agostino: “I pastori giudei sono stati condotti a lui dall’annuncio di un angelo, i Magi pagani dall’apparizione di una stella”. I Re Magi, sacerdoti dell’antica religione iranica, credettero nei segni celesti, li decifrarono e si inginocchiarono davanti al Bambino Gesù.

L’origine orientale di questa solennità è nel suo stesso nome: “Epifania”, cioè apparizione, manifestazione (latino Epiphania dal greco Epiphaneia, apparizione), che si riferisce all’apparizione dell’astro, che dall’oriente condusse alla culla di Gesù i Re Magi, cioè Melchiorre, Gaspare e Baldassarre. I Magi vennero a Betlemme per adorare il Messia e gli offrirono oro (simbolo di sovranità), incenso (simbolo di divinità) e mirra (simbolo della vita mortale).

La Befana

Dal nome Epifania deriva il nome Befana (Pifanía => Bifanía => Befàna).

In Italia la festività religiosa dell’Epifania è accompagnata dalla leggenda molto antica, risalirebbe infatti al 1200, della Befana. La Befana è una vecchietta che vola su una scopa, porta uno scialle sulla testa ed indossa abiti logori. La notte del 5 gennaio, quando tutti dormono, porta doni ai bambini. I bimbi buoni sono premiati con bambole, macchinine, libri, giochi vari e dolciumi, mentre quelli disubbidienti ricevono carbone, cenere, cipolle, aglio. La sera, prima di andare a dormire, i bambini preparano un’apposita calza appesa dove la Befana lascia i regali.

Esistono diverse leggende sulla Befana, sia di origini cristiane che pagane. Secondo una di queste una vecchietta non seguì i Re Magi per portare i doni a Gesù Bambino. Pentita per non essere andata con loro, provò a raggiungerli invano, e dunque non riuscì a vedere Gesù. Per questo, da quella volta, la notte tra il cinque e il sei gennaio la Befana vola su una scopa per portare ai bambini i doni che quella volta non riuscì a consegnare a Gesù.

In molte città italiane ci sono iniziative legate alla Befana.

A Roma a Piazza Navona ogni anno (proteste degli ambulanti permettendo), si tiene un mercatino caratterizzato dalla presenza di bancarelle che vendono: dolci, calze per la Befana, etc.

Ad Urbania nelle Marche si tiene la Festa Nazionale della Befana che dura dal 2 al 6 gennaio, nell’ambito della quale sono previsti moltissimi eventi. I bambini possono scrivere una lettera alla Befana all’indirizzo «La Befana, Casella postale aperta, 61049 Urbania (Pu)».

La Befana durante il fascismo

Dal 6 gennaio 1928 venne istituita dal Fascismo “La Befana fascista” un’iniziativa benefica finalizzata alla distribuzione di regali ai bambini delle classi meno abbienti. I doni non venivano fatti solo ai bambini, ma come si vede nei documentari dell’Istituto Luce, in alcune città italiane i cittadini portavano dei regali anche ai vigili urbani come segno di ringraziamento per l’attività svolta soprattutto durante le festività. Come si può vedere nel documentario invece dell’iPhone si regalavano dolciumi, bottiglie di vino e… galline 🙂 .

Non c’entra niente con la Befana, ma stride il confronto con i giorni nostri e la notizia che in Italia ha suscitato numerose polemiche, che la notte del 31 dicembre a Roma l’83% dei vigili urbani sarebbero stati assenti per malattia. Evidentemente le galline non costituiscono più un buon incentivo 🙂 .

Concludo questo post con il proverbio “L’Epifania tutte le feste porta via”, poiché termina il ciclo delle feste dell’anno liturgico.

Vi invito come al solito a lasciare un commento.

Salvatore De Bello

Taniec z błędami - James Błąd - Część 15

Salvatore De Bello — Wed, 03 Dec 2014 16:10:00 GMT

Kiedy mieszkałem we Włoszech, De Bello – moje nazwisko często było zamieniane na: Lo Bello, Di Bella, Di Bello, Dal Bello itp.

Lo Bello to sławny włoski sędzia serii A. Mali piłkarze grający we włoskiej kategorii pulcini czyli „orlik”, nie mogli się nadziwić kiedy na ich meczach zamiast znanego sędziego, pojawiał się szesnasto letni De Bello (zob. zdjęcia).

Salvatore arbitro 🙂

Dla Polaków wymowa mojego nazwiska nie jest problemem. Zdarza sie natomiast, że imię Salvatore zamienia się nagle na Salwador, Salwi, Salve, Sylwuś ??? :). Nie jest to jedyne imię włoskie, którego wymowa sprawia Polakom kłopot.

Czy ktoś z Was śledzi popularny program „Dancing with the Stars – Taniec z gwiazdami”? Dla tych, którzy nie oglądali tegorocznej edycji podaję, że wygrała aktorka Agnieszka Sienkiewicz z jej partnerem tanecznym – Włochem Stefano Terrazzino. Problem polega na tym, że wymowa imienia Stefano jest nieprawidłowa. Tutaj poprawna wymowa.

A teraz kolej na Was: czy spotkaliście się z błędną wymową włoskiego imienia np. w relacjach z meczów sportowych, a może w innych sytuacjach? Jeśli tak, to podzielcie się z nami w komentarzu.

Pozdrowienia od Waszego Błąda… czyli Salwador… ehm…Salvatore!

Salvatore De Bello

Włoski czasownik METTERE – James Błąd – Część 14

Salvatore De Bello — Thu, 20 Nov 2014 19:52:00 GMT

Są chwile, nie wiem czy Wam też się tak zdarza, w których bez przerwy słucham piosenek tego samego autora. Właśnie teraz jest nim włoski piosenkarz Ligabue. Dzisiaj rano przyszła mi na myśl jego piosenka Ho messo via i śpiewam:

„Ho messo via un bel po’ di cose ma non mi spiego mai perché io non riesca a metter via teeeee”.

Wy też posłuchajcie. Przecież słuchanie piosenek to skuteczna metoda uczenia się języka obcego, więc polecam również i inne, np. Certe notti, Tra palco e realtà, Una vita da mediano, Radiofreccia.

Tytuł piosenki mettere via to idiom, który w języku polskim ma wiele znaczeń: odłożyć, uporządkować lub schować.

W tym odcinku James Błąd bierze pod lupę inne przydatne zwroty z mettere oraz czasowniki pochodne.

METTERE

Czasownik mettere (kłaść/kłaść) zmienia znaczenie w zależności od towarzyszących mu słów.

Wyrażenia z METTERE

Mettere a posto (in ordine) = uporządkować, sprzątać

Mettere in guardia (sull’avviso) = ostrzegać

Mettere in evidenza = evidenziare = sottolineare = podkreślać, uwydatniać.

Mettere al corrente = informować, powiadomić. Np.: La Commissione, metterà al corrente di tale accordo le autorità . - Komisja powiadamia właściwe władze.

Mettere alla prova = verificare = wystawić na próbę, sprawdzać

Mettere a punto (messa a punto di un motore, una strategia) = dopracować, wyregulować (np. silnik lub strategię).

Mettere la testa a posto = poprawić się

Mettere al sicuro = Mettere in sicurezza (messa in sicurezza) = zabezpieczyć

Mettere a disposizione = udostępnić, zapewnić

Mettere al primo posto qualcuno/qualcosa = stawiać na pierwszym miejscu

Mettere da parte = conservare = odkładać (np. pieniądze), rezerwować

Mettere per ipotesi = założyć, że… (Mettiamo per ipotesi che…)

Mettere troppa carne al fuoco = łapać pięć srok za ogon

Mettere a nudo = obnażyć (np. prawdę).

Mettere i puntini sulle “i” = postawić kropkę nad “i”

Mettere in discussione = kwestionować

METTERSI

Mettersi a disposizione = być do dyspozycji

Mettersi il cuore in pace = pogodzić się z czymś

Mettersi a fare qualcosa = Iniziare a fare qualcosa = zabrać się do robienia czegoś

Mettersi in testa di fare qualcosa = przekonać się do czegoś / ubzdurać sobie coś / uprzeć się na coś.

Mettersi a capo di (un gruppo, di un partito, di un esercito, etc.) = postawić się na czele

Mettersi con qualcuno = zacząć z kimś chodzić (związek) np. „Mi sono messo con Laura”.

Mettersi qualcosa = vestirsi = ubrać się w coś

METTERCI

Metterci un certo tempo a fare qualcosa = Potrzebować na coś określonego czasu, np. Per andare in ufficio ci metto 20 minuti.

Więcej o czasowniku metterci i volerci znajdziecie w poście Io vorrei… non vorrei… ma se vuoi – James Błąd – część 27 oraz koniugacja w linku Włoskie czasowniki VOLERCI – METTERCI.

Czasownik METTERE w czasie teraźniejszym ma odmianę regularną (zob. post "Włoskie czasowniki regularne").

Gramatyka: Odmiana i pochodne

W czasie teraźniejszym (Presente) mettere jest regularny, ale w czasie przeszłym (Passato Prossimo) musimy uważać na nieregularny imiesłów.

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

Io metto

Tu metti

Lui/Lei mette

Noi mettiamo

Voi mettete

Loro mettono

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io ho messo

Tu hai messo

Lui/Lei ha messo

Noi abbiamo messo

Voi avete messo

Loro hanno messo

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Czasowniki pochodne i ich Participio Passato

Dobra wiadomość! Czasowniki pochodne od mettere oraz porre (kłaść/stawiać) odmieniają się według tego samego schematu:

Mettere => messo (kłaść)
Promettere => promesso (obiecywać)
Smettere => smesso (przestawać)
Scommettere => scommesso (zakładać się)
Trasmettere => trasmesso (transmitować/przekazywać)
Omettere => omesso (pominąć)
Porre => posto (stawiać)
Proporre => proposto (proponować)
Trasporre => trasposto (przenosić/adaptować)

3. Przykłady w zdaniach

Smettere: Ho smesso di fumare. (Przestałem palić).
Promettere: Ti ho promesso la verità. (Obiecałem ci prawdę).
Proporre: Hanno proposto un viaggio in Italia. (Zaproponowali podróż do Włoch).
Porre: Ho posto una domanda difficile. (Zadałem trudne pytanie).

4. Ćwiczenia

A. Wstaw poprawną formę imiesłowu (Participio Passato):

1. Ieri ho __________ (mettere) la giacca nell’armadio. - Wczoraj położyłem/powiesiłem kurtkę (marynarkę) w szafie.

2. Ti ho __________ (promettere) un regalo. - Obiecałem ci prezent.

3. Abbiamo __________ (scommettere) troppi soldi. - Postawiliśmy (zakładając się) zbyt dużo pieniędzy.

4. La radio ha __________ (trasmettere) una bella canzone. - Radio nadało (wyemitowało) ładną piosenkę.

5. Ho __________ (smettere) di bere caffè. - Przestałem pić kawę.

B. Przetłumacz na język włoski:

1. Przestałem pracować o 8:00.

2. Zaproponowaliśmy kolację w restauracji.

3. Położyli książki na stole.

4. Telewizja transmitowała koncert.

Odpowiedzi

A: 1. messo, 2. promesso, 3. scommesso, 4. trasmesso, 5. smesso.

B: 1. Ho smesso di lavorare alle otto. 2. Abbiamo proposto una cena al ristorante. 3. Hanno messo i libri sul tavolo. 4. La TV ha trasmesso il concerto.

Jakie inne zwroty z mettere sprawiają Wam trudność? Dajcie znać w komentarzach!

Salvatore De Bello

Włoski czasownik FARE – James Błąd – Część 13

Salvatore De Bello — Thu, 18 Sep 2014 18:30:00 GMT

Nawet najlepsza metoda nauki włoskiego nie zawsze pozwala na poznanie idiomatycznych zwrotów używanych na co dzień przez Włochów. Czasownik fare należy do najczęściej pojawiających się we włoskich idiomach. James Błąd w tym odcinku pokaże kilka przykładów.

Podstawowym znaczeniem fare jest „zrobić/robić”; wymawiamy go tak jak piszemy.

Nie zdziwcie się jednak, jeżeli spotkacie skróconą formę far. Używana jest dla uzyskania lepszej melodii zdania. Dla Włocha zdanie bez melodii nie brzmi jak włoskie zdanie.

Zapoznajcie się z kilkoma idiomami…

FARE + RZECZOWNIK:

Fare la doccia

Przypomnijcie sobie 11. odcinek James Błąda. Jak już wspomnieliśmy, „brać prysznic” po włosku tłumaczymy fare la doccia. Możemy używać także formy zwrotnej farsi la doccia. – np.: Faccio la doccia e poi mi vesto. = Biorę prysznic, a potem ubieram się.

Fare colazione

Po włosku mówimy pranzare jeść obiad (pranzo), cenare jeść kolację (cena), natomiast aby powiedzieć „jeść śniadanie” musimy użyć czasownika fare w zwrocie fare colazione. Przypomniałem sobie właśnie jak jedna z moich uczennic podczas lekcji opowiadała o swoim dniu: „Stamattina ho fatto colazione” (dzisiaj rano zjadłam śniadanie), a ja zapytałem ją „Con?”, mając na myśli „Co jadła?”; ona zrozumiała „Z kim?” i zaczerwieniona odpowiedziała: „Sama!” 🙂 .

Fare la spesa

Robić zakupy codzienne (np. spożywcze itd.). – np.: Cosa fai dopo la lezione? Vado al supermercato a fare la spesa. = Co robisz po zajęciach? Idę do supermarketu zrobić zakupy.

Fare spese = Fare shopping

Robić zakupy (np. odzież, prezenty itd.) – np.: Cosa fai dopo la lezione? Vado al centro commerciale a fare spese. = Co robisz po zajęciach? Idę do galerii handlowej, żeby zrobić zakupy.

Fare le ore piccole

Późno wracać do domu / późno iść spać – np.: Ieri notte ho fatto le ore piccole. = Wczoraj późno poszedłem spać.

Fare una passeggiata

Spacerować, iść na spacer – np.: Ogni sera faccio una passeggiata con il mio cane. = Każdego wieczoru idę na spacer z moim psem.

Fare nuoto / aerobica, itd.

Uprawiać sport lub coś innego 😉 – np.: Il medico mi ha suggerito di fare un po’ di nuoto. = Lekarz zalecił mi pływanie.

Far rima

np.: Cuore fa rima con amore. = Po włosku słowa „serce” i „miłość” rymują się. ♥

Chi ha fatto trenta può fare anche trentuno lub abbiamo fatto trenta, facciamo trentuno. = Skoro zrobiliśmy już tyle, możemy zrobić jeszcze trochę więcej.

Fare caso [a qualcosa] / Farci caso

Zwracać uwagę na… – np.: Non ci avevo fatto caso che era già così tardi = Nie zdałem sobie sprawy, że już tak późno.

Fare parte di

Stanowić część – np.: Questa canzone fa parte dell’ultimo album di Eros Ramazzotti = Ta piosenka jest częścią ostatniego albumu Erosa Ramazzotti.

Far festa / Festeggiare

Imprezować – np.: Hai superato l’esame, dobbiamo festeggiare! = Zdałeś egzamin, musimy to oblać!

Far conto di

Mieć zamiar – np.: Tu facevi conto di partecipare alla maratona di Varsavia? = Czy miałeś zamiar wziąć udział w maratonie warszawskim?

Far finta di

Udawać – np.: Ho fatto finta di essere sorpreso. = Udałem zdziwienie. Far finta di niente = Udawać, że nic się nie stało.

Fare / formulare ipotesi

Przypuszczać – np.: Non vorrei fare un’ipotesi sbagliata… = Nie chciałbym się mylić w moim przypuszczeniu.

Far buon viso a cattivo gioco

Robić dobrą minę do złej gry.

Fare tardi

Spóźniać się – np.: Stamattina ho fatto tardi. = Dzisiaj rano spóźniłem się.

Fare presto

Pospieszać kogoś – np.: Fate presto, che perdiamo il treno! = Pospieszcie się bo ucieknie nam pociąg.

Fare una buona/bella figura

Robić dobre wrażenie – np.: Per fare (una) bella figura ho portato a Marta un regalo. = Żeby zrobić dobre wrażenie przyniosłem Marcie prezent.

Fare una cattiva figura

Zrobić gafę – np.: Ieri ho fatto una cattiva figura. = Wczoraj zrobiłem gafę.

Fare orecchie da mercante

Udawać, że się czegoś nie słyszy.

Fare una telefonata

Zadzwonić

FARE + CZASOWNIK W BEZOKOLICZNIKU

Używamy tej konstrukcji w celu zlecenia komuś wykonania czynności lub zmuszenia kogoś do wykonania czynności (inne znaczenia: sprawiać, przyczyniać się do czegoś). Zobacz poniższe przykłady:

Far vedere [qualcosa] [a qualcuno]

Pokazać [coś] [komuś] – np.: Ti vorrei far vedere il mio quadro. = Chciałbym pokazać Ci mój obraz.

Far(e) vedere = Mostrare

Far sentire / Far ascoltare [qualcosa] [a qualcuno]

Dać [coś] [komuś] do posłuchania – np.: Ti vorrei far sentire l’ultimo CD di Eros Ramazzotti. = Chciałbym dać Ci do posłuchania najnowszą płytę Erosa Ramazzotti.

Far sentire [qualcuno] in colpa

Sprawiać, że [ktoś] czuje się winnym– np.: Mi fai sentire in colpa. = Sprawiasz, że czuję się winny.

Far sentire / stare meglio [qualcuno]

Sprawiać, że [ktoś] czuje się lepiej. – np.: Questa notizia mi ha fatto stare meglio. = Ta wiadomość sprawiła, że poczułem się lepiej.

Far capire [qualcosa] [a qualcuno]

Tłumaczyć[coś] [komuś] – np.: Vorrei farti capire la mia opinione. = Chciałbym wyjaśnić Ci mój pogląd.

Far credere [qualcosa] [a qualcuno]

Sprawiać, żeby [ktoś] uwierzył. – np.: Lui mi ha fatto credere di lavorare in banca. = Udawał, że pracuje w banku.

Far sapere

Dać znać – np.: Fammi sapere se ti interessa la mia offerta! = Daj znać czy jesteś zainteresowany moją ofertą.

Far stancare

Zmęczyć się czymś – np.: Questa situazione mi ha fatto stancare = Ta sytuacja mnie zmęczyła.

Far girare / voltare

Przyciągać uwagę – np.: Con quel vestito Marta fa girare tutti. = W tej sukience wszyscy zwracają na Martę uwagę.

FARSI

Poniżej przyjrzymy się najczęstszym zwrotom i wyrażeniom z użyciem formy zwrotnej „farsi”, a także omówimy ich zastosowanie w różnych sytuacjach:

Farsi da parte

Usunąć się (także w znaczeniu przenośnym) – np.: Quando ho saputo della tua candidatura a sindaco io mi sono fatto da parte. = Kiedy dowiedziałem się, że kandydujesz na burmistrza, zrezygnowałem.

Farsi vivo

Dać znać (zob. również "Far sapere") – np.: Se vieni a Varsavia, fatti vivo! = Daj znać jak będziesz w Warszawie!

Podobnie: Farsi sentire – Dać znać – np.: Se vieni a Varsavia, fatti sentire! = Daj znać jak będziesz w Warszawie!

Farsi gli affari propri

Nie wtrącać się – np.: Fatti gli affari tuoi! = Nie wtrącaj się!

Farsi aiutare [da qualcuno]

Prosić o pomoc – np.: Per finire in tempo il bilancio mi sono fatto aiutare da Paolo. = Aby skończyć bilans na czas poprosiłem pomoc Pawła.

INNE

Avere da fare

Jeżeli w odpowiedzi na zaproszenie słyszymy: ho da fare to znaczy, że osoba przez nas zaproszona jest zajęta:

Stasera vado al cinema. Vieni con me? = Dziś wieczorem idę do kina. Pójdziesz ze mną?

Non posso, ho da fare. = Nie mogę, jestem zajęty/a

Podobnie jak w zwrocie poniżej:

Esserci da fare

Utalentowana włoska piosenkarka Giorgia w jednej ze swoich piosenek używa zwrotu „C’è da fare” czyli „jest (wiele) do zrobienia”. Posłuchajcie utworu i postarajcie się zapamiętać ten idiom. Tego trzeba słuchać na maksa! 🙂 Video.

Tra il dire e il fare c’è di mezzo il mare

Łatwiej cos powiedzieć, niż zrobić.

Far d’ogni erba un fascio

Przenośnie: wsadzić wszystko do jednego worka.

Fare a meno di qualcosa

Obyć się bez czegoś – np.: La mattina non posso fare a meno di un caffè. = Rano nie mogę obejść się bez kawy.

Non posso fare a meno di te! = Nie mogę żyć bez Ciebie!

Fare in tempo a

Zdążyć na czas – np.: Non ho sentito la sveglia e non ho fatto in tempo a prendere il treno delle 8. = Nie usłyszałem budzika i nie zdążyłem na pociąg o ósmej.

Fare [qualcosa] di testa propria

Robić coś po swojemu – np.: Ti do molti consigli, ma tu fai sempre di testa tua. = Daję ci zawsze dużo rad, a ty i tak robisz po swojemu.

Far sì che / fare in modo che

Sprawiać że/ Powodować że / Przyczyniać się do czegoś – np.: La sua presenza ha fatto sì che si raggiungesse l’accordo. = Jego obecność sprawiła, że osiągnęliśmy porozumienie.

Farci l’abitudine

Przyzwyczaić się do… – np.: Mi sono fatto l’abitudine di bere un caffè la mattina = Przyzwyczaiłem się do picia porannej kawy.

Farcela

Dać radę coś zrobić, odnieść sukces – np.: Ce l’ho fatta = Udało mi się

Zob. odmianę czasownika FARCELA

Che fare? = Co robić?

ODMIANA WŁOSKIEGO CZASOWNIKA FARE

Czasownik FARE w czasie teraźniejszym ma odmianę nieregularną (zob. post "Włoskie czasowniki nieregularne").

FARE

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

Io faccio

Tu fai

Lui/Lei fa

Noi facciamo

Voi fate

Loro fanno

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io ho fatto

Tu hai fatto

Lui/Lei ha fatto

Noi abbiamo fatto

Voi avete fatto

Loro hanno fatto

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Post stanowi część materiału DB Italia – Nauka włoskiego w Warszawie wykorzystywanego na kursach języka włoskiego na zajęciach w grupach, indywidualnych oraz online.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na TikTok'u, na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

https://dbitalia.pl/fare%202.mp4

Obchody 15 sierpnia w Mesynie na Sycylii – skuteczna nauka włoskiego to także poznawanie włoskich tradycji i obyczajów

Salvatore De Bello — Fri, 08 Aug 2014 15:08:00 GMT

Sierpień w Mesynie – tradycje i wydarzenia

Wśród rzeczy z mojej rodzinnej Mesyny, których brak najbardziej odczuwam, dużo miejsca zajmują wydarzenia i uliczne świętowanie przypadającego w połowie sierpnia Ferragosto [1]. Szczególnie pamiętam pochód Gigantów i procesję Vara. Magia obrazów, dźwięków i barw, typowych dla tych dni, zawsze ożywiała wyobraźnię małego chłopca.

Sierpień 2007 – Ja z córką

Procesja Vara

Piętnastego sierpnia w sposób szczególny obchodzimy święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny idąc w procesji Vara. Nie potrafię wręcz opisać uczuć i wrażeń, jakie zawsze wzbudzało we mnie to święto, wyjątkowe dla mieszkańców Mesyny i – mam nadzieję – niezapomniane dla turystów. Postaram się przedstawić kontekst historyczny i kilka faktów, próbując chociaż w ten sposób oddać jego charakter.

La Vara to wóz w kształcie piramidy, wsparty na wielkich metalowych płozach, wysoki na około 14 metrów, ważący około 8 ton, który ślizga się po mokrym asfalcie, ciągnięty przez ubranych na biało, bosych mężczyzn za pomocą dwóch lin (fachowo: cięgien kotwicznych) o długości ponad 110 metrów każda. Cała ta konstrukcja wykonana jest z metalu, drewna i papier-mâché. Nazwa wozu pochodzi od słowa Bara (pamiętacie może znaczenie tego słowa z opisu wielkanocnych procesji na Sycylii? … no dobrze, już wyjaśniam…:) … ponieważ w najniższej jego części znajduje się trumna Matki Bożej, otoczona przez figury dwunastu apostołów. Patrząc ku górze zauważymy kolejne przedstawienia “Niebios” (z dantejskiego Raju), które przemierza dusza Najświętszej Marii Panny podczas Wniebowzięcia. Jeszcze wyżej posadowiono Ziemię, a Słońce i Księżyc krążą po przeciwnych stronach. Dostrzec można także krążące wokół aniołki. Na szczycie znajduje się figura Chrystusa, który prawą dłonią składa duszę Najświętszej Marii Panny w Empireum [2].

Dawniej aniołki nie były robione z papierowej masy i włókna szklanego. Wcielały się w nie dzieci (często byli to mali mieszkańcy okolicznych sierocińców). A postać Madonny na szczycie wozu przedstawiała dziewczynka, wybrana do tej roli przez … lokalny Senat.

Nazwy części wozu i ciągnących go mężczyzn wywodzą się z terminologii morskiej – mamy więc sterników, wioślarzy, cięgna kotwiczne, załogę statku, gwizdek i bandery).

Tradycja procesji jest bardzo długa. Pierwszy wóz został zbudowany przez architekta Radese w 1535 roku. Początkowo był to “wóz tryumfalny”, który miał uświetnić uroczysty wjazd Karola V do Mesyny w 1535 r., po zwycięstwach odniesionych przez króla pod Tunisem i La Goletta (miasto na tunezyjskim wybrzeżu) nad Hajraddinem Barbarossą [3]. Później przekształcony został w wóz wotywny przedstawiający Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny.

Wysiłkowi ciągnących wóz mężczyzn towarzyszy – wzdłuż całej trzykilometrowej trasy – odgłos krzyków i wezwań tłumu, wśród których najczęściej słychać “Viva Maria!”. To nie jest jednak przedstawienie, to wydarzenie religijne, w którym uczestniczy całe miasto. To przeżycie, które przyprawia o gęsią skórkę wiele osób, uczestniczących w nim na ulicach i balkonach, skąd powiewają białymi chusteczkami aż do samego końca – do sugestywnego wjazdu na “mój” Piazza Duomo.

Pochód Gigantów

Przy via Catania, ulicy, która prowadzi na cmentarz, ciekawość małego Salvatore wzbudzały zawsze Giganty – dwa ogromne posągi na koniach, zrobione z drewna i masy papierowej, wysokie na ponad 8 metrów. Mesyńczycy nazywali je zawsze “U Giganti e a Gigantissa” (Gigant i Pani Gigant :). Dla małego chłopca gigantyczne wydawały się wówczas “normalne” konie, co dopiero mówić o koniach, na których siedzieli Giganci! Zza muru okalającego cmentarz i ogromnych bram nekropolii zerkałem niepewnie, by dostrzec jakieś szczegóły tych niezwykłych figur, które przyciągały mnie i odpychały zarazem.

Chciałem wtedy, by mama opowiedziała mi znów legendę o dwóch Gigantach … Około roku 970 n.e. na Mesynę napadły wojska saraceńskiego wojownika Hassana Ibn-Hammara, który zakochał się w pięknej mieszkance mojego miasta o imieniu Mata (jest to dialektalna forma imienia Marta). Z miłości do niej wojownik przeszedł na wiarę chrześcijańską i przyjął imię Grifone. Według tej samej legendy, Mata i Grifone założyli miasto Mesyna.

Co roku musiałem jednak poskramiać moją ciekawość i czekać na tę opowieść do połowy sierpnia, kiedy to dwoje Gigantów, Mata i Grifone przemierzali w pochodzie ulice miasta.

Jeżeli zdarzy Wam się być na Sycylii około 15. sierpnia naprawdę warto przyjechać do Mesyny, by poczuć atmosferę tych świątecznych dni.

Salvatore De Bello

[1] Ferragosto: jest to włoskie święto, obchodzone 15 sierpnia, które zbiega się ze świętem katolickim l’Assunzione della Beata Vergine czyli świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

[2] Empireum: niebiosa, raj

[3] Hajraddin Barbarossa, urodził się w Midilli w Grecji w 1478, zmarł w Stambule w 1546. Admirał wojsk Imperium osmańskiego, pirat Morza Śródziemnego.

Tradizioni e manifestazioni dell’agosto messinese

Tra le cose che mi mancano di più di Messina, la città in cui sono nato, ci sono gli eventi e le manifestazioni che si tengono ogni anno a metà agosto ed in particolare la passeggiata dei Giganti e la processione della Vara. La magia di immagini, suoni e colori che caratterizzava quei giorni, accendeva la mia fantasia da bambino.

La processione della Vara

Il 15 agosto si festeggia in modo solenne l’Assunzione di Maria in Cielo con la processione della Vara. È quasi impossibile descrivere le sensazioni e le impressioni che offre questa festa, unica per i messinesi, ma spero lo sia anche per chi la vive come turista. Provo comunque a citare qualche dato per comprendere almeno “cos’è” la Vara e qual è il contesto storico in cui è nata.

La Vara è un carro di forma piramidale costruito su grandi scivoli metallici, alto circa 14 metri, pesante circa 8 tonnellate, che viene fatto slittare sull’asfalto bagnato, trainato da circa un migliaio di tiratori, vestiti di bianco ed a piedi scalzi, tramite due gomene lunghe ciascuna più di 110 metri. La struttura è realizzata in metallo, legno e cartapesta. Il nome deriva da Barain quanto nella parte più bassa è rappresentata la tomba di Maria Vergine intorno alla quale sono raffigurati i dodici apostoli. Spostandosi verso l’alto sono raffigurati i “Cieli” (il Paradiso) che l’Anima della Madonna attraversa durante la sua Ascensione. Più in alto si trova la Terra mentre il Sole e la Luna girano su lati opposti. A diversi livelli girano anche degli angioletti. In cima si trova la figura di Cristo che con la mano destra porge l’Anima della Vergine Maria all’Empireo [2].

Anticamente gli angioletti della Vara non erano di cartapesta e vetroresina, ma venivano impersonati da bambini (spesso orfani degli istituti messinesi), mentre la bambina che impersonava la Madonna in cima alla Vara era scelta, dal Senato.

I termini relativi al carro ed ai suoi tiratori sono di provenienza marinara (timonieri, vogatori, gomene, ciurma, fischietto e bandiere).

La tradizione ha origini molto antiche, fu costruita nel 1535 dall’architetto Radese, inizialmente come “carro trionfale” per celebrare l’entrata di Carlo V a Messina nel 1535, dopo la vittoriosa impresa di Tunisi e La Goletta (città della costa tunisina) contro Ariadeno Barbarossa [3], successivamente venne trasformata in carro votivo raffigurante l’Assunzione della Vergine in Cielo.

Lo sforzo dei tiratori durante la processione è accompagnato per tutto il percorso di circa 3 chilometri dalle urla e dalle invocazioni della folla sulle quali prevale il grido “Viva Maria!”. Non è uno spettacolo, ma un evento religioso al quale partecipa tutta la città che fa venire la pelle d’oca alle decine di migliaia di persone che vi assistono per strada e dai balconi agitando fazzoletti bianchi fino al suggestivo arrivo nella “mia” Piazza Duomo.

La passeggiata dei Giganti

In via Catania, la strada che porta al cimitero la mia curiosità di bambino veniva sempre colpita dal deposito dei Giganti, due colossali statue di legno e cartapesta di giganti a cavallo alte più di 8 metri, che i messinesi chiamano da sempre “U Giganti e a Gigantissa” (Il Gigante e la Gigantessa). Sono sempre stato più basso della media e mi sembravano già altissimi i cavalli “normali”, figuriamoci l’impressione che destavano in me i cavalli dei Giganti. Cercavo di sbirciare attraverso il muro di recinzione e gli enormi cancelli qualche particolare di queste due figure che mi spaventavano ed attiravano allo stesso tempo.

Chiedevo così a mia madre di raccontarmi la leggenda dei due Giganti che narra che a Messina, intorno al 970 d. C. la città di Messina fu invasa dal guerriero saraceno Hassan Ibn-Hammar, che si innamorò della messinese Mata (forma dialettale del nome Marta). Per l’amore per Mata, il guerriero si convertì al cristianesimo e cambiò il suo nome in Grifone. Secondo la stessa leggenda Mata e Grifone furono i fondatori della città di Messina.

Comunque la mia curiosità doveva attendere ogni anno fino a metà agosto (qualche giorno prima del 15), quando finalmente i due Giganti Mata e Grifone venivano portati in corteo per le strade della città.

Se vi capita di trovarvi in Sicilia in questo periodo veramente vale la pena andare a Messina per vivere l’atmosfera di queste giornate di festa.

Salvatore De Bello

[1] Ferragosto: Festività religiosa cattolica del 15 agosto, che si riferisce all’Assunzione di Maria in Cielo. La parola deriva dal latino Feriae Augusti, giorni feriali introdotti dall’imperatore romano Augusto, che ricorrevano nel mese di agosto.

[2] Empireo: Secondo la teologia medievale, decimo e ultimo cielo, sede di Dio e dei beati.

[3] Khayr al-Dīn Barbarossa, detto Ariadeno Barbarossa. Nato a Mitilene in Grecia nel 1466 circa – morto a Istanbul nel 1546, fu un corsaro e ammiraglio ottomano.

Piłka nożna i rodzajniki – James Błąd – Część 12

Salvatore De Bello — Wed, 02 Jul 2014 18:21:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Od pewnego czasu przestałem interesować się piłką nożną. Nie śledzę już nawet Mundialu.

Jeśli zapytacie mnie drodzy czytelnicy Jamesa Błąda – od kiedy? – odpowiem Wam, że pewnie od 24 czerwca… 🙁 (przyp.: 24 czerwca 2014 reprezentacja włoskiej piłki nożnej przegrała mecz z Urugwajem. Czerwoną kartkę otrzymał Claudio Marchisio - ulubiony piłkarz Jamesa Błąda w tamtych czasach. Luis „Wampir” Suarez ugryzył włoskiego piłkarza Giorgio Chiellini).

Kiedy jednak podczas lekcji niektórzy uczniowie nawiązują do piłki nożnej, bo teraz wszyscy o tym mówią, wówczas – aby szybko zmienić temat – tłumaczę im, jak należy używać rodzajników określonych z nazwami drużyn piłkarskich. Na pewno zainteresowani Ligą Włoską znają takie nazwy jak „la Roma”, „il Torino”, „la Juventus”, „il Milan”. W języku włoskim na ogół nie używamy rodzajnika określonego przed nazwami miast z wyjątkiem: nazwa miasta + przymiotnik np. „la Roma antica”, „la bella Torino”, „la Palermo normanna”. Inaczej jest jednak w przypadku drużyn: tu potrzebne są przed nazwami rodzajniki określone np. „La Roma ha vinto”.

W jakim przypadku należy użyć „il” a w jakim „la”? Kiedy nazwa drużyny ma taką samą nazwę jak miasto, z którego pochodzi, lub wersję nieznacznie zmienioną (np. „Genova” = miasto, „Genoa” = drużyna) – rodzajnika męskiego „il” używa się po to, by odróżnić nazwę drużyny od toponimu (nazwy miejsca), który jest normalnie rodzaju żeńskiego (la magnifica Cagliari = miasto; il magnifico Cagliari = drużyna).

Rodzaj żeński, który prawdopodobnie odnosi się do pomijanego rzeczownika rodzaju żeńskiego “drużyna”, stosuje się z nazwami w formie przymiotnika oznaczającego pochodzenie (la Fiorentina, l’Udinese) oraz z nazwami odnoszącymi się do toponimu (a zatem: l’Atalanta, la Juventus, la Sampdoria, a także la Lazio: nazwa drużyny, która tylko dzięki rodzajnikowi żeńskiemu odróżnia się od nazwy regionu). Głównym wyjątkiem, który potwierdza tę regułę jest „la Roma”.

A więc nazwa klubu piłkarskiego, w którego nazwie znajduje się nazwa miasta, jest rodzaju męskiego: il Milan (angielska nazwa miasta Mediolan), il Napoli, il Bayern Monaco, il Manchester United, il Chievo Verona itp.

Z kolei klub, w którego nazwie nie ma nazwy miasta, jest rodzaju żeńskiego: la Juventus, la Sampdoria, la Fiorentina, l’Inter, l’Atalanta itp.

A jak się mówi po włosku „rzut karny”? Odpowiedź na to i wiele innych pytań znajdziesz w słowniku piłkarskim.

Natomiast tu zapoznasz się z typami i zasadami użycia rodzajników określonych.

Jak zwykle zapraszam do komentowania. Lajkuj i śledź nas na Facebook’u i na Instagram’ie.

Salvatore De Bello

James Błąd w akcji

Letnie spotkanie sympatyków bloga

Hanna Szulczewska & Salvatore De Bello — Fri, 13 Jun 2014 08:28:00 GMT

5:40 – pobudka i bieg, 6:50 prysznic, 7:15 lekcja hiszpańskiego – tak rozpoczął dziś swój (zwykły) dzień specjalny gość naszego wydarzenia, utwierdzając nas w przekonaniu, że i sport i nauka języka to dyscypliny długodystansowe. Kto chce zostać w nich mistrzem powinien systematycznie trenować, ale też skutecznie szukać motywacji i wiedzieć, jak mierzyć się z kryzysem, który – właściwie „spożytkowany” – może stać się szansą.

Powiązaniom nauki i sportu poświęcone było kolejne spotkanie z autorami i czytelnikami naszego bloga, zatytułowane „Nauka języka obcego jak sport długodystansowy?”. Naszym gościem specjalnym był Robert Korzeniowski, wielokrotny mistrz olimpijski w chodzie, najbardziej utytułowany i jeden z najwybitniejszych polskich sportowców. Ciekawie opowiadał o swoich doświadczeniach w nauce języków obcych, a jego plan dnia (który przytoczyliśmy powyżej) potwierdza, że właściwe podejście i systematyczna praktyka czyni mistrza. Gdy dodać do tego talent i osobowość naszego gościa – jest to mistrzostwo na miarę olimpijskiego złota.

Marek Tronina, organizator Maratonu Warszawskiego i redaktor naczelny magazynu „Bieganie”, mówił o tym jak pokonać sportowy kryzys, a Anna Pawłowska-Pojawa, pisząca dla tygodnika „Wprost”, autorka bloga aniabiega, opowiadała, jak odnaleźć motywację i jej nie stracić. Z kolei Adam Klein, redaktor naczelny znanego portalu bieganie.pl, zaprezentował swoje refleksje na temat systematyczności i metod nauki.

Niespodzianką wieczoru był krótki pokaz ćwiczeń rozgrzewających i rozciągających – przed i po biegu – który zaprezentowała znana już czytelnikom bloga Meg – Gosia Kretowicz, trener fitnessu i Event Manager w firmie Fabryka Chwil, także autorka bloga: www.fitoclock.blogspot.com.

Fani sportu mogli zdobyć autograf oraz zdjęcie z gośćmi specjalnymi.

Na deser przygotowaliśmy degustację win i włoskich przekąsek, przy której można było porozmawiać na temat nauki języka obcego i sportu. Każdy z uczestników spotkania otrzymał drobne upominki związane z naszym blogiem, orzeźwiający włoski napój „Chinotto” w prezencie od Heritage Shop&Wineoraz specjalny bon podarunkowy od sklepu sportowego Ergo, dzięki któremu uczestnicy będą mogli rozpocząć lub kontynuować swoją naukę również w sporcie.

Dziękujemy naszym gościom i życzymy, aby ich zapał, motywacja i pozytywne podejście do podejmowanych zadań udzieliły się wszystkim czytelnikom bloga „Jednym słowem”.

Hanna Szulczewska & Salvatore De Bello

Informacja prasowa

Robert Korzeniowski

Włoski czasownik PRENDERE - James Błąd - Część 11

Salvatore De Bello — Tue, 10 Jun 2014 18:08:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

James Błąd jest dżentelmenem, więc nie może zdradzić kto jest autorką tego błędu.

Jakiś czas temu robił remont łazienki, gdzie zainstalował nowy prysznic. Wkrótce odwiedził go tajemniczy gość. W pewnym momencie usłyszał: „Vado a prendere la doccia” (doccia = prysznic), zdanie które po włosku brzmi: „Idę wziąć prysznic”. Nasz bohater zdenerwował się, bo pomyślał, że jego nowiutka łazienka zniszczy się. Jednak po chwili zdał sobie sprawę, że to był typowy błąd językowy, ponieważ poprawnie „brać prysznic” po włosku mówi się „fare la doccia”.

W języku włoskim czasownika prendere używa się w różnych sytuacjach. Podaję kilka przykładów oraz jego odmianę w czasie teraźniejszym (presente) i przeszłym dokonanym (passato prossimo).

A może Wy – fani Błąda, moglibyście poszerzyć listę przykładów ? Chętnie odpowiem na Wasze wątpliwości. Zasugerujcie proszę tematy postów. Zapraszam!

Salvatore De Bello

Prendere = Brać, wziąć

Prendere qualcosa da bere/mangiare – Cosa prendi da bere? Prendo un caffè, grazie! = Czego się napijesz? Napiję się kawy, dziękuję.

Prendere l’autobus, la metro, etc. – Ogni mattina prendo la metro a Kabaty. = Każdego ranka wsiadam do metra na Kabatach.

Prendere parte a – Venerdì ho preso parte ad una conferenza. = W piątek wziąłem udział w konferencji.

Prendere una strada – Prendi la prima strada a sinistra/ a destra. = Skręć w pierwszą w lewo / prawo.

Prendere appunti – Quando parla l’insegnante prendo sempre appunti = Kiedy mówi nauczyciel, zawsze robię notatki.

Prendere una decisione – Ieri ho preso una decisione importante = Wczoraj podjąłem ważną decyzję.

Prendere in considerazione qualcosa – Ho preso in considerazione la tua proposta = Wziąłem pod uwagę Twoją propozycję.

Prendere il raffreddore – Ho preso un brutto raffreddore = Przeziębiłem się.

Prendere una cotta per qualcuno - Ho preso una cotta per Alessandra (Mi sono innamorato di Alessandra) = Zakochać się w kimś. Np. Zakochałam się w Alessandrze.

Prendere un impegno – Luigi ha preso l’impegno di pagare entro domani = Luigi zobowiązał się zapłacić do jutra.

Prendere cura di qualcuno – L’infermiera prende cura del paziente = Pielęgniarka opiekuje się chorym.

Prendere in giro qualcuno – I compagni di classe hanno preso in giro Claudio = Koledzy z klasy naśmiewali się z Claudio.

Czasownik PRENDERE w czasie teraźniejszym ma odmianę regularną (zob. post "Włoskie czasowniki regularne").

PRENDERE

PRESENTE (CZAS TERAŹNIEJSZY) *

Io prendo

Tu prendi

Lui/Lei prende

Noi prendiamo

Voi prendete

Loro prendono

PASSATO PROSSIMO (CZAS PRZESZŁY DOKONANY) *

Io ho preso

Tu hai preso

Lui/Lei ha preso

Noi abbiamo preso

Voi avete preso

Loro hanno preso

* io=ja, tu=ty, lui=on, lei=ona, Lei=Pan/Pani, noi=my, voi=wy, loro=oni/one

Anto' fa caldo! - James Błąd - Część 10

Salvatore De Bello — Wed, 28 May 2014 17:58:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Zima, za oknem śnieżyca, temperatura bliska -20 stopni 😉 . Jednak lekcji nie odwołałem; przychodzą na zajęcia zmarznięci uczniowie i jeden z nich mówi: „Oggi è molto caldo!”.

Patrzę ze zdumieniem. Chciałbym wezwać psychiatrę, ale po chwili zdaję sobie sprawę, że ma na myśli zupełnie coś innego – po prostu pomylił słowo caldo z angielskim cold.

Zimno po włosku mówi się „freddo” więc powiemy: „Oggi c’è freddo!” lub – ponieważ Włosi posługują się często czasownikiem „fare”: „Oggi fa freddo”. Natomiast „ciepło” to po włosku „caldo”. Może drogi Czytelniku przypominasz sobie włoską aktorkę Luisę Ranieri w reklamie „Anto’ fa caldo… Anto’ fa freddo!”. Zob. również post "Jak uczyć się włoskiego oglądając reklamy z lat ’80 i ‘90".

Jeśli chcesz sprawdzić inne słowa i wyrażenia po włosku dotyczące pogody, zajrzyj na stronę „Włoski słownik o pogodzie". Posłuchaj również ich poprawnej wymowy.

Podaję kilka przysłów związanych z pogodą:
• Il bel tempo si vede dal mattino
• Rosso di sera bel tempo si spera
• Nubi a pecorelle, pioggia a catinelle
• Aprile non ti scoprire, Maggio vai adagio…

A na koniec włoskie powiedzenie „lekko polityczne”: Piove, governo ladro!

James Błąd czeka na Wasze tłumaczenie lub podobne przykłady po polsku 🙂 .

Salvatore De Bello

Sycylijska majówka

Piotr Dudziński — Thu, 08 May 2014 15:05:00 GMT

Uczymy się języków obcych, poznajemy nowe słowa i wyrażenia, jesteśmy już na poziomie B2 i… czas na egzamin. Nie, nie ten pisemny; myślę o egzaminie własnym, bardzo przyjemnym, czyli o podróży do innego kraju. Tu nie tylko sprawdzimy (lub nie) naszą znajomość języka, ale przede wszystkim poczujemy się swobodniej.

Właśnie wróciłem z Sycylii, gdzie pojechałem zainspirowany opowiadaniami Salvatore. Podróż zorganizowałem sam: linie lotnicze mają strony www w języku polskim, a większość miast – także w języku angielskim. Znając kilka słówek po francusku, łatwo domyśliłem się znaczenia nieznanych słów w języku włoskim na stronach poświęconych zabytkom czy komunikacji (przecież uczyliśmy się, jak zrozumieć sens informacji z kontekstu!).

Jadąc na Sycylię nie nastawiałem się na kolejne muzea czy zabytki (starożytne świątynie widziałem już w Rzymie J ), chciałem poczuć klimat miast, zobaczyć przyrodę, trochę podejrzeć, jak żyją ludzie. A są oni bardzo mili, mimo że raczej nie mówią po angielsku (a starsi nawet po włosku, lecz w lingua siciliana) to bez problemu znajdziemy właściwą drogę, a w hotelu (podobnym do tysiąca nam już znanych) włączymy światło, skorzystamy z prysznica itp. W ciągu 10 dni zjechałem 1608 km (samochód, bez problemu wynajęty jeszcze w Polsce, odebrałem na lotnisku w Palermo), widziałem piękne małe miasteczka, drogi wijące się wzdłuż morza i biegnące ku morzu zbocza gór, na których pasą się owce, opuszczone domy, gaje pomarańczowe, wspaniałe widoki, kwitnące łąki i wiele innych miejsc. Z przyjemnością oglądałem targi owoców i ryb, na których nie ma pamiątek dla turystów, a można uczyć się nazw warzyw, owoców, gatunków ryb. Dwie godziny spędziłem w lokalnej restauracyjce na przedmieściach Katanii, obserwując tradycyjne sycylijskie rodziny jedzące obiad, próbując miejscowe ciastka, czy pyszne świeże pieczywo z małej piekarni. Dzięki Salvatore, że poleciłeś mi kilka miejsc!

Mógłbym godzinami opowiadać o moich wrażeniach, ale piszę ten post, by przekonać Was do innego zwiedzania. Postarajcie się poznać trochę kraj, do którego jedziecie, ludzi, przyrodę klimat. Gdy znając choć trochę język obcy czujemy się pewniej i odważniej, może warto czasem poświęcić kolejny „obowiązkowy” punkt wycieczki dla miejsca, które zostanie nam w pamięci, a które sami odkryjemy! Poszperajmy trochę w internecie, weźmy podręczne rozmówki i sami zorganizujmy sobie wakacje! Na prawdę warto! Mam nadzieję, że przekona Was do tego kilka zdjęć.

Piotr Dudziński

Kolory Sycylii

W odpowiedzi na wielki post o Wielkim Poście – Święta Wielkanocne na Sycylii

Piotr Dudziński — Thu, 08 May 2014 15:02:00 GMT

W Wielki Piątek, 18 kwietnia 2014 r., jak co roku od wieków, ulicami Palermo przechodzi wiele procesji wielkopostnych – Processione – przygotowujących do La Santa Pasqua. Poprzedzają je orkiestry dęte grające muzykę żałobną. W procesji uczestniczą tylko świeccy, którzy niosą ogromne i bardzo ciężkie figury Matki Boskiej Bolesnej i ciała zmarłego Chrystusa. Według mojej znajomej Ewy, która Sycylię zna prawie jak rodowita Włoszka, te ciężkie figury niosą wierzący Sycylijczycy w intencji własnej lub cudzej. Poświęcają swój wysiłek, ból i modlitwę w sobie tylko znanej intencji.

Mam nadzieję, że zdjęcia oddają tę niezwykła atmosferę.

Warto odwiedzać inne kraje w czasie świąt, poznawać tradycje i zwyczaje. Dobrze jest uczestniczyć w uroczystościach, a znając liturgię w jęz. polskim z pewnością zrozumiemy modlitwy w innym języku, co będzie nowym i ciekawym doświadczeniem lingwistycznym.

Piotr Dudziński

Procesja w Palermo 2014

Zob. także post "Wielki post o Wielkim Poście – Święta Wielkanocne na Sycylii"

Drzemka po włosku - James Błąd - Część 9

Salvatore De Bello — Wed, 16 Apr 2014 17:42:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Jestem Błąd. James Błąd.

W tym przypadku nasz ulubiony bohater zajmuje się kolejnym stereotypem dotyczącym włoskich obyczajów. Włosi mają sjestę! W języku polskim często słyszy się to określenie dla włoskiej przerwy obiadowej. Czy to prawda, że Włosi maja sjestę? W Hiszpanii nazywa się „siesta” krótką drzemkę we wczesnych godzinach popołudniowych, często po obiedzie (wikipedia). Jednak słowo to pochodzi od łacińskiego hora sexta czyli szósta godzina (od rana).

We Włoszech też istnieje taki moment ale nazywamy go pausa pranzo [1], natomiast w odniesieniu do drzemki używamy terminu sonnellino pomeridiano [2], pennica lub pennichella [3]. Rzymianie dodatkowo mają określenie abbiocco, jak np. w zdaniu: „C’ho n’abbiocco!” [4] 🙂 .

Czas trwania pauzy i sposób korzystania z niej, jest bardzo zróżnicowany w zależności od rodzaju wykonywanej pracy i miejscowości. Zazwyczaj obiad we Włoszech jest ważniejszym posiłkiem niż w innych krajach. Czas ten Włosi wykorzystują nie tylko na jedzenie i odpoczynek od pracy, ale także jako okazję do socjalizacji. Jak zwykle zapraszamy do komentowania i do kliknięcia na linki aby usłyszeć poprawną wymowę.

Salvatore De Bello

[1] Pausa pranzo = przerwa na lunch

[2] Sonnellino pomeridiano. Sonno = sen. Sonnellino = zdrobnienie od sonno. Pomeridiano = popołudniowy. Pomeriggio = popołudnie

[3] Pennica = jw. w znaczeniu potocznym. Pennichella = zdrobnienie od pennica

[4] Abbiocco = napad snu w dialekcie rzymskim

Allegro - James Błąd - Część 8

Salvatore De Bello — Mon, 31 Mar 2014 17:35:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

W tym odcinku James Błąd nie zajmie się jak dotychczas błędami, ale pokaże kilka przykładów włoskich nazw, które są używane w nazwach polskich marek. W niektórych przypadkach jest to uzasadnione. Jednak nie zawsze są one odpowiednio dobrane – “trafione”. Wśród moich uczniów są tacy, którzy zajmują się marketingiem. Czasami pytają mnie: “Salvo czy znasz jakieś włoskie słowo, które byłoby odpowiednie dla produktu X?”, innym razem natomiast są zainteresowani tylko włoskim brzmieniem 🙂 . Jako tajny agent nie mogę zdradzić Wam, kto mnie o to pytał. Poniżej przytoczę kilka przykładów.

Zacznijmy od serwisu aukcyjnego Allegro. Zapewne wielu z Was z niego korzysta, ale nie wie, skąd wzięła się ta włoska nazwa. Po włosku “allegro” znaczy wesoły, a w terminologii muzycznej to określenie rytmu: szybko, wesoło. Tak właśnie powinny działać aukcje w serwisie. To połącznie jest chyba trafnie dobrane. Natomiast w innych przypadkach “c’è poco da stare allegri” (pozwólcie, że nie przetłumaczę) 🙂 .

Gdy piszę ten post, towarzyszy mi piosenka Alegria (po włosku pisze się „Allegria” z podwóją „l”), utwór “multikulti” śpiewany po włosku, hiszpańsku i angielsku przez kanadyjską piosenkarkę Francescę Gagnon, o niezwykle ciepłym głosie. Posłuchajcie!

Nie mogę zrozumieć natomiast, jaki jest związek włoskiej nazwy Lento z serwisem ogłoszeniowym. Lento bowiem po włosku to wolny (wolno), mimo to, że w opisie portalu jest napisane: “…łatwo i szybko kupować i sprzedawać…”

Włochy kojarzą się m.in. z pizzą. W polskich pizzeriach mamy bogaty ich wybór: pizza pepperoni (poprawna nazwa powinna być napisana przez jedno “p”), pizza mafiozo (może lepiej nie będę komentować stereotypu „Włoch = mafioso”, dodam tylko, że słowo mafioso piszemy przez “s”, a nie “z”).

W Polsce jedna z sieci pizzerii wybrała włoską nazwę “Da Grasso”; po włosku to “U grubego”. Może słusznie… ?

A propos pizzy, nasza czytelniczka Wiola, napisała o reklamie telewizyjnej pizzy z pisownią Guseppe, w której śpiewają (dżiuseppe pizza italiana…lalala), chociaż w nazwie nie ma “i”. Po włosku nie istnieje imię Guseppe, lecz Giuseppe (wymawiamy Dżiuseppe). To prawda, że włoskie „gu” wymawia się jak w wyrazach gusto, gustare, itd. Video reklama Guseppe.

To moje włosko-polskie przykłady, może Wy też coś dorzucilibyście do tej listy?

Salvatore De Bello

Wielki post o Wielkim Poście – Święta Wielkanocne na Sycylii

Salvatore De Bello — Thu, 06 Mar 2014 13:24:00 GMT

Lutowy, piątkowy wieczór na warszawskim Powiślu. Spotykam się z Joanną, przyjaciółką naszego bloga „Jednym słowem” i Piotrem – jego współautorem. Tematem spotkania jest moja ukochana Sycylia, moja terra natia (miejsce, w którym się urodziłem). Piotr wybiera się na Sycylię w najbliższe Święta Wielkanocne [1]. Otwiera ogromną mapę wyspy i zaczynamy nasze spotkanie. Joanna i Piotr mają mnóstwo pytań, ale ja niestety nie jestem przygotowany. Wstyd! Od kiedy skończyłem 18 lat, zamieszkałem w Rzymie i często nie miałem czasu na wakacje w moich rodzinnych stronach, w mojej terra natia [2].

Na początku mówię, że w tym regionie, zresztą jak na terenie całych Włoch, nie ma symbolicznej dla Polski święconki (może zwyczaj ten istniał w bardzo dawnych czasach, nie jestem jednak pewien), ale w czasie Świąt – tak jak w Polsce – dekoruje się Groby Pańskie (po włosku sepolcri).

Podczas rozmowy z Piotrem, przychodzi mi na myśl wspomnienie z dzieciństwa – procesja w Wielki Piątek w Mesynie, tzw. Barette [3]. Chciałbym uspokoić czytelników bloga, psychoterapeuta powiedział mi, że te wspomnienia z przeszłości są normalne dla faceta po czterdziestce 🙂 . Barette to procesja odbywająca się w Wielki Piątek, podczas której uczestnicy niosą platformy z figurami upamiętniającymi Mękę Chrystusa. Tradycja sięga XV wieku. Mam nadzieję, że wideo dokładnie odzwierciedla atmosferę panującą na tej procesji: www.youtube.com/watch?v=k3-1mCPYfTw. Miny moich rodaków są po prostu bezcenne! 🙂

Procesja w Wielki Piątek w Mesynie, tzw. Barette

Spotkanie z Joanną i Piotrem powoli dobiega końca, żegnam się i obiecuję, że resztę informacji prześlę im drogą mailową.

Po powrocie do domu zabieram się do szukania w Internecie informacji o obrzędach Wielkiego Tygodnia na Sycylii. Poniżej podaję linki:

Pasqua in Sicilia: www.pasquainsicilia.it

Wikipedia – Riti della Settimana Santa in Sicilia: http://it.wikipedia.org/wiki/Riti_della_Settimana_Santa_in_Sicilia

Sicilia in festa: www.siciliainfesta.com

Prawie w każdej miejscowości organizowane są w tym okresie uroczystości. Wiele z nich, (jak np. Barette w Mesynie), pochodzi z okresu hiszpańskiej obecności na Sycylii, ale nie brakuje innych tradycji, jak ta związana z Kościołem prawosławnym, gdzie praktykuje się obrzęd grecko-prawosławny. We Włoszech dzieje się tak we wspólnocie w Piana degli Albanesi w prowincji Palermo. Jest to enklawa, która skupia potomków chrześcijan, wygnanych z Albanii w drugiej połowie XV w., w czasach imperium ottomańskiego, które zagrażało chrześcijaństwu na Półwyspie Bałkańskim. Znaleźli oni schronienie właśnie tu, w Italii. Do dzisiaj zachowują język i tradycje swoich przodków. W uroczystości liturgicznej używa się zarówno języka greckiego jak i albańskiego, a w Wielkim Tygodniu świętuje się Java i Madhe.

Kobiety ubrane w charakterystyczne albańskie stroje

Piana degli Albanesi – dwujęzyczne znaki drogowe w języku włoskim i albańskim

Chciałbym jeszcze wspomnieć o Processione dei Misteri (Procesja Tajemnic), która odbywa się w Trapani od godz. 14:00 w Wielki Piątek i trwa prawie dwadzieścia cztery godziny. Jest to najdłuższy i zarówno jeden z najstarszych obrzędów religijnych we Włoszech.

Misteri to dwadzieścia platform artystycznych, na których ukazana jest męka i śmierć Chrystusa. Procesja przechodzi ulicami Trapani, w niezwykle sugestywnej oprawie świetlnej, dźwiękowej i kolorystycznej.

Processione dei Misteri w Trapani: www.youtube.com/watch?v=2NVKxZyJXCE

Kończąc mój email do Piotra, myślę, że tradycje wielkanocne we Włoszech są równie niezwykłe jak te w Polsce. Dobrze, że nadal istnieją. Mam szacunek do tego, co je symbolizuje i ciekawi mnie ich historia. Ale też pamiętam, że Wielki Post to nie tylko mój wpis na blogu. Dobrze jest chwilę się nad tym zastanowić, pomyśleć o innych i może coś dla nich zrobić. Zresztą nie tylko w tym czasie …

Salvatore De Bello (tłumaczenie: Hanna Szulczewska)

[1]: Wielkanoc to po włosku Pasqua.

[2]: Terra natia = miejsce narodzin.

[3]: Termin Barette nawiązuje do czasów pierwszych procesji religijnych, podczas których niesiono obraz Matki Boskiej Bolesnej (Madonna Addolorata), a za nim niewielkie trumny (trumna to po włosku bara, a końcówka -ette to zdrobnienie).

Dzisiaj w wielkotygodniowej procesji nie ma już trumien. Przedstawiane są fragmenty Pasji Chrystusa. Pozostała jednak nazwa Barette.

La Quaresima in Sicilia

Varsavia, una sera di febbraio, ho un incontro a Powiśle, un quartiere nel centro della città, con Piotr uno degli autori del blog “In poche parole” e Joanna una delle amiche del nostro blog. Il tema dell’incontro è la mia adorata Sicilia. Piotr deve andare in Sicilia a Pasqua. Apre un’enorme mappa dell’isola e iniziamo il nostro incontro. Joanna e Piotr mi pongono moltissime domande, ma purtroppo non sono preparato. Che vergogna! Da quando avevo 18 anni mi sono trasferito a Roma e spesso ho trascorso le vacanze lontano dalla mia terra natia.

Dico subito, che in questa regione, come nel resto dell’Italia, non c’è l’usanza tipica in Polonia, della benedizione dei cestini contenenti la colazione della domenica di Pasqua (forse questo rito era praticato tanto tempo fa, ma non ne sono a conoscenza). Come in Polonia il Giovedì Santo nelle chiese si preparano gli altari della reposizione (nel linguaggio popolare chiamati “sepolcri”): http://it.wikipedia.org/wiki/Altare_della_reposizione.

Usanza polacca – Cestino contenente gli elementi tradizionali della colazione pasquale che viene portato poi in chiesa il Sabato Santo per la benedizione

Parlando con Piotr, mi ritorna in mente una reminiscenza della mia gioventù, la processione delle Barette, che si tiene il Venerdì Santo a Messina.

Vorrei tranquillizzare gli affezionati lettori del blog, lo psicoterapeuta mi ha detto, che questi flashback del passato sono normali per gli uomini che hanno passato la quarantina 🙂 .

Le origini della processione risalgono al XV secolo, periodo della presenza spagnola a Messina. Il termine Barette si riferisce alle origini del corteo religioso, poiché venivano portate a spalla un’immagine dell’Addolorata, un simulacro di bara con il Cristo morto, seguito da altre piccole bare. Fu nel 1610, che la Confraternita dei Bianchi deliberò di promuovere una processione con statue rievocative la Passione di Cristo. Per avere un’idea dell’atmosfera che si respira durante la processione rimando a questo video: www.youtube.com/watch?v=k3-1mCPYfTw. Guardare le facce di alcuni dei miei concittadini non ha prezzo 🙂 .

L’incontro con Joanna e Piotr volge al termine, mi congedo e prometto di mandare le altre informazioni tramite e-mail.

Tornato a casa, mi metto al lavoro per cercare del materiale sui riti e le celebrazioni per la Settimana Santa in Sicilia. Peccato che non lo avessi fatto prima di andare all’appuntamento (scrivo sulla mi agenda: ricordarsi di fissare un’altra seduta dallo psicoterapeuta 🙂 ), ecco alcuni risultati della ricerca:

Pasqua in Sicilia: www.pasquainsicilia.it

Wikipedia – Riti della Settimana Santa in Sicilia: http://it.wikipedia.org/wiki/Riti_della_Settimana_Santa_in_Sicilia

Sicilia in festa: www.siciliainfesta.com

Quasi tutti i festeggiamenti risalgono al periodo della presenza spagnola in Sicilia, ma non mancano altre tradizioni come quella legata alla chiesa ortodossa di rito greco-ortodosso come a Piana degli Albanesi. A Piana degli Albanesi in provincia di Palermo, esiste una colonia che fonda le sue radici su un gruppo di esuli provenienti dell’Albania che cercarono rifugio in Italia nella seconda metà del XV secolo, a causa dell’occupazione turco-ottomana che minacciava la cristianità nei territori della penisola balcanica. Ancor oggi si conservano la lingua e le tradizioni albanesi e nelle celebrazioni liturgiche vengono utilizzate sia la lingua greca che la lingua albanese. I festeggiamenti della Settimana Santa si chiamano Java e Madhe.

Vorrei ancora ricordare la processione dei Misteri, che si tiene a Trapani alle 14:00 del Venerdì Santa e dura quasi ventiquattro ore. È la più lunga manifestazione religiosa italiana ed una tra le più antiche. I Misteri sono venti raffigurazioni artistiche della Passione e Morte di Cristo, esattamente diciotto gruppi, più i due simulacri di Gesù Morto e di Maria Addolorata. La processione percorre le vie di Trapani, in uno spettacolo di luci, suoni, colori ed emozioni.

La processione dei Misteri a Trapani: www.youtube.com/watch?v=2NVKxZyJXCE

Sto finendo di preparare l’e-mail per Piotr, e faccio una riflessione sulle tradizioni pasquali in Italia ed in Polonia. Sono contento che si mantengano, ho rispetto di tutto quello che simboleggiano e trovo interessante studiarne la storia. Allo stesso tempo ritengo più importante cercare di approfondire il vero significato della Quaresima e della Pasqua, e pensare alle persone più bisognose.

Salvatore De Bello (traduzione: Hanna Szulczewska)

And the Oscar goes to …

Hanna Szulczewska & Salvatore De Bello — Fri, 28 Feb 2014 11:07:00 GMT

Wczoraj, podczas uroczystej Gali, przyznano tytuł Bloga Roku 2013 i ogłoszono zwycięzców w poszczególnych kategoriach konkursu, organizowanego już od kilku lat przez portal onet.pl.

Mimo że nie znaleźliśmy się wśród nagrodzonych, jesteśmy bardzo zadowoleni z samej nominacji do tytułu Bloga Roku 2013. Wskazanie naszego projektu jako jednego z trzech w kategorii “Profesjonalne i firmowe”, w której początkowo konkurowało ponad 200 autorów, nierzadko prawdziwych profesjonalistów w swoich dziedzinach, uznajemy za ogromne wyróżnienie. Co nie mniej ważne, wiele nauczyliśmy się w kategorii “Jak żyć w Internecie” 🙂 i z tej bezcennej wiedzy będziemy teraz korzystać. Sam konkurs był nieoczekiwaną i wspaniałą okazją promocji naszego bloga i pozwolił nam przekonać się, jak wielu mamy już czytelników.

Gratulujemy zwycięzcom – zwłaszcza Blogowi Roku 2013, który dowodzi, że w sieci jest miejsce na bardzo wartościowe projekty (sprawdźcie sami!). Dziękujemy jurorom, dzięki którym zaszliśmy tak daleko w konkursowych zmaganiach. I dziękujemy raz jeszcze wszystkim, którzy na nas głosowali – za wsparcie i niestrudzone kibicowanie. Dochód z wysłanych przez Was SMS-ów został przekazany Fundacji Gajusz, pomagającej nieuleczalnie chorym dzieciom i ich rodzinom. Szczególne podziękowania kierujemy do naszych Autorów i komentatorów, którzy pozwalają nam spojrzeć na świat języków obcych z innego punktu widzenia.

Zapraszamy do odwiedzania naszych stron i promowania Bloga “Jednym słowem” wśród Waszych znajomych, kolegów, przyjaciół. Już wkrótce powiemy o nowych projektach, nie tylko w sferze wirtualnej!

In poche parole non abbiamo vinto :)

Ieri, 27 febbraio, in una serata di gala ricca di emozioni, sono stati assegnati i premi ai migliori blog nell’ambito del concorso Blog Roku 2013 (Blog dell’anno 2013) organizzato da Onet.pl uno dei portali più importanti in Polonia.

Siamo molto contenti lo stesso perché siamo stati giudicati da una giuria tra i primi tre blog della categoria “Professionali ed aziendali”, nella quale hanno partecipato più di 200 blog di cui molti gestiti da redazioni, esperti di comunicazione, professionisti con il supporto di sponsor e che affrontano temi di largo interesse … Quindi per noi rappresenta un successo, come se il Messina fosse arrivato alla finale di Champions Leaugue con il Barcelona (la squadra spagnola e non il Barcellona Pozzo di Gotto 🙂 ). Inoltre questo concorso ha rappresentato per noi un’ottima occasione per promuovere il blog, nato appena a giugno 2013.

Ci congratuliamo con i vincitori, ringraziamo la giuria per averci permesso di arrivare fin qui e ringraziamo ancora una volta ognuno di voi per gli SMS inviati (di cui l’intero ricavato è stato devoluto alla Fondazione Gajusz, che gestisce un hospice pediatrico per bambini malati terminali), per la promozione, per i commenti, per l’aiuto che ci avete dato. Un ringraziamento particolare a tutti gli autori, che con i loro preziosi interventi contribuiscono a dare vita al blog. Stiamo mettendo a punto tante idee, miglioramenti del blog sia dal punto di vista tecnico, che dei temi trattati…

Vi invitiamo a continuare a seguirci, a leggere e commentare i post, a suggerirli ai vostri amici, vi terremo aggiornati sugli sviluppi del blog, che grazie al dialogo con voi sta crescendo!

A presto!

Mój karnawał

Salvatore De Bello — Tue, 11 Feb 2014 13:11:00 GMT

Czy karnawał kojarzy się tylko z żartami i dowcipami (po włosku: „frizzi e lazzi”)? Opowiem o moich doświadczeniach 🙂 .

Słowo “karnawał” po włosku „carnevale” pochodzi od łacińskiego terminu “carne-levàmen” i oznacza pożegnanie mięsa („carne” = mięso + „vale” = żegnaj), przed rozpoczynającym się wielkim postem (po włosku „Quaresima”).

Mówiąc o włoskim karnawale, od razu przychodzi na myśl ten wenecki. Charakteryzuje się on eleganckimi strojami z epoki i kolorowymi maskami.

Należałoby wspomnieć również o świętowaniu karnawału w innych miejscach we Włoszech: w Ivrea – mieście położonym w Piemoncie, gdzie odbywa się historyczna parada z legendarnymi postaciami, zakończona słynną bitwą na pomarańcze, w Viareggio w Toskanii, w Acireale (na mojej Sycylii) – gdzie można podziwiać malownicze wozy, na których znajdują się alegoryczne figury.

Jest jeszcze wiele innych takich miejsc. Ja natomiast chciałbym podzielić się moimi wspomnieniami.

Zacznę od tych z dzieciństwa. Zachowałem w pamięci jeden z moich karnawałowych strojów kiedy byłem przebrany za Arlekina. Poprosiłem więc mamę o znalezienie zdjęcia, które zamieściłem poniżej:

Jaka bujna czupryna! ( ach…dużo czasu upłynęło od tamtych dni 🙂 ), strach w oczach i postawa na baczność… Pamiętam niewiele z dawnych lat, przede wszystkim karnawałowe dekoracje (konfetti i serpentyny) oraz dzieci grające na przeraźliwie brzmiących, papierowych trąbkach.

Kiedy mieszkałem w Mesynie, nie świętowałem karnawału w sposób szczególny. Były to głównie żarty w szkole i na ulicach. Utkwiło mi w pamięci zwłaszcza spryskiwanie przechodniów pianką do golenia. Nie chcę dramatyzować, ale bałem się trochę paść ofiarą takich żartów. Na pewno dostałbym naganę w domu za pobrudzone ubrania lub inni wyśmialiby mnie na ulicy. Krótko mówiąc, mógłbym zostać spoliczkowany, bo tak to się zwykle kończyło.

Z „czasów rzymskich” pamiętam moją szkołę pomaturalną, urządzoną na wzór English College. Na czas karnawału wracałem jednak do rodzinnej Mesyny. Moi rodzice myśląc, że w Rzymie głodowałem, na drogę powrotną wypełniali mój bagaż słodyczami.

W czasie karnawału i nie tylko, w Mesynie bardzo popularne są ciastka „cannoli siciliani”- chrupiące rurki wypełnione białym serem ricotta lub czekoladą, pignolata i faworki.

Pamiętam jak moja rodzina, chcąc obdzielić moich kolegów z collegu, podarowała mi niezliczone ilości tych sycylijskich smakołyków. Skończyło się to dla mnie przejedzeniem. Musiałem sam skonsumować kilka kilogramów faworków. Niestety do dziś słodycze te wywołują we mnie złe skojarzenia.

Myślałem, że przeprowadzając się do Polski, (jeden z powodów, dla których to zrobiłem:)) ominie mnie ta „faworkowa udręka”, a tu na pierwszym z karnawałów niespodzianka… okazało się , że tutaj też je się te ciastka.

Dodam na koniec, że karnawał nie kojarzy mi się jednoznacznie pozytywnie. Wydaje mi się, że śmiech powinien towarzyszyć nam zawsze, niezależnie od sytuacji, a nawet w najtrudniejszych, wręcz tragicznych momentach. Często bowiem za karnawałową maską skrywamy prawdziwe tragedie …

Podzielcie się, proszę, Waszymi karnawałowymi wspomnieniami. Piszcie też komentarze.

Salvatore De Bello (tłumaczenie: Hanna Szulczewska)

* Uwagi:

La carne (rodzaj żeński) = mięso

Vale = po łacinie “pożegnanie”, a po włosku “addio”

Arlecchino = Arlekin – postać błazna w czarnej masce “komicznej”. Ubrany w kostium zszyty z kolorowych trójkątów albo rombów. Jedna z postaci w commedii dell’arte

Il mio carnevale

Carnevale solo frizzi e lazzi? Ecco la mia esperienza 🙂 .

L’etimologia del termine “carnevale” deriva dal latino “carne-levàmen” (eliminare la carne), la seconda parte della parola è stata trasposta probabilmente anche per una certa assonanza con la parola “vale” che in latino vuol dire “addio” (cfr. Etimologia), indica quindi una festa ed un banchetto precedenti al periodo della Quaresima durante il quale i fedeli cattolici sono tenuti al digiuno ed all’astinenza dalle carni.

Parlando del carnevale in Italia, soprattutto nell’ottica di una certa immagine stereotipata del nostro paese all’estero, si pensa sovente al carnevale di Venezia, all’eleganza ed ai colori dei costumi d’epoca.

Anche se sarebbe giusto per gli amici polacchi sottolineare l’importanza dei festeggiamenti che hanno luogo in altre località italiane, come quello di Ivrea (in Piemonte) dove i momenti più spettacolari sono rappresentati dalla sfilata del corteo storico e dalla battaglia delle arance, quello di Viareggio (in Toscana) ed Acireale (nella mia Sicilia) con le sfilate di carri allegorici, qui vorrei parlare più che altro del carnevale così come l’ho vissuto e lo vivo io.

Iniziamo dai ricordi del carnevale visto con gli occhi di un bambino. Avendo un vago ricordo di me vestito da Arlecchino (famosa maschera bergamasca della commedia dell’arte), ho chiesto a mia madre di cercare delle prove per dare forma a questa reminiscenza ed ecco il risultato della ricerca:

Tanti capelli (quanto tempo è passato! 🙂 ), uno sguardo spaventato, mentre sto sull’attenti come un soldatino. Delle feste di carnevale ricordo solo le stelle filanti, i coriandoli che rimanevano dappertutto e le trombette suonate in modo assordante dagli altri bambini.

Il treno dei ricordi mi porta veloce al periodo dell’adolescenza trascorsa a Messina. Pochi costumi, poche feste. Scherzi a scuola e per le strade. Rammento che uno di quelli più frequenti consisteva nello spruzzare con la schiuma da barba i passanti. Probabilmente posso risultare patetico, ma ammetto che ne avevo timore, perché da una parte subire lo scherzo voleva dire sentirsi rimproverare al ritorno a casa per essersi sporcati i vestiti e soprattutto lì sul momento fare una figura pessima, almeno così pensavo allora, con la gente che assisteva alla scena. Dall’altro canto una mia reazione, avrebbe comportato il rischio di ricevere una “timpulata” (che in dialetto messinese vuol dire “schiaffo”).

Continuando il viaggio nel tempo arriviamo agli studi post diploma a Roma presso una scuola organizzata come un college inglese. Per carnevale ritornavo a Messina. I miei pensando che a Roma facessi la fame, mi riempivano il borsone di dolci. A Messina per carnevale, ma non solo, si fanno i famosi cannoli siciliani con la ricotta o la cioccolata, la pignolata e le chiacchiere (che a Roma chiamano “frappe”). Una volta i miei parenti esagerarono e così pur dando da mangiare per una settimana a tutti i colleghi di corso, non riuscii a esaurire le scorte e fui costretto a finire da solo alcuni chili di chiacchiere. Ovviamente ciò mi provocò un’intossicazione e da quel momento quando qualcuno mi propone di mangiarle avverto un senso di nausea che reprimo a stento 🙂 . Pensavo di essermi salvato da questo calvario trasferendomi in Polonia (non nascondo che questo è uno dei motivi, che hanno condizionato la mia decisione 🙂 ), invece al primo carnevale la sorpresa… anche qui esistono le chiacchiere, ma le chiamano “faworki”… Ma per faworke!

Per concludere non ho un’idea del carnevale del tutto positiva, sono convinto che bisogna ridere, sempre, ogni giorno e nei limiti del possibile anche nelle situazioni più difficili o addirittura tragiche, perché le vere tragedie si nascondono spesso in quelli che dovrebbero essere i momenti di festa.

Cosa ne pensate voi? Quali sono i ricordi più belli (o quelli più brutti) che associate al carnevale? Scrivete come al solito i vostri commenti.

Salvatore De Bello (traduzione: Hanna Szulczewska)

Note per i lettori di lingua polacca:

Frizzi e lazzi = żarty i dowcipy (cfr. Treccani)

La carne (rodzaj żeński) = mięso

Vale = po łacinie “Pożegnanie”, a po włosku “Addio”

Sovente = “spesso” po polsku “często”

Carro allegorico = wóz alegoryczny

Arlecchino = Arlekin – postać błazna w czarnej masce “komicznej”. Ubrany w kostium zszyty z kolorowych trójkątów albo rombów. Jedna z postaci w commedii dell’arte.

Coriandoli = konfetti

Stelle filanti = serpentyny

Schiaffo (dialetto “timpulata”) = uderzenie w policzek

Chiacchiere, frappe = faworki

Un momento Vs. Uno momento - James Błąd - Część 7

Salvatore De Bello — Mon, 27 Jan 2014 09:35:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

„Uno momento signore!”- krzyczą do mnie uczniowie w trakcie lekcji, zwłaszcza kiedy mówię zbyt szybko po włosku. Nie mam pojęcia czy zwrot ten pochodzi z kabaretu, czy jest to po prostu tłumaczenie z angielskiego: „One moment, please!”.

Znalazłem na youtube teledysk piosenki pod tytułem: „Uno momento signore,” którą śpiewa Francine Jordi – nieznana mi Szwajcarka. Kto wie, czy Francine Jordi odniosła kiedyś w Polsce sukces? Wydaje mi się jednak, że chyba nie 🙂 . UWAGA! Apeluję do Was drodzy czytelnicy: „Ktokolwiek zna pochodzenie tego powiedzenia, proszony jest o pilny kontakt!” 🙂 .

A oto naga prawda: nie mówimy „uno momento” ale „un momento”. Zwykle używamy rodzajnika nieokreślonego „un” przed rzeczownikami rodzaju męskiego. Natomiast rodzajnik nieokreślony „uno” występuje tylko przed rzeczownikami zaczynającymi się na litery:

„z” (np. „uno zaino” czyli „plecak”);
„s” + spółgłoska (np. „uno specchio” czyli lustro);
„pn” (np. „uno pneumatico” czyli „opona”);
„ps” (np. „uno psicologo”);
„x” (np. „uno xilofono” czyli „ksylofon”);
„y” (np. „uno yogurt”);
„gn” (np. „uno gnocco” czyli „kopytko”).

Przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego używamy „una” lub „un’ ”. A teraz Was proszę o przykłady (napisać w komentarzach).

Salvatore De Bello

Fałszywi przyjaciele - James Błąd - Część 6

Salvatore De Bello — Thu, 19 Dec 2013 09:17:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

James Błąd nie boi się trudnych wyzwań. W tym odcinku zmierzy się z zagadnieniem podobieństwa wyrazów, które w języku polskim i włoskim brzmią prawie tak samo, chociaż mają zupełnie inne znaczenie. Poniżej kilka przykładów.

Mówiąc po włosku: „Ho un regalo per te!” nie chcemy powiedzieć: „Mam regał dla Ciebie!” 🙂 , ale „Mam prezent dla Ciebie!”, ponieważ „regalo” po włosku znaczy „prezent”. Istnieje także czasownik „regalare” czyli „podarować prezent” (etymologia jest związana z słowem „król” po łacinie „rex” – po włosku „re” i „galà/gala” – pokaz/pokazać).

Jeżeli w trakcie wypełniania formularza w języku włoskim natrafimy na pole „Firma”, nie znaczy to, że trzeba wpisać nazwę firmy, ale należy w tym miejscu umieścić „podpis”.

Po polsku często używa się słów „Pan/Pani”, które kojarzą się Włochom ze słowem „pane-chleb”. Wymowa bowiem jest bardzo podobna. Słysząc często „Pan/Pani” wydaje się Włochom, że pieczywo jest produktem bardzo reklamowanym w Polsce. Rozczarowują się więc, kiedy w polskich restauracjach o chleb trzeba poprosić dodatkowo. W Italii, w restauracji, siadając do nakrytego stołu możemy zaspokoić pierwszy głód pieczywem, krakersami czy „grissini”, które prawie zawsze stanowią część nakrycia.

Teraz słowo, które zaczyna się na literę „c…”. Nie to jednak, które jako pierwsze przychodzi Wam na myśl 🙂 .

Jeżeli Włoch mówi: „Andiamo a cena!”, oznacza to zaproszenie na „kolację”. Natomiast – „colazione” znaczy śniadanie. À propos „colazione”, zetknąłem się niedawno z niespotykanym błędem mojego ucznia. Na pytanie: „co jadł dziś rano”, odpowiedział: „espresso con cornuto”. Miał pewnie na myśli

„cornetto” (rogalik) a nie „rogacza” 🙂 .

Na zakończenie słowa: „divano” i „dywan”. Brzmią one podobnie, jednak znaczenie ich jest zupełnie inne, po włosku „divano” znaczy „kanapa”.

A może Wy – fani Błąda moglibyście dołączyć do listy powyższych przykładów Wasze własne?

Czekam na propozycje (wystarczy napisać w komentarzach).

Salvatore De Bello

Włoskie przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia

Salvatore De Bello — Thu, 05 Dec 2013 12:59:00 GMT

Mieszkam od ponad 19 lat w Warszawie i co roku odpowiadam na pytanie, jak Włosi obchodzą Święta Bożego Narodzenia. Ponieważ pozostało jeszcze kilka dni do tego niezwykłego wydarzenia, napiszę parę słów o naszych włoskich przygotowaniach, które poprzedzają świąteczny czas.

8 grudnia [1] – Święto Immacolata Concezione (Święto Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny), to „giorno festivo” czyli dzień wolny od pracy [2], który w Polsce jest wyłącznie świętem religijnym. Właśnie 8 grudnia 1854 roku Papież Pius IX ogłosił Dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny w konstytucji apostolskiej Ineffabilis Deus. Co roku w Rzymie, papież dekoruje w tym dniu figurę Maryi znajdującą się na szczycie wysokiej kolumny na placu Mignanelli, w pobliżu piazza di Spagna. Specjalny wieniec z kwiatów umieszczają tam strażacy, ale nie zdziwiłoby mnie, gdyby w tym roku sam Papież Franciszek wspiął się po strażackiej drabinie na szczyt kolumny 🙂 .

To właśnie 8 grudnia, który jest dniem wolnym od pracy i szkoły, we włoskich domach rozpoczynają się przygotowania do Bożego Narodzenia. Rodzice i dzieci robią tradycyjne szopki [3] i dekorują choinki [4].

Tradycja ta sięga roku 1223, kiedy Święty Franciszek z Asyżu przygotował w Greccio (w Lacjum) pierwszą szopkę, w której zainscenizował narodziny Jezusa.

Rodzinne budowanie szopki dostarcza wielu emocji. Łączymy gotowe elementy, np. figurki pasterzy, Trzech Króli, Świętej Rodziny z tymi zrobionymi przez nas, tworzącymi krajobraz górski czy pustynny. Efekt końcowy zależy od naszej fantazji.

Przykłady szopek można znaleźć w Internecie, a ja zamieszczam zdjęcie szopki, którą wykonałem z moją rodziną kilka lat temu. Może Wy też znajdziecie trochę czasu, i stworzycie Waszą – niepowtarzalną – na zbliżające się Święta.

Czekamy na wasze spostrzeżenia i ciekawe zdjęcia świąteczne.

Salvatore De Bello (tłumaczenie: Hanna Szulczewska)

Uwagi:

[1] W języku włoskim w odniesieniu do dat zwykle używamy rodzajnika określonego “il”, np. “il 3 dicembre”, natomiast w przypadku 8 i 11 używamy rodzajnika “l’” ponieważ “otto” i “undici” to cyfry zaczynające się na samogłoskę. Ważne! Pierwszy dzień każdego miesiąca brzmi “il primo”, nie “l’uno”.

[2] Giorno festivo = dzień wolny od pracy Giorno feriale = dzień roboczy

[3] Szopka po włosku to „presepe” lub „presepio”. Zobacz link do etymologii słowa „presepe”.

[4] Choinka po włosku to „albero di Natale”

Colonna dell’Immacolata – Roma

Presepe

La preparazione al Natale in Italia

Vivendo ormai da molti anni a Varsavia, spesso ricevo domande su come noi italiani passiamo il Natale e quali sono le differenze rispetto alla Polonia, ma per parlare di questo abbiamo ancora un po’ di tempo. Nel post di oggi invece, vorrei descrivere la preparazione al Natale in Italia.

La preparazione comincia l’8 dicembre, questo giorno da noi è festivo, mentre in Polonia è trattato solo come festa religiosa. Infatti l’8 dicembre 1854 Papa Pio IX proclamò con l’enciclica Ineffabilis Deus il dogma dell’Immacolata Concezione, cioè la dottrina secondo cui Maria fu protetta dal peccato originale, non aveva una natura di peccato ed era, di fatto, senza peccato.

L’8 dicembre di ogni anno a Roma, il Papa depone un omaggio floreale in cima alla colonna dell’Immacolata, in piazza Mignanelli, accanto a piazza di Spagna. Ovviamente il Papa presenzia la cerimonia, non si arrampica sulla scala, a farlo ci pensano i vigili del fuoco, ma quest’anno con Papa Francesco non mi meraviglierei se… 🙂

Proprio in questo giorno, approfittando del fatto che non si va a lavoro ed a scuola, in ogni casa italiana genitori e figli lavorano insieme per realizzare il presepe (o presepio) ed addobbare l’albero di Natale.

La tradizione risale al 1223, quando San Francesco d’Assisi realizzò a Greccio (paese della provincia di Rieti nel Lazio), la prima rappresentazione vivente della Natività.

Nella preparazione del presepe il divertimento consiste nel combinare, affidandosi alla propria fantasia, elementi comprati (per esempio le figure: la Sacra Famiglia, i pastori ed i Re Magi), con altri realizzati da soli: le montagne e le altre parti che compongono il paesaggio. Esistono presepi ambientati su montagne innevate ed altri nel deserto.

Potete trovare tanti esempi di presepe su internet. Sotto ho inserito una foto del presepe fatto insieme alla mia famiglia qualche anno fa.

E voi fate o farete un presepe a casa? Scrivete pure sotto commenti e domande.

Salvatore De Bello (traduzione: Hanna Szulczewska)

Note:

Potete trovare l’etimologia della parola “presepe” nel dizionario online etimo.it, che suggerisco agli appassionati di questo tipo di analisi.

In Polonia il 6 dicembre si festeggia Mikołajki (San Nicola). In quest’occasione i bambini ricevono i regali. Ovviamente li ricevono anche per la Vigilia di Natale.

Spotkanie sympatyków nauki języka włoskiego

Hanna Szulczewska & Salvatore De Bello — Thu, 28 Nov 2013 11:15:00 GMT

Prawdziwe wydarzenie jakim było spotkanie fanów bloga udowodniło, że cieszy się on coraz większą popularnością. Wieczorowi towarzyszyło nasze motto “life-long learning” czyli nauka przez całe życie.

Podczas spotkania przedstawiliśmy nowy system nawigacji i filtrowania postów. Przypomnieliśmy także nasz wrześniowy spacer MultiKulti po zakątkach Powiśla. Z przyjemnością gościliśmy Katarzynę Federowicz, organizatorkę Festiwalu Powiślenia, w ramach którego odbywał się nasz spacer. Dowiedzieliśmy się więcej o początkach tej sąsiedzkiej inicjatywy, która rozwija się już od pięciu lat.

Korzystając z włoskiego otoczenia sklepu Heritage Shop & Wine przy ul. Solec i gościnności pani Katarzyny Miziołek, zaprosiliśmy uczestników na „zakupy po włosku” czyli lekcję pokazową o tym, jak poprawnie zamówić dobre wino i dobrze zjeść we włoskiej reastauracji.

Przy lampce wina i smacznych przekąskach poznaliśmy lepiej także tych, z którymi dotychczas znaliśmy się tylko za pośrednictwem bloga.

Bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w spotkaniu i zapraszamy do współtworzenia naszego projektu.

Hanna Szulczewska i Salvatore De Bello

Wspomnienie o zmarłych na Sycylii

Salvatore De Bello — Thu, 31 Oct 2013 12:51:00 GMT

Dzisiejszy dzień coraz częściej kojarzy nam się z kolorowym Halloween. Zwyczaj ten – wywodzący się z tradycji celtyckiej – z pewnością nie ma wiele wspólnego z włoskim i polskim przeżywaniem pamięci o zmarłych.

Mam 54 lata i rozmowa o dawnych czasach sprawia, że czuję się jeszcze starszy 🙂 . Nie mogę się jednak oprzeć pewnemu wspomnieniu z dzieciństwa. W moim rodzinnym mieście Mesynie dzieci nie mogą wprost doczekać się nocy z 1. na 2. listopada, bo wtedy dostają prezenty od …. zmarłych.

Wywodząca się z X w. sycylijska tradycja mówi, że tej nocy zmarli z naszych rodzin przynoszą dzieciom zabawki, “frutta martorana” i inne słodycze zwane pieszczotliwie “morticini”, typowe tylko dla tego święta. “Frutta martorana”, choć zrobiona jest z midgałowej masy, wyglądem przypomina prawdziwe owoce .

“Morticini” (lub w sycylijskim dialekcie: “morticeddi” czyli kości zmarłych) to ciasteczka z mąki, cukru pudru i goździków. Niezwykle twarde dla naszych zębów, co roku cieszą dentystów 🙂 .

Salvatore De Bello (tłumaczenie: Hanna Szulczewska)

Frutta martorana

Ossa di morto

La commemorazione dei defunti in Sicilia

Spesso questi giorni vengono associati alla festività di Halloween, di origine celtica e di certo non legata alla tradizione italiana o polacca.

Ho 54 anni e parlare di ricordi mi fa sentire ancor più vecchio di quanto sono 🙂 , però non posso fare a meno di pensare a quando ero bambino a Messina e aspettavo la notte tra il 1 ed il 2 novembre perché “i morti” portavano i regali.

Infatti in Sicilia una credenza risalente al X secolo vuole, che in questa notte i defunti della famiglia portino dei giocattoli per i bambini insieme alla frutta martorana ed altri dolci che si mangiano solo in questo periodo detti “i morticini”.

La frutta martorana riproduce l’aspetto della frutta vera ed è fatta con la pasta di mandorle.

I morticini (o morticeddi o ossa di morto) sono biscotti fatti con farina per dolci, zucchero semolato e chiodi di garofano in polvere. Molto duri sono una vera gioia per i dentisti 🙂 .

Salvatore De Bello (traduzione: Hanna Szulczewska)

Błędy popełniane przez Włochów - James Błąd - Część 5

Salvatore De Bello — Thu, 24 Oct 2013 08:10:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

W poprzednich odcinkach pisałem o błędach popełnianych przez osoby uczące się języka włoskiego jako języka obcego. Natomiast dzisiaj chciałbym przedstawić kilka przykładów typowych błędów popełnianych przez samych Włochów.

Poniżej przytoczę kilka słów i zwrotów, w których występuje pomyłka w pisowni, (po lewej słowa lub wyrażenia z błędem, po prawej poprawne):

Aereoporto => Aeroporto (lotnisko; natomiast samolot po włosku “aereo” a nie “aero” 🙂 )
A me mi piace => A me piace (lubię, podoba mi się)
Daccordo => D’accordo (zgoda, dobrze)
Entusiasto => Entusiasta (entuzjasta – końcówka “a” zarówno w rodzaju męskim i żeńskim)
Interpetrare => Interpretare (interpretować)
Ma però => “Ma” lub “però” (ale)
Metereologico => Meteorologico (meteorologiczny)
Qual’è => Qual è (jaki jest, itd.)
Sopratutto => Soprattutto (przede wszystkim)
Sù => Su (na)
Un pò => un po’ (trochę)

Teraz również i Wy czytelnicy bloga możecie poprawić błędy Włochów 😉 .

Salvatore De Bello

Tu byliśmy …

Hanna Szulczewska & Salvatore De Bello — Tue, 17 Sep 2013 10:19:00 GMT

Te i kilka innych miejsc odwiedziliśmy podczas Spaceru MutliKulti. W przyszłym roku zamówimy jeszcze słońce …

Spacer Multikulti, czyli Powiśle na językach …

Hanna Szulczewska — Mon, 16 Sep 2013 08:40:00 GMT

… a raczej w językach obcych, które w ostatnią sobotę rozbrzmiewały na trasie naszego Spaceru – dzięki Waszemu uczestnictwu! Dziękujemy, że przyszliście, mimo licznych innych atrakcji, których w ten weekend w Warszawie i na samym Powiślu nie brakowało. Na naszej trasie znalazło się trochę historii (jak Elektrownia Powiśle czy dzieje warszawskiej Syrenki), współczesności (Centrum Nauki Kopernik, kwartał Nowe Powiśle) i ciekawych widoków na przyszłość (Skwer Kopernika, który ożywi teren Elektrowni już w 2016 r., tam się będzie działo…). Oprócz tego coś dla ciała (zobaczyliśmy, gdzie można smacznie zjeść w przyjemnych okolicznościach 🙂 ) i dla ducha (kaplica przy Radnej, która skupia warszawskie środowiska obcokrajowców i Szary Dom sióstr Urszulanek, od lat wpisany w krajobraz Powiśla). Spacer zakończyliśmy – można już tak to chyba określić – w naszej Dzielnicy Łacińskiej (BUW i nowy budynek Wydziału Neofilologii).

O tym wszystkim udało nam się opowiedzieć aż w pięciu językach! Mamy nadzieję, że nasz spacer zainspirował Was choć trochę i przekonał, że warto uczyć się języków obcych. Na blogu piszemy, jak można to robić w sposób lekki, łatwy i przyjemny, a przy tym skuteczny. Spacer MultiKulti był jedną z tych form (złote medale dla tych, którzy wybrali grupę w języku, którego się uczą). Niebawem kolejne wydarzenia …

Hanna Szulczewska

James Błąd - Część 4

Salvatore De Bello — Thu, 18 Jul 2013 08:02:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Tym razem nasz bohater James Błąd zajmuje się nowym przypadkiem dotyczącym włoskiej wymowy: kombinacja liter “gi” i “ghi” i liter podwójnych.

Pierwszą kombinację spotykamy np. w znanej marce lodów “Algida” – niektórzy wymawiają to słowo “Algida”, a prawdziwe jego brzmie to “Aldżida”. Zob. również post "Jak uczyć się włoskiego oglądając reklamy z lat ’80 i ‘90".

Układ liter “ghi” pojawia się np. w słowie “Lamborghini” – powinno się wymawiać “Lamborgini” (jak w wyrazie “gitara”), a nie “Lambordżini”.

Biorąc pod uwagę powyższe wskazówki o wymowie, jeżeli więc chcemy zamówić szklankę wody z lodem wówczas poprawnie po włosku należałoby powiedzieć: “Vorrei un bicchiere d’acqua con ghiaccio” (chciałbym poprosić szklankę wody z lodem), wymowa brzmi mniej wiecej tak: “Worrei un bikkiere dakła kon giaczczio”.

Na pewno słyszeliście o kapitanie Schettino, który zatopił statek Concordia. Proces kapitana odbywa się w mieście Grosseto, o czym słyszymy teraz dużo w mediach. Przy okazji słyszymy też nieprawidłową wymowę nazwy miasta, w wersji polskiej “Grosetto”. Podobnie zresztą jest z dobrze znanym u nas miastem Loreto, które niektórzy błędnie nazywają “Loretto”, niepotrzebnie podwajając głoskę “t”.

A teraz przeprowadzimy mały sondaż – ilu z Was przyzna się do błędnego wymówienia powyżej cytowanych słów?

Kliknąć na podkreślone słowa aby usłyszeć poprawną wymowę.

Salvatore De Bello

Włoska wymowa - James Błąd - Część 3

Salvatore De Bello — Thu, 11 Jul 2013 16:32:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami

Jak unikać typowych błędów w trakcie zamawiania dań we włoskich restauracjach? Kolejna misja dla Jamesa Błąda… 🙂 Kilka praktycznych wskazówek i przykładów. Każdy lubi kanapkę – “bruschetta”, ale nie wszyscy wiedzą jak poprawnie wymówić nazwę tego przysmaku. Wiele osób mówi niepoprawnie: “bruszetta”, a należy powiedzieć “brusketta”. Inne przykłady to:

“gnocchi” – kopytka. Wielu Polaków mówi “dżoki” lub “gnokki” , a poprawnie mówi się “niokki”;
“lasagne”. Wielu Polaków czyta tę nazwę tak jak się ją pisze, a należy wymawiać ją “lazanje”;
“bolognese” (np. “Ragù alla bolognese”, czyli sos mięsny po bolońsku). Nie mówimy “bolonese” ale “boloniese”;
“caffellatte” lub “caffè latte” lub “caffè e latte”, czyli espresso z dużą ilością mleka, trzeba podkreślić podwójne “t” (po włosku podwójną spółgłoskę wymawiamy “mocniej”, a nie dwa razy);
“caffè macchiato”, espresso z odrobiną mleka (dosłownie po włosku “macchiato” znaczy “poplamiony”, czyli espresso z plamką mleka 🙂 ), Polak zwykle błędnie wymawia “maciato”, a włoska wymowa to “makkiato”;
“prosciutto”, szynka. Nie wymawiamy “prościutto” lecz “proszutto”.

A czy Ty drogi czytelniku spotkałeś się z innymi podobnymi przykładami, którymi chciałbyś się z nami podzielić?

Kliknąć na ikony aby usłyszeć poprawną wymowę.

Salvatore De Bello

Chi czy che - James Błąd - Część 2

Salvatore De Bello — Thu, 04 Jul 2013 16:23:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami - Część druga o typowych błędach popełnianych na początku nauki włoskiego.

“Chi” po włosku znaczy “kto” lub “kim”. Wiele osób używa niepoprawnie zaimka “chi”, np.: “Lei è la ragazza chi ho conosciuto ieri sera” (jak po angielsku: “She is the girl who I met last night”), tam gdzie po włosku powinno być: “Quella è la ragazza che ho conosciuto ieri sera”.

Natomiast “chi” używamy w znaczeniu “kto”, jak w zdaniu: “Ma tu chi sei?” w piosence “Un angelo disteso al sole” Erosa Ramazzotti (polecam! :-) ).

Zapraszam do komentowania.

Salvatore De Bello

Jestem Błąd. James Błąd

Salvatore De Bello — Thu, 06 Jun 2013 16:08:00 GMT

Jak się uczyć języka włoskiego bawiąc się typowymi błędami Jestem błąd. James Błąd. Rozmawiamy o typowych błędach popełnianych na początku nauki włoskiego. Zaczynamy od błędu: „Jak ja” – po włosku mówi się „Come me”, a nie „Come io”. Np.: „Non potrai mai trovare un altro come me” :-)